Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Asiye Gülsüm Kakı, 12 Mayıs Fibromiyalji Farkındalık Günü kapsamında fibromiyaljinin nedenleri, belirtileri ve tedavisi hakkında bilgi verdi.Fibromiyalji, sırf fizikî değil ruhsal ve toplumsal taraflarıyla de ele alınmalı!Modern ömrün giderek daha sık karşımıza çıkardığı kıymetli sıhhat problemlerinden birinin fibromiyalji olduğunu söz eden Dr. Asiye Gülsüm Kakı, “Özellikle bayanlarda daha sık görülen fibromiyalji sadece fizikî değil, ruhsal ve toplumsal taraflarıyla de ele alınması gereken kronik bir ağrı sendromudur.” dedi.Fibromiyaljinin yaygın kas ve iskelet sistemi ağrılarıyla birlikte yorgunluk, uyku bozukluğu, bilişsel işlevlerde azalma ve merkezi ağrı hassaslığında artışla karakterize kronik bir rahatsızlık olduğunu kaydeden Dr. Kakı, “Halk ortasında ‘kas romatizması’ olarak da bilinir. Hastalık, kişinin günlük hayat kalitesini değerli ölçüde etkileyebilir ve birden fazla vakit uzun müddet fark edilmeden ilerleyebilir.” formunda konuştu.Mükemmeliyetçilik ve ağır ömür gerilimi, bilhassa bayanlarda fibromiyalji riskini artırabilir!Fibromiyaljinin en sık 30-55 yaş aralığındaki etkin bayanlarda görüldüğünü vurgulayan Dr. Asiye Gülsüm Kakı, “Kesin bir genetik geçiş kanıtlanmamış olsa da ailede fibromiyalji hikayesinin bulunması bireyde yatkınlığı artırabiliyor. Bunun yanında klinik müşahedeler ve psikososyal incelemeler, mükemmeliyetçi kişilik yapısına sahip bireylerde fibromiyalji görülme sıklığının daha yüksek olduğunu gösteriyor.” dedi.Mükemmeliyetçiliğin kişinin kendisi için çok yüksek standartlar belirlemesi, denetim gereksiniminin ağır olması ve kusur yapmaya tahammül edememesiyle karakterize bir kişilik yapısı olduğunu hatırlatan Dr. Kakı, şöyle devam etti:“Belirli seviyede olduğunda bireye motivasyon sağlayabilen bu özellik, çoka kaçtığında kronik gerilim yüküne dönüşerek hem ruhsal hem de biyolojik açıdan yıpratıcı olabiliyor. Bilhassa bayanların iş hayatı, mesken ömrü ve toplumsal roller nedeniyle ağır sorumluluk altında olması, hudut koymakta zorlanmaları ve daima ‘yetişme’ baskısı hissetmeleri fibromiyalji riskini artıran kıymetli faktörler ortasında yer alır.”Fibromiyalji ağrıyla birlikte yorgunluk ve bilişsel problemlerle da seyreder! Fibromiyalji belirtilerinin başında yaygın kas-iskelet sistemi ağrıları geldiğine işaret eden Dr. Asiye Gülsüm Kakı, “Hastalar sıklıkla baş, boyun ve sırt ağrılarıyla başvururken birtakım durumlarda daha lokalize ağrılar da görülebiliyor.” dedi.Uyku sorunları, kronik yorgunluk, halk ortasında ‘beyin sisi’ olarak söz edilen dikkat ve konsantrasyon zahmetinin de yaygın semptomlar ortasında olduğunu aktaran Dr. Kakı, “Migren, irritabl bağırsak sendromu, karın ağrısı üzere ek somatik yakınmalar da tabloya eşlik edebiliyor.” tabirlerini kullandı.Fibromiyalji tedavisinde tek tip bir yaklaşım kâfi değil!Fibromiyalji tedavisinde tek tip bir yaklaşımın kâfi olmadığına dikkat çeken Dr. Asiye Gülsüm Kakı, “Hastalığın ortaya çıkışında birçok biyolojik, ruhsal ve toplumsal etken rol oynadığı için tedavinin de multidisipliner ve şahsa özel planlanması gerekir.” dedi.Tedavi sürecinde kişinin psikososyal durumu, uyku sistemi, idman alışkanlıkları, beslenme formu ve vitamin seviyelerinin birlikte kıymetlendirilmesi gerektiğini lisana getiren Dr. Kakı, “Özellikle uyku nizamının sağlanması tedavinin temel basamaklarından biridir. Kaliteli uyku uyuyamayan bir kişinin gün içerisinde enerjik ve sağlıklı hissetmesi mümkün değildir. Bu nedenle hastaların uyku hijyeni konusunda bilinçlendirilmesi büyük ehemmiyet taşır. Antrenman planlamasında ise ağır ve kasları zorlayıcı aktiviteler yerine hafif tempolu aerobik idmanlar, gevşeme çalışmaları ve nefes antrenmanları önerilir. Antrenmanın sadece günün belli bir saatine sıkıştırılması yerine gün içine yayılması daha yararlı olur.” açıklamasını yaptı.Fibromiyalji, fizikî olduğu kadar ruhsal ve toplumsal istikametleri de olan çok istikametli bir hastalık! Tedavi sürecinde kişinin kişilik yapısının da göz önünde bulundurulması gerektiğini aktaran Dr. Asiye Gülsüm Kakı, “Özellikle mükemmeliyetçi bireylerin kendilerine karşı eleştirel bakış açılarını fark etmeleri ve bunu yönetebilmeleri kıymetlidir. Bu noktada bilişsel davranışçı terapi üzere ruhsal dayanak sistemleri, kişinin hayat kalitesini artırmada kıymetli katkılar sağlayabilir.” dedi.Beslenme sisteminin de fibromiyalji idaresinde tesirli bir öbür faktör olduğunu söyleyen Dr. Kakı, kelamlarını şöyle tamamladı:“Yüksek karbonhidrat yüklü beslenme yerine daha istikrarlı ve sağlıklı bir beslenme planı önerilir. Ayrıyeten D vitamini, magnezyum ve omega-3 üzere dayanakların kıymetlendirilmesi, kişinin güç metabolizmasının düzenlenmesine yardımcı olabilir.Fibromiyalji sırf fizikî ağrılarla hudutlu olmayan, kişinin ruhsal ve toplumsal ömrünü da etkileyen çok taraflı bir hastalıktır. Bu nedenle tedavide kişinin sadece ağrısına değil, ömür biçimine, gerilim seviyesine ve duygusal yüklerine de bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşılması gerekir.” Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı