Paylaşmanın, birlikteliğin, kültürel mirasımızın en hoş anılarından biri olan bayramları hepimiz sabırsızlıkla bekliyoruz. Bu bayramların başında gelen Kurban Bayramı’nda kırmızı et yemekleri, tatlılar ve güçlü ikramlar sofraların baş köşesinde yer alıyor. Lakin keyifle tüketilen bu besinler, porsiyon denetimine dikkat edilmediğinde gastrit, reflü, hazımsızlık ve ödem üzere sindirim sistemi problemlerini beraberinde getirebiliyor. Bayram tatilini otellerde geçirenler için açık büfeler de değerli bir risk oluşturuyor. Gün uzunluğu süren denetimsiz atıştırmalar ve yüksek kalorili besinlerin sık tüketimi, günlük güç alımını artırarak hem sindirim sorunlarına hem de kısa müddette kilo artışına neden olabiliyor. Bu nedenle bayram boyunca istikrarlı beslenmek, kâfi su tüketmek ve çoka kaçmadan hareket etmeye itina göstermek büyük önem taşıyor. Memorial Ankara Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Diyetisyen Ceyda Işık Kınay, keyifli ve sağlıklı bir bayram geçirmek için beslenme tekliflerinde bulundu.
Güne rutin kahvaltıyla başlamanız iştah denetiminizi kolaylaştırırBayram sabahında güne kahvaltı ile başlamak, gün boyunca daha istikrarlı beslenmeye yardımcı olur. Bilhassa yumurta, peynir üzere kaliteli protein kaynakları ile tam tahıllı eserler tokluk müddetini uzatarak çok yeme riskini azaltır. Kahvaltıda kırmızı et tüketimi ise sindirim meselelerine neden olabilir. Bunun temel nedeni, bölümden çabucak sonra ette meydana gelen ve “rigor mortis” olarak isimlendirilen mevt katılığı sürecidir. Bu süreç tamamlanmadan tüketilen etler daha sıkıntı sindirilir ve hazımsızlık şikâyetlerine yol açabilir. Kurban etinin daha rahat sindirilebilmesi için kesitten sonra buzdolabında en az 24 saat bekletilmesi önerilmektedir.
Günde en fazla 150 gram et tüketmeniz önemliKurban Bayramı boyunca hayvansal yağ ve protein tüketimi bariz biçimde artar. Günlük protein muhtaçlığı bireyden bireye değişmekle birlikte, bayanlarda günlük kırmızı et tüketiminin 100–120 gram, erkeklerde ise 150–180 gram ile sonlandırılması uygun olacaktır. Öğünlerde bol salata, zeytinyağlı sebzeler ve taze meyvelere yer verilmesi, bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine katkı sağlar ve kabızlık riskini azaltır.
Ziyaretlerde çay - kahve yerine su tercih edebilirsinizBayram ziyaretlerinde artan çay ve kahve tüketimi, birçok vakit su tüketiminin ihmal edilmesine neden olur. Ayrıyeten yüksek tuz, şekerli besinler ve hamur işi tüketimi bedende ödem oluşumunu artırabilir. Sağlıklı kan dolanımı, sindirim sistemi ve bağırsak işlevlerinin korunması için günlük en az 2,5 litre su tüketilmesi önerilmektedir.
Tatlı tüketiminizi denetim altına alınBayram sofralarında sık yapılan yanılgılardan biri, şerbetli tatlıların ana öğünün çabucak akabinde tüketilmesidir. Kan şekeri istikrarını korumak için tatlıların yemekten en az 2 saat sonra tüketilmesi ve yanında süt ya da yoğurt üzere bir süt eseri tercih edilmesi daha uygun olacaktır. Sütlü tatlılar daha hafif bir seçenek sunarken, şerbetli tatlılar tüketilecekse porsiyon denetimi yapılmalı ve birden fazla seçenek bulunuyorsa paylaşarak tadına bakılması tercih edilmelidir.
Aşırı kafein çarpıntı ve uykusuzluğa yol açabilirGünlük inançlı kafein alımı yaklaşık 400 mg’dır. Bir fincan çay ortalama 70 mg, bir fincan Türk kahvesi 60-70 mg, filtre kahve ise 200 mg’dan fazla kafein içerebilir. Çok kafein tüketimi susuzluk, çarpıntı, huzursuzluk ve uyku bozukluklarına neden olabilir.
Sağlıklı pişirme usulleri tercih edinEtin hazırlanma ve pişirilme formu, hem kalori ölçüsünü hem de besin kıymetini direkt tesirler. Kurban etinin görünür yağlarının temizlenmesi ve fırında, ızgarada yahut haşlama sistemiyle ek yağ kullanılmadan pişirilmesi önerilir. Mangal yapılacaksa etin ateşten en az 15–20 santimetre uzakta pişirilmesi, kanserojen hususların oluşumunu azaltır. Kolesterol ve doymuş yağ açısından varlıklı olan sakatatların tüketimi de mümkün olduğunca sonlandırılmalıdır.
Bayram sonrası detoks yerine istikrarlı beslenmeyi tercih edinBayram boyunca artan kalori alımını dengelemenin en tesirli yolu, sağlıklı beslenme tertibine geri dönmek ve fizikî aktiviteyi artırmaktır. Çiğ ve pişmiş sebzelerin artırılması, beyaz et ve kurubaklagiller üzere daha düşük yağlı protein kaynaklarının tercih edilmesi ve antioksidan açısından varlıklı taze meyvelerin tüketilmesi, bedenin toparlanmasına yardımcı olur. Uzun müddetli açlık diyetleri ve sıvı detokslar, kısa vadede tartıda değişiklik sağlasa da baş ağrısı, konsantrasyon bozukluğu ve yeme ataklarına neden olabilir. Kalıcı sonuç için istikrarlı ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları benimsenmelidir.
Sağlıklı bir Bayram için altın bedelinde 5 teklife kulak verin- Tatlınızı paylaşın, porsiyon denetimini kolaylaştırın.
- Sebze ve salatayı sofranızdan eksik etmeyin.
- Bayram sonrası sıvı detokslar yerine sağlıklı beslenme nizamınıza geri dönün.
- Çay ve kahvenin suyun yerini tutmadığını unutmayın, su tüketimini ihmal etmeyin.
- Fırın, ızgara ve haşlama üzere sağlıklı pişirme tekniklerini tercih edin.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı