İSTANBUL (AA) – Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi noktasında Avrupa Birliği (AB) Kurulu ile Yüksek Seviyeli Ticaret Diyaloğu toplantılarını başlattıklarını belirterek, “Gümrük Birliği içinde ortamızda dert oluşturan 29 alt bahisten 15 adedini karşılıklı uzlaşarak çözdük. Geriye kalanlar için de diyaloglarımız, toplantılarımız devam ediyor.” dedi.
Bolat, Dünya Gazetesi tarafından Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Dış Ticaret Kompleksi'nde düzenlenen “Dönüşen Dünyada İhracat Zirvesi”nde yaptığı konuşmada, dün gece Budapeşte'den geldiklerini kaydederek, Türkiye-Macaristan Ekonomik ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) 2. Devir Toplantısı'nda kıymetli işbirliklerine imza attıklarını söyledi.
Türkiye iktisadının son periyottaki krizlerden bilhassa gelişmiş ülkelerden müspet ayrışarak çıktığını lisana getiren Bolat, son 23 yılda ekonomik alanda sağlanan ilerlemeye ait sayıları paylaştı.
Bolat, ulusal geliri 6 kat büyüterek 1,5 trilyon doların üzerine taşıdıklarını, kişi başına düşen ulusal geliri 5 bin 500 dolardan 17 bin 880 dolara çıkardıklarını, dış ticaret hacmini 820 milyar dolara ulaştırdıklarını anlattı.
Geçen yıl değerli bir dönemeci geride bıraktıklarını, tarife ve ticaret savaşları ile karşı karşıya kaldıklarını söz eden Bolat, geçen hafta Dünya Ekonomik Forumu'nun (WEF) Davos'ta düzenlenen 56. Yıllık Toplantıları'nda batılı başkanların çabucak hepsinin 2. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan global siyasi, ekonomik, nakdî ve askeri sistemin çatırdadığını itiraf ettiğini söyledi.
– “Bir yanda ABD öbür yanda AB ile görüşmeler içindeyiz”
Bakan Bolat, ticaret savaşlarında yeni alanların açıldığını, kimi ülkelerin hür ticaret mutabakatları imzaladığını belirterek, Avrupa Birliği (AB) ve Güney Ortak Pazarı (MERCOSUR) ile AB ve Hindistan ortasında imzalanan özgür ticaret mutabakatlarına değindi.
AB ile Türkiye ortasındaki Gümrük Birliği'nin güncellenmesi konusunun yeni ortaya çıkan bir muhtaçlık olmadığını, bu muahedenin büsbütün 1 Ocak 1996'da yürürlüğe girdiğini anlatan Bolat, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Orada Avrupa Birliği'nin üçüncü ülkelerle yaptığı ve yapacağı hür ticaret muahedeleri ile ilgili olarak biz masada yer alamadığımız için, zira üye ülke değildik, ortaya çıkan asimetriler konusundaki taleplerimizi 1 Ocak 1996'dan beri daima lisana getirdik. Bu noktada şunu da söz etmemiz lazım ki Gümrük Birliği yürürlüğe girdiğinde Türkiye'nin AB ile dış ticaretinde ihracatın ithalatı karşılama oranı yalnızca yüzde 50 idi. Bugün yüzde 100. Bu, 30 yıldaki büyük muvaffakiyettir. ABD ile de dış ticaretimizde istikrarlı ticaret gayretlerimizde epeyce yol aldık. Bir yandan ABD ile ticaret müzakereleri yürütüyoruz. Bir yandan Avrupa Birliği ile çeşitli mevzuları kapsayan derin görüşmeler içindeyiz.”
– “Ülkelerin öteki ülkelerle yaptığı muahedeleri yakından takip ediyoruz”
Ticaret Bakanı Bolat, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi konusundaki davet ve taleplerinin Avrupa Birliği Kurulu tarafından kabul edildiğini anımsatarak şu bilgileri verdi:
“AB Konseyi'ne teklif edildi. AB Konseyi'nden Avrupa Birliği Komisyonu'na müzakereleri başlatmak için yetkilendirme kararı gerekiyor. AB Komitesi bunu bekliyor. Fakat bu ortada boş durmuyoruz. AB Kurulu ile birlikte Yüksek Seviyeli Ticaret Diyaloğu toplantılarını başlattık. Şu ana kadar biri Brüksel'de, birisi Ankara'da iki toplantı gerçekleştirdik. Burada ulaştırma kotalarından vize mevzularına, gümrüklerle, hudutta karbon düzenleme vergisiyle, yeşil mutabakata ve dijital dönüşüme ahenkle alakalı bütün başlıkları teğe bir görüşüyoruz. Gümrük Birliği içinde ortamızda badire oluşturan 29 alt mevzudan 15 adedini karşılıklı uzlaşarak çözdük. Geriye kalanlar için de diyaloglarımız, toplantılarımız devam ediyor.”
Bolat, iki hafta evvel Türkiye'ye gelen Avrupa Birliği'nin gümrüklerle ve sonda karbon düzenlemesiyle ilgili yetkilileri ile gerekli görüşmeleri yaptıklarını kaydederek, Brüksel'de de AB'nin kimi değerli yetkilileri ile ayrıntılı müzakere yaptıklarını anlattı.
Bu görüşmelerin devam ettiğini vurgulayan Bolat, “Ancak ülkelerin, kümelerin öteki ülkelerle yaptığı mutabakatları da yakından takip ediyoruz. Bunun ülkemize doğurabileceği tesirler konusunda teyakkuzdayız. Şunu da tabir etmek isterim ki trafik sapması üzere durumlar ortaya çıkmasın diye gümrüklerimizde gerekli önlemleri her daim uyguluyoruz. Dün de uyguladık, bugün de uyguluyoruz, yarın da uygulayacağız.” diye konuştu.
Bolat, AB ile yaptıkları görüşmelerde özel dalı de yanlarına aldıklarını söz ederek, Gümrük Birliği'nden sonra AB'den Türkiye'ye gelen yabancı yatırımcı sayısındaki artışa dikkati çekti.
Bakan Bolat, “2002'ye kadar 78-79 yılda gelen yatırım 14 milyar dolarken 2002'den sonra gelen milletlerarası yatırım 287 milyar dolardır. Bunun yüzde 65'i başta AB ülkeleri olmak üzere Avrupa ülkeleri kaynaklıdır.” dedi.
– “Temkinli ve optimist olalım, paniğe kapılmayalım”
Ticaret Bakanı Bolat, AB ile ticaretin kazan-kazan temelinde istikrarlı ve muvaffakiyetle ilerlediğini belirterek, “Bu noktada iştirak müzakereleri kademesinde aday ülke statümüzle bir arada Gümrük Birliği'nin avantajlarını da AB'den Türkiye'ye gelen yatırımcılarla ve Türk müteşebbisler ile birlikte kıymetlendiriyoruz. O açıdan temkinli ve optimist olalım, paniğe kapılmayalım.” halinde konuştu.
İşsizlik oranları ve inanç endekslerindeki olumlu gelişmelerden bahseden Bolat, ihracatta 2025'i rekorlarla kapattıklarını, ihracatçı sayısının 160 bine yükseldiğini anlattı.
Bolat, bu yıl Türkiye'de gerçekleştirilecek milletlerarası doruklara değinerek, “(Bu etkinlikler sayesinde) Türkiye dünyanın, medyanın ve dünyadaki bütün değerli siyaset, iktisat, etraf, savunma ve parlamento gündemlerinin merkezi haline gelecek. Bu da ülkemizi dünyada saygın noktada, takip edilen ve gelişmesi izlenen bir ülke pozisyonunda tutacak.” diye konuştu.
Küresel ticarette koşulların her geçen gün zorlaştığını vurgulayan Bolat, Türkiye'nin menfaati için koordineli ve çok çalışmaları gerektiğini söyledi.
Bolat, net sayılar şimdi artmasa da Türkiye'nin global ticaretten aldığı hissenin 2025'te artmış olacağını kaydederek, dünya ticareti daralırken ihracatı artırdıklarını anlattı.
Türkiye'nin en çok ihracat yapan dallar ve en yüksek ihracat yapılan pazarlar ile ilgili ayrıntılar paylaşan Bolat, “Üretim kabiliyetimizi, yeteneklerimizi ve üretim kapasitemizi daha da geliştirmek için canla başla çalışıyoruz.” dedi.
Bolat, Türk eserlerinin ve hizmet dalının dünyada haklı bir şöhrete sahip olduğunu belirterek, Made in Türkiye bizim gurur kaynağımız olarak dünyada müşteriler ortasında değerli bir marka haline geldi. Built by Türkiye, yani Türk müteahhitleri tarafından inşa edilmiştir, mottosu da artık bütün dünyada, 138 ülkede Türk müteahhitlerinin muvaffakiyetini temsil ediyor.” diye konuştu.
Türkiye'nin hizmet bölümünde turizm, müteahhitlik, nakliyecilik, eğitim, sıhhat turizmi ve fuarcılık alanında yakaladığı başarılardan bahseden Bolat, ihracatçılara sunulan ve 2026 yılı boyunca sağlanacak takviyelere ait bilgiler paylaştı.
Bolat, bakanlık olarak gerçekleştirdikleri ticaret diplomasilerinden, hayata geçirdikleri toplantılardan ve imzaladıkları mutabakatlardan bahsederek, “Bunların hepsi Türkiye'nin dış ekonomik alakalarını daha da geliştirmek, ülkemizin ulusal gelirine, kişi başına düşen ulusal gelirine ve halkımızın refahına daha fazla katkı yapmak için.” sözlerini kullandı.
Konuşmasının akabinde Bakan Bolat'a katılımı nedeniyle plaket takdim edildi.
