İstanbul’un ulaşım geleceğine taraf verecek dev tepe gerçekleşti. İBB tarafından düzenlenen İstanbul Ulaşım Çalıştayı ile kentin plansız büyümesinin getirdiği trafik yoğunluğunun idaresinden ulaşımda afet dayanıklılığına, toplu ulaşım entegrasyonundan ulaşım hizmetlerinin kalitesi ve verimliliğine kadar 6 ana temada hazırlanan stratejik hareket planı kamuoyuna sunuldu. 210 paydaşın “ortak akıl” ve “bilimsel yöntemler” ile şekillendirdiği çalıştay, İstanbul’u daha sürdürülebilir bir ulaşıma kavuşturmanın büyük adımlardan biri oldu. Bu buluşma ve sonuçları, İBB tarafından 2019 yılında gerçekleştirilen ‘İstanbul Sürdürülebilir Ulaşım Kongresi’ ile başlatılan ortak akıl ve iştirakçi idare sürecinin, şahsen İstanbulluların teklifleriyle şekillenmeye devam eden en yeni halkalarından birini oluşturuyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Ulaşım Dairesi koordinasyonunda, İstanbul Planlama Ajansı (İPA) Florya Kampüsü’nde düzenlenen “İstanbul Ulaşım Çalıştayı”; ulaşımın her alanına çok istikametli ve bütüncül müdahaleler önererek stratejik ve bilimsel bir yol haritası ile sürdürmek hedefiyle gerçekleştirildi.
İBB Başkanvekili Nuri Aslan ve İBB Genel Sekreteri Prof. Dr. Volkan Demir’in açılış konuşmaları ile başlayan çalıştay; İstanbul’daki 61 üniversiteden akademisyenlerin, 39 ilçe belediyesinden teknik bürokrat ve çalışanların, ulaşım dalında hizmet veren uzman profesyonellerin ve ulaşım esnafının geniş iştirakiyle gerçekleştirildi. Farklı bölümlerden oluşan geniş ve kapsayıcı heyet, İstanbul’un ulaşımına dair temel sorun ve tahlil tekliflerini masaya yatırdı. Çalıştayda belirlenen gayeler, Bilim Kurulu’nun değerlendirmesinin akabinde uygulama projelerine rehberlik edecek.
GELECEĞİN İSTANBUL’U İÇİN 6 STRATEJİK ROTA
Çalıştay kapsamında ele alınan 6 tema; İstanbul’un yalnızca bugünkü trafik problemine değil, gelecekteki makroformuna, mümkün nüfus hareketliliğine ve afet risklerine karşı da kapsamlı bir savunma sınırı oluşturuyor. Bu rota; fizikî yatırımları teknolojik tahlillerle birleştiren, esnafın refahı ile vatandaşın konforunu tıpkı paydada buluşturan ve en değerlisi “akıllı şehir” mimarisini ulaşımın merkezine koyan bir vizyon sunuyor. İşte Bilim Kurulu’nun değerlendirmesine sunulan ve İstanbul’un ulaşım anayasasını oluşturacak o 6 stratejik tema:
TEMA 1: KESİNTİSİZ AKTARMA VE ENTEGRASYON
Raylı sistemlerin ana omurga kabul edildiği bu temada, ulaşımın tüm ögelerinin birbirine fizikî ve dijital olarak bağlanması hedefleniyor. Bu kapsamda, toplu ulaşım sınırları arasında zaman entegrasyonu ile bekleme müddetlerinin azaltılması, toplu ulaşım istasyonlarına mikromobilite erişilebilirliği ve kentin çeperlerindeki minibüslerin İstanbulkart sistemine tam dahil edilmesi öncelikli adımlar ortasında yer alıyor.
Yapay zeka takviyeli yönlendirmeler ve fiziki düzenlemeler ile aktarma noktalarının yalnızca bir geçiş alanı değil, konforlu birer erişim merkezi olarak yapılandırılması öngörülüyor.
TEMA 2: TRAFİK TIKANIKLIĞININ AZALTILMASI TALEP YÖNETİMİ
Bu temada İstanbul trafiğinin sadece fizikî altyapı ile değil, özel araç kullanımı talebinin yönetilmesi, vakit planlanması ve davranış değişiklikleri ile çözülebileceği üzerine bir vizyon sergileniyor. Stratejik yol haritası; kademeli ve esnek mesai saatlerinin teşvik edilmesini, otopark bölgesel fiyatlandırma siyasetlerinin kurgulanmasını, başta Tarihi Yarımada olmak üzere düşük emisyon alanlarının belirlenmesini ve bu alanlara özel araç girişinin kısıtlanmasını öngörüyor. Ayrıyeten “Park Et Devam Et” sistemleriyle şoförlerin kent merkezine girmeden toplu taşımaya yönlendirilmesi amaçlanıyor.
