Kaspersky’nin aktüel araştırması, günümüzde çabucak hemen herkesin aile üyeleriyle dijital kanallar üzerinden etkileşim kurduğunu gösteriyor. Araştırmaya nazaran Türkiye’deki iştirakçilerin %83’ü ailesiyle iletileşme uygulamaları aracılığıyla bağlantı kurarken, %69’u nizamlı olarak görüntü görüşmeler gerçekleştiriyor ve %36’sı ortak dijital yayın platformu hesapları kullanıyor. Dijitalleşme, aile içi bağlantıda değerli bir kolaylık ve esneklik sunarken Kaspersky uzmanları, artan çevrim içi bağlılığın dijital güvenlik uygulamaları ve aygıtların korunması konusunda daha yüksek bir farkındalık gerektirdiğine dikkat çekiyor.
Dijital dünyada irtibat, artık günlük ömrün ayrılmaz bir modülü. Manzaralı görüşmeler ve anlık iletileşme sayesinde, nerede olursak olalım sevdiklerimizle bağımızı sürdürebiliyoruz. Dijitalleşme sadece irtibat biçimlerimizi değil, birlikte geçirdiğimiz boş vakitleri da yine şekillendiriyor. Kaspersky, dijital çağda çağdaş aile ömrünün öne çıkan alışkanlıklarını ve ekranların arkasında gizlenen siber güvenlik risklerini ortaya koymak maksadıyla bir araştırma* gerçekleştirdi.
Aile içi dijital bağlantıda siber güvenlik
Araştırmaya nazaran WhatsApp, Telegram, Signal, Viber ve gibisi iletileşme uygulamaları, aile bireyleriyle irtibat kurmanın en yaygın yolu olarak öne çıkıyor. Bilhassa 35–54 yaş kümesinde bu oran %89’a ulaşıyor. İmajlı görüşmeler ise aileyle irtibat kurma yolu olarak daha hudutlu bir kullanım alanına sahip; iştirakçilerin sırf %58’i bu seçeneği tercih ediyor.
Birçok aile için çevrim içi ortamda irtibatta kalmanın bir öbür yolu da toplumsal medya ve iletileşme uygulamaları üzerinden gönderi ve göğüs paylaşmak. İştirakçilerin %44’ü bu yolu tercih ederken, %58’lik oranla 18–34 yaş kümesi bu trendin liderliğini üstleniyor. Bu durum, mizahın ve ortak kültürel referansların aile içi bağları güçlendirmede giderek daha değerli hale geldiğini gösteriyor.
55 yaş ve üzeri kullanıcılar genel olarak öbür yaş kümelerine kıyasla dijital dünyada daha az faal olsa da iletileşme uygulamaları üzerinden aileleriyle bağlantı kuranların oranı ortalamaya epeyce yakın (%85). Bu kümenin %42’si de toplumsal medya üzerinden gönderi ve göğüs paylaştığını belirtiyor. Fakat dijital ortamda daha etkin hale gelen ileri yaş kümeleri, siber tehditler ve dolandırıcılık teşebbüsleri karşısında her vakit gereğince hazırlıklı olmayabiliyor. Bu nedenle kullanıcıların, büyük yaştaki aile bireylerini çevrim içi güvenlik ve aygıtların inançlı kullanımı konusunda bilinçlendirmesi büyük ehemmiyet taşıyor.
İleri seviye kullanıcılar için dahi çevrim içi irtibat muhakkak siber güvenlik risklerini barındırıyor. Legal bildiriler üzere görünen kimlik avı teşebbüslerinden karmaşık toplumsal mühendislik akınlarına kadar pek çok tehdit, en şahsî bağlantı kanallarımız üzerinden karşımıza çıkabiliyor. İletileşme uygulamalarında kapsamlı bir müdafaa sağlamak için mümkün olan her yerde iki faktörlü kimlik doğrulamanın aktifleştirilmesi, her hesap için eşsiz ve güçlü parolalar kullanılması, beklenmedik ilişki ve ekler karşısında temkinli olunması, iletileşme uygulamaları için kimlik avı muhafazası sunan sağlam bir güvenlik çözümünden yararlanılması ve Kaspersky uzmanlarının güvenlik önerilerinin takip edilmesi değer taşıyor.
Aile hesapları: Kolaylık mı, risk mi?
Araştırma, Türkiye’de ailelerin boş vakitlerinde %81 oranında birlikte sinema izlemeyi tercih ettiğini; %36’sının ise aileye özel bir dijital yayın platformu aboneliğine sahip olduğunu ortaya koyuyor. Çevrim içi oyunlar da Türkiye’de aile cümbüşünün değerli bir kesimi olarak öne çıkıyor; genel iştirakçilerin %43’ü bu aktiviteleri ailece vakit geçirmenin bir yolu olarak tercih ettiğini belirtiyor.
Dijital yayın platformları ve oyun hesaplarını paylaşmak birinci bakışta maliyet avantajı sağlıyor üzere görünse de bilhassa birebir kullanıcı ismi ve parola ile birden fazla aile bireyinin eriştiği hesaplar önemli güvenlik ve zımnilik riskleri barındırıyor. Bu çeşit hesaplar, güvenlik ihlalleri için elverişli bir yer oluşturuyor. Aile üyelerinden birinin aygıtının ele geçirilmesi durumunda, saldırganlar tüm hesaba erişim sağlayabiliyor. Ayrıyeten parolaların farklı platformlarda tekrar kullanılması, tek bir ihlalin finansal bilgilerden e-posta hesaplarına kadar pek çok hassas datanın açığa çıkmasına yol açabiliyor. Tüm parolaların inançlı bir formda yönetilebilmesi için, aile bireylerinin tamamı tarafından kullanılabilecek bir password manager tercih edilmesi öneriliyor.
Kaspersky Tüketici İşleri Lider Yardımcısı Marina Titova konuyla ilgili şu değerlendirmede bulunuyor: “Aile ömrümüz giderek daha fazla çevrim içi ortama taşındıkça, birbirimize yakın kalmak ve birlikte anılar biriktirmek için şahane fırsatlar ortaya çıkıyor. Fakat bu durum, dolandırıcılık ve hesap ele geçirme üzere yeni riskleri de beraberinde getiriyor. Çocuklar ve ileri yaştaki aile bireyleri bu tehditlere karşı bilhassa savunmasız olabiliyor. Bu nedenle dijital dünyada birbirimize göz kulak olmak büyük değer taşıyor. Dijital saklılığı korumak ve siber güvenlik tedbirlerini hayata geçirmek, sevdiklerimize duyduğumuz ihtimamın kıymetli bir kesimi.”
*Araştırma, Kaspersky’nin pazar araştırma merkezi tarafından Kasım 2025’te gerçekleştirildi. Arjantin, Şili, Çin, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Malezya, Meksika, Suudi Arabistan, Güney Afrika, İspanya, Türkiye, Birleşik Krallık ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden toplam 3.000 kişi araştırmaya katıldı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı