İzmir Büyükşehir Belediyesi, tabiatla uyumlu sürdürülebilir hayatın teminatı kırsalın tüm zorluklara karşı güçlenmesi için “Toprağın Genç Aklı” projesini başlattı. “Kırsalda Yaşayan Genç Nüfusun Yerinde İstihdamı” temel amacı kapsamında başlatılan projeyle, alanda anketler yapılarak “Gençlerimizi kırsalda nasıl tutabiliriz” sorusuna yerelden karşılık arandı. Kiraz’dan başlayan çalışmalar birinci etapta 30 pilot mahallede devam edecek. Datalar ışığında uygulanabilir siyaset paketleri ve müdahale araçları hayata geçirilecek.
İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay tarafından kırsalın toplumsal, kültürel, ekonomik, çevresel ve doğal dinamikleriyle kalkınması için kurulan İzmir Büyükşehir Belediyesi Kırsal Çalışma Kümesi, “Toprağın Genç Aklı” projesini Kiraz’dan başlattı. Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı öncülüğünde yürütülen proje kapsamında, kırsalın her geçen gün ağırlaşan ömür şartlarına karşı güçlü olması, ziraî üretim ve genç nüfusun yerleşik hale getirilmesi amacıyla saha çalışması gerçekleştirildi. Kiraz’ın İğdeli ve Karaburç mahallelerinde başlayan saha çalışmalarında gruplar, işletmelerden meskenlere, köy kahvehanelerinden üretim alanlarına gençlerin kapısını çaldı. Kırsalda üretken nüfus olarak bedellendirilen 18 – 40 yaş ortası genç nüfusun ömür şartları, toplumsal ve ekonomik imkânları üzere dataları toplayan gruplar, gençlerin kırsalda ömürlerini devam ettirebilmeleri için muhtaçlık duydukları talepler, imkânları sordu. Kiraz’ın akabinde İzmir’in tüm kırsalına yayılacak proje sayesinde yerinde, hakikat kaynaktan, hakikat bilgi elde edilmiş olacak. İzmir kırsalının geleceğini inşa edecek datalar ışığında hakikat projeler, hakikat alanlarda hayata geçirilecek.
“Gençlerimizi kırsalda nasıl tutabiliriz sorusuna cevap arıyoruz”
Proje hakkında bilgi veren Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Kırsal Alan Strateji Şube Müdürü Yeşim Karabörklü, “İlk olarak nüfus, doğal varlıklar, mevcut toplumsal yapı ve gibisi data envanter çalışmasını tamamladık. Bugün de birinci saha tecrübemizi yaşadık. Mahallelerdeki gençler ile görüşmeleri yapacak belediyenin uzman grubu de bilhassa gençlerden oluşturuldu. Tarım alanları ölçüsü, kooperatifçilik, örgütlenme seviyesi üzere bilgileri yerinden topladık; demografik yapıyı inceledik” dedi.
Kırsaldan genç nüfusun göçüne dikkat çeken Yeşim Karabörklü, gençlerin kırsalda kalmak istemediğini vurguladı. Karabörklü, “Buradaki temel emelimiz, bilhassa gençlerin göç etme nedenlerini hakikat formda anlamak. Hangi şartları güzelleştirirsek gençlerimizi kırsalda tutabiliriz sorusuna cevap arıyoruz. Su krizinin derinleştiği, besine erişimin her geçen gün zorlaştığı bu periyotta, gençlerin toprağına ve yaşadığı yere sahip çıkmasını, üretimi devralarak teknolojiyi de işin içine katarak sürdürmesini istiyoruz” dedi.
“Gençlerin üretime katılma maksatlarının olduğunu tespit ettik”
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yetki alanındaki 951 kırsal mahallede yürütülen envanter çalışmasıyla kapsamlı datalar elde edildiğini belirten Yeşim Karabörklü, çalışmanın birinci durağı olan Kiraz’ın İğdeli Mahallesi’nde hem nüfus yoğunluğu hem de gençlerin yerinde kalma potansiyelinin tespit edildiğini söyledi.
Karabörklü, “Üstenci bir yaklaşımla ya da masa başında hazırlanan projeler yerine; burada yaşayan, üreten ve geçimini sağlayan yurttaşların kanılarını, beklentilerini ve hangi imkânlar sağlanırsa daha verimli olabileceklerini anlamayı hedefliyoruz. Gençlerle birebir görüşerek, kendi ürettiğimiz dataların doğrulamasını yapıyoruz. Hayat şartları, çalışma alanları, geçim kaynakları, aileleriyle yaşayıp yaşamadıkları ve kırsalda kalma isteklerini sorguluyoruz. Gerekli imkânlar sunulduğunda, farklı alanlara yönelebilecek değerli bir genç nüfus bulunduğunu gördük. Gençlerin üretime katılma, kendilerini geliştirme ve geleceğe dair gayelerinin olduğunu tespit ettik” dedi.
18–40 yaş aralığındaki gençlerle yürütülen çalışmalarda, sırf bu kümenin değil; kardeşleri, çocukları ve etraflarındaki lise çağındaki gençlerin taleplerine kadar kapsamlı bilgiler toplandığını belirten Yeşim Karabörklü, “Amacımız İzmir’in geleceğini değiştirmek. Bu maksat doğrultusunda, kentin önümüzdeki 10 yılını şekillendirecek bir proje ortaya koymaya çalışıyoruz” dedi.
Karabörklü, gençlerin toplumsal medyayı, interneti ve teknolojiyi faal biçimde kullanabilmesini, ulaşım imkanlarının güzelleştirilmesiyle kır–kent sürdürülebilirliğinin hakikat formda yönlendirilmesini, iklim ve su krizine güçlü tahlillerle ziraî üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanmasını amaçladıklarını belirterek “Tarımsal üretim ve genç nüfusun yerinde kalmasını merkeze alan projemiz, ‘Toprağın Genç Aklı’ sloganıyla ilerliyor. İzmir kırsalının hak ettiği kıymeti bulması için titizlikle çalışmayı sürdürüyoruz” sözlerini kullandı.
“Buraya gelmeniz çok önemli”
İğdeli Mahallesi’nde saha takımlarının gerçekleştirdiği anketlere katılan 18 yaşındaki Selin Usta, gençlerin kırsaldaki yaşama dair kanılarını lisana getirdi. Kırsalda yaşamanın kendi tercihi olmadığını söz eden Usta, “Ailem burada yaşıyor, hayvanlarımız burada olduğu için ben de buradayım. Kendi elimde olsa, toplumsal garantimin bulunduğu ve toplumsal imkanların daha gelişmiş olduğu bir yerde yaşamak isterim. Köyde toplumsal alanların ve çalışabileceğimiz iş imkânlarının olmaması en büyük eksikler. Köyümde kalmak isterim lakin çalışabileceğim bir yer ve sigortam yok. Çalışabileceğimiz kooperatifimiz olsa, iş imkanımız olsa, kendi paramızı kazanabileceğimiz bir durumumuz olsa burada dururuz” diye konuştu.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin çalışmasını olumlu bulduğunu belirten Usta, “Bu çalışma bizim için çok bedelli. Zira eksiklerimiz fazla ve sesimizi duyurmakta zorlanıyoruz. Buraya gelmeniz çok kıymetli. Yetkililerin taleplerimizi duyması gerekiyor ki tahliller üretilebilsin” tabirlerini kullandı.
“Destek olursa gençler burada kendi işinin işvereni olurlar”
İğdeli Mahallesi’nde çiftçilik ve hayvancılıkla uğraşan 40 yaşındaki üretici Mesut Dalkıran, kırsalda ömrün hem zorlukları hem de hoş yanları olduğunu söyledi. Üretimin karşılığını aldıklarında mutlu olduklarını, lakin emeğin karşılığı alınamadığında motivasyonun düştüğünü lisana getiren Dalkıran, “Köyümüzde yüklü olarak hayvancılık yapıldığı için ağır bir göç yaşanmıyor. Gidenler ise ekseriyetle mecburiyetten, kendi işini kuramadığı için gidiyor” dedi.
Gençlerin kırsalda kalabilmesi için üretime dayanak verilmesi gerektiğini vurgulayan Dalkıran, “Çiftçinin ürettiği para ederse gençler köyde kalır. Bu bölgede her şey yetişiyor, çok hoş bir coğrafyadayız. Yapılan anket çalışmasını da olumlu buluyorum. Gençlerin memnuniyetinin ve taleplerinin dinlenmesi çok değerli. Hayvancılığa ve üretime daha fazla dayanak sağlanırsa gençler burada kalmakta ısrarcı olur, kendi işinin işvereni olurlar. Ürettiğini bedelinde satamayan ise bu işi bırakmak zorunda kalır” tabirlerini kullandı.
30 pilot mahallede çalışmalar devam edecek
Proje kapsamında pilot 30 mahallede gençler ve öteki odak kümelerle bilgi kıymetlendirme toplantıları, anketler ve odak küme çalışmaları yapılacak. Alandan toplanan bilgiler tahlil edilerek her mahalle kümesinin özgün yapısına uygun uygulanabilir siyaset paketleri ve müdahale araçları tasarlanacak. Böylece tarımla geçimini sürdüren ve kırsalda kalma potansiyeli olan genç nüfusun tespiti, mahalle ölçeğinde uygulanabilir ve dataya dayalı bir müdahale modelinin oluşturulması, kırsaldaki yenilikçi kapasite ile ziraî girişimcilik ekosisteminin güçlendirilmesi ve alandan elde edilecek bulgularla siyaset tekliflerinin geliştirilmesi sağlanacak.
Bir iş birliği modeli
Başkan Tugay’ın vizyonu doğrultusunda oluşturulan ve danışmanlığını Prof. Dr. Yusuf Kurucu’nun yaptığı Kırsal Kalkınma Çalışma Kümesi çatısı altında çok disiplinli olarak yürütülen proje, Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nın öncülüğü ve uyumuyla Ziraî Hizmetler Dairesi Başkanlığı, Bayan ve Aile Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Toplumsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, Muhtarlık İşleri Dairesi Başkanlığı, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı, İzmir Planlama Ajansı (İZPA) iş birliğiyle yürütülüyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı