Her yaştan bireyin düşünsel gelişimine katkı sunmayı hedefleyen Osmangazi Belediyesi’nin düzenlediği Şadırvanlı Han İdeoloji Konferansları’nda bu kere ‘dil felsefesi’, Prof. Dr. Zeki Özcan’ın fikirleri ışığında tüm taraflarıyla ele alındı.
Gerçekleştirdiği Şadırvanlı Han İdeoloji Konferansları ile ideolojiyi sırf akademik bir alan olmaktan çıkararak toplumun her kesitine ulaştıran manalı buluşmalara imza atan Osmangazi Belediyesi, ‘Şehrin Kalbinde İdeoloji Rüzgarları Esiyor’ mottosundan hareketle lisan ideolojisi konusunu masaya yatırdı. Şadırvanlı Han’ın tarihi atmosferinde Osmangazi Kent Kurulu ve Bursa Felsefe Kulübü iş birliğiyle düzenlenen panele konuşmacı olarak katılan Prof. Dr. Zeki Özcan, 1880’li yıllarda ortaya çıkan lisan ideolojisinin gayesine ve manasına yönelik niyetlerini kapsamlı bir halde aktardı.
Dil ideolojisinin maksadının, manası, muahedeyi ve beşerler ortası irtibatı uygunlaştırma maksadıyla lisanın tahlil edilmesi olduğuna değinen Prof. Dr. Zeki Özcan, “Önceden ideoloji, yalnızca kavramlara dayalı yapılıyordu. Lisan ideolojisiyle birlikte ideoloji artık lisanımızda manası belirleyen, faktörleri ve manası belirsizleştiren, faktörleri belirleyerek daha âlâ anlamayı, muahedeyi ve düzgün bir irtibat kurmayı amaçlamaktadır” diye konuştu.
“Kelimeleri Kendi İstediğimiz Üzere Kullanamayız”
Dilin yaşayan bir organizma olarak tanımlayarak, temel ayırt edici özelliğinin de kullanımı olduğunu belirten Prof. Dr. Özcan, şöyle devam etti:
“Dilin kullanımı keyfi değildir, uzlaşımsaldır. Herkes lisanın içine doğar ve lisanda kullanılan manaları öğrenir, kullanır. Diğer bir deyişle, kavramları, sözleri kendi istediğimiz üzere anlayıp, istediğimiz üzere kullanamayız. Aslında lisan ideolojisinin ayırt edici özelliği buradan gelir. Mananın ruhsal sübjektif kavramlarla değil, toplumda öğrenilen, kullanılan tabirlerden öğrenileneceğini kabul eder. Lisan ideolojisine nazaran insan bir soğan üzeredir, soğanın en dış kabuğunda kültür vardır, ikinci kabukta toplumsal hayat vardır, üçüncü kabukta ruhsal durumlar vardır. Lisan ideolojisi, soğanın dış kabuğundaki kültürdeki manası, kullanımı, referansları temel alarak insanların nasıl daha yeterli bir hayat ortaya koyabilmelerini, niyetlerini nasıl daha berraklaştırılmaları gerektiğini tabir eder. Fikir mi lisanı, lisan mi kanıyı doğurur? Gerçekte lisan ve fikir ortasında öncelik sonralık münasebeti yoktur. Biz bir şeyi düşünmeye başladığımız anda lisanımız vardır, lisanımızla söz ederiz. Lisanımızdan farklı niyet yoktur.”
“İnsanın Niyetinin Sonları Lisanıyla Kısıtlı”
Panelin moderatörlüğünü üstlenen Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB Anabilim Kısmı E. Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Hızalan da, Bursa’da son yıllarda ağır ideoloji etkinliklerinin olduğunu belirterek, “Dil ideolojisi, ideolojinin alt kısmı mı, birebir kendisi mi, o kadar kıymetli. Zira lisan insanın her şeyi. İnsanın dünyasının, kanısının sonları lisanıyla kısıtlı, lisanı kadar düşünebiliyor” sözlerini kullandı.
Panelin sonunda Osmangazi Kent Kurulu Genel Sekreteri Sosyolog Memnun Çınar ve Bursa Felsefe Kulübü Lideri Dr. Gürkan Kaya tarafından, moderatör Prof. Dr. İbrahim Hızalan ile konuşmacı Prof. Dr. Zeki Özcan’a teşekkür dokümanı verildi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