TEMA 3: TRAFİK TIKANIKLIĞININ AZALTILMASI KARAYOLU VE ALTYAPI
Mevcut yol ağını faal ve verimli kullanmayı hedefleyen; akıllı trafik idaresi, bütüncül ve noktasal geometrik iyileştirmeler ve öncelikli koridor yatırımlarıyla kapasite sürekliliğini sağlayan bir karayolu/trafik idaresinin geliştirilmesi vizyonu ön plana çıkıyor. Stratejik yol haritası; ana yolların trafik tıkanıklığı yaşanan yerlerinde düzgünleştirmeye yönelik projelendirme ve uygulama çalışmalarını, gerçek vakitli trafik idaresi uygulamalarının yaygınlaştırılmasını, toplu ulaşım öncelikli şeritlerin ve koridorların geliştirilmesini önceliklendiriyor. Ayrıca karayolu kapasitesinin aktif kullanımının sağlanması hedefiyle; trafik kontrol yetkisinin mahallî idarelerle paylaşılması ile araç park ve ihlal idaresinin güçlendirilmesini öneriyor.
TEMA 4: MAKROFORM VE ULAŞIM İLİŞKİSİ
Günümüze kadar süregelen plansız gelişme kaynaklı ulaşım meselelerinin denetim altına alınabilmesi ismine; arazi kullanımı ve ulaşım planlamasının paralel yürütülmesi stratejisi benimsendi.
Yeni önerilen çekim merkezleri ile toplu ulaşım bağlantısını kuran ve kentsel hareketliliği istikrarlı biçimde yöneten mekan-ulaşım entegrasyonu ön plana çıktı. Kent bütününde iş, konut ve okul işlevlerinin bütüncül olarak planlanması ile mecburî seyahat müddetlerinin azaltılması bu temanın temelini oluşturuyor.
TEMA 5: GÜÇLÜ ULAŞIM PLANLAMASI
Olası bir afet durumunda, İstanbul’un ana ulaşım ağının kesintisiz işlerliği hedefleniyor. Stratejik yol haritası; kritik köprü ve viyadüklerin öncelikli olarak güçlendirilmesini, acil ulaşım yolları ve tahliye koridorlarının hiçbir mahzur olmaksızın fonksiyonel kalmasını sağlayacak düzenlemeleri kapsıyor. Ayrıyeten afet anında kesintisiz bağlantı ve uyum için kurumlar ortası bilgi paylaşım protokollerinin güçlendirilmesi stratejik bir mecburilik olarak belirlendi.
TEMA 6: ULAŞIM ESNAFI İLE HİZMET KALİTESİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ
Sektörün alandaki temsilcileri olan ulaşım esnafının hizmet kalitesini artıracak adımlar strateji dokümanında yer alıyor. Sürücü eğitimlerinin standartlaşması, Elektronik Ulaşım İdaresi Lisansı’nın hayata geçirilmesi ve esnafın gelir çeşitliliğinin desteklenmesi hedefleniyor. Bu strateji ile hem kayıt dışı nakliyecilikle gayret edilmesi hem de toplu taşıma hizmetinin itibarının artırılması amaçlanıyor.
2019’DAN BUGÜNE: KELAM VERDİK, BİRLİKTE BAŞARDIK
2019 yılında düzenlenen İstanbul Sürdürülebilir Ulaşım Kongresi’nde “ortak akıl” ile alınan kararlar, geçen 5 yılda İstanbul’un çehresini değiştiren somut yatırımlara dönüştü. Bu süreçte raylı sistem atılımıyla 65,1 km uzunluğunda 6 yeni metro çizgisi ve 62 istasyon hizmete alınırken, raylı sistemin toplu ulaşımdaki hissesi yüzde 35,5’ten yüzde 43’e, günlük seyahat sayısı ise 2,7 milyondan 4 milyon düzeyine ulaştı.
Toplu ulaşım kalitesini artırmak ismine İETT filosuna 785 yeni araç ve 250 elektrikli otobüs dahil edilirken, ulaşımda gece seferleri periyodu başlatıldı ve TAHKUK ile TUDES üzere kontrol sistemleri hayata geçirildi.
Sadece toplu taşıma değil, faal ulaşım ve altyapıda da dev adımlar atıldı; İstanbul genelinde bisiklet yolu ağı 569 km’ye ulaştırıldı, 21.420 araç kapasiteli 67 yeni otopark ve 10 bin araçlık “Park Et Devam Et” alanı kente kazandırıldı.
Şehrin düğüm noktalarını çözen 250 kavşak üretimi tamamlanırken, başka birçok noktada ise projelendirme ve imalat süreçleri devam etmektedir.
Taksi probleminin tahlili için araç sayısı 17.395’ten 20.311’e çıkarılmıştır. 2500 adet Uygulama Bazlı Taksi İstanbulların hizmetine sunmak için aldığımız karar doğrultusunda takside digital dönüşümü başlatmış bulunmaktayız. Uygulama bazlı taksiler, vatandaşlarımızın basitçe erişebilecekleri taksi hizmeti sunarken, öteki taraftan ulaşım esnafımız için verimliği amaçlıyor. İlgili müracaat kaideleri altında tüm vatandaşlarımızın satın alabileceği yeni Uygulama bazlı taksilerimizi, halkımızın arzına sunmaya devam edeceğiz.
Sosyal belediyecilik vizyonuyla ulaşıma erişimi kolaylaştıran İBB, 861 binden fazla anneye “Anne Kart” ve iş arayan vatandaşlara dayanak kartları sunarak ulaşımı bir haktan öte toplumsal bir takviyeye dönüştürdü.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı