Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Hülya Yiğit İspiroğlu, 11-17 Mart Dünya Tuza Dikkat Haftası kapsamında tuz tüketiminin sıhhat üzerindeki tesirleri, fazla tuzun saklı kaynakları ve tuz alışkanlıklarını değiştirmek için pratik, sürdürülebilir teknikler hakkında bilgi verdi.
Günlük tuzu 1 gram azaltmak bile kalp ve inme riskini düşürüyor!
Tuzun, beden için gerekli bir mineral olduğunu hatırlatan Beslenme ve Diyet Uzmanı Hülya Yiğit İspiroğlu, “Sinir iletimi, kas kasılması ve sıvı istikrarı üzere temel süreçlerde rol oynar. Lakin gereksinimden fazlası bilhassa hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları ve böbrek meseleleri açısından risk oluşturur.” dedi.
Yapılan çalışmaların, günlük tuz tüketiminde yalnızca 1 gramlık azalmanın bile toplum genelinde inme ve kalp-damar hastalıkları riskinde manalı düşüş sağlayabildiğini gösterdiğine dikkat çeken Hülya Yiğit İspiroğlu, küçük bir azalmanın, büyük bir tesir yaratabileceğini kaydetti.
Fazla tuzun kıymetli bir kısmı, farkında olmadan tüketilen besinlerden geliyor!
Yüksek sodyum alımının bedenin tuz–su istikrarını etkileyerek su tutulumuna yol açabileceğine dikkat çeken Hülya Yiğit İspiroğlu, “Bu durum tartıda ani kilo artışı biçiminde görülebilir.” dedi.
Tuzun direkt yağ artışına neden olmadığına işaret eden Hülya Yiğit İspiroğlu, “Ancak zayıflamak isteyen bireylerde ödem nedeniyle kilo verme sürecini zorlaştırabilir ve motivasyonu olumsuz etkileyebilir. Dünya Sıhhat Örgütü günlük tuz tüketiminin 5 gramın altında olmasını önerirken, Türkiye’de ortalama tüketim bunun yaklaşık iki katına ulaşıyor. Üstelik fazla tuzun değerli bir kısmı sofrada eklenen tuzdan değil, farkında olmadan tüketilen besinlerden geliyor. Ekmek, beyaz peynir, zeytin, turşu, salam, sucuk, sosis üzere işlenmiş et eserleri, hazır soslar, paketli atıştırmalıklar, cipsler, bulyonlar ve hazır çorbalar günlük sodyum alımına önemli katkı sağlıyor. Bu nedenle sadece ‘yemeğe tuz atmamak’ birçok vakit kâfi değil.” ikazında bulundu.
Mesele genetik mukadderat değil, öğrenilmiş bir damak alışkanlığı!
‘Tuzlu yeme alışkanlığı genetik midir?’ sorusunun sıkça gündeme geldiğini hatırlatan Hülya Yiğit İspiroğlu, “Tat duyusuna ait ferdi farklılıklar kısmen genetik olabilir; lakin belirleyici olan büyük ölçüde çevresel faktörlerdir.” dedi.
Çocukluk devrinden itibaren tuzlu besinlere maruz kalmanın, aile içi yemek alışkanlıkları ve işlenmiş besinlerin yaygın tüketiminin bu tercihleri şekillendirdiğini lisana getiren Hülya Yiğit İspiroğlu, “Yani birden fazla durumda sorun genetik yazgı değil, öğrenilmiş bir damak alışkanlığıdır.” biçiminde konuştu.
Küçük lakin sürdürülebilir değişiklikler, uzun vadede manalı bir fark yaratır!
Tuz tüketimini azaltmak isteyenler için en tesirli stratejinin ani ve radikal kesintiler yerine kademeli azaltım olduğunu kaydeden Hülya Yiğit İspiroğlu, “ Damak tadı yaklaşık 2–4 hafta içinde daha düşük tuz seviyesine ahenk sağlayabilir.” Dedi.
‘Az tuzlu yemek tatsızdır’ fikrinin çoğunlukla alışkanlıktan kaynaklandığının altını çizen Hülya Yiğit İspiroğlu, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Tuz azaldıkça besinlerin kendi aroması daha besbelli hale gelir. Etiket okumak, sodyum içeriği yüksek eserleri sınırlamak, yemek pişirirken tuzu en son basamakta ve ölçülü eklemek, sofraya tuzluk koymamak pratik lakin tesirli adımlardır.
Lezzeti artırmak için tuza bağımlı kalmak gerekmez. Limon, sirke, sarımsak, soğan, taze otlar ve baharatlar yemeğin tadını zenginleştirir. Yanlışsız planlanmış, işlenmiş besinlerden uzak ve istikrarlı bir beslenme modeliyle tuz tüketimini azaltmak mümkündür. Küçük ancak sürdürülebilir değişiklikler, uzun vadede hem kalp sıhhati hem de kilo denetimi açısından manalı bir fark yaratır.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
