Osmangazi Belediyesi tarafından düzenlenen “Medya Buluşması” aktifliği, Bursa’da Ramazan ayının toplumsal hayattaki yeri ve kent kültürüne tesirlerini gündeme taşıdı. Gençlik ve Girişimcilik Merkezi’nde gerçekleştirilen programda, geçmişten günümüze Bursa’da Ramazan geleneği ve değişen kent ömrü kapsamlı biçimde ele alındı.
Sevda Kurul’un moderatörlüğünü üstlendiği Gazeteci İbrahim Öge’nin ise konuşmacı olarak katıldığı aktiflikte; Bursa’nın eski Ramazan akşamları, mahalle kültürü, komşuluk bağlantıları ve bu kültürün vakitle nasıl dönüştüğü üzerine kıymetli değerlendirmeler yapıldı. Öge, Ramazan ayının sırf dini bir devir olmadığını, tıpkı vakitte kentin toplumsal hafızasında güçlü bir yer tuttuğunu vurguladı.
Ramazan Gelenekleri Masaya Yatırıldı
Bursa’nın kadim bir başşehir olduğuna dikkat çeken Gazeteci İbrahim Öge, kelamlarında şu tabirleri kullandı:
“Geçmişte Ramazan ayının başlangıcı rü’yet-i hilal yoluyla belirlenirdi. Ayın hareketleri gözlemlenir, hilalin görülmesi Bursa kadısına bildirilirdi. Hilal görüldüğünde top atışlarıyla Ramazan’ın başladığı halka ilan edilirdi. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde ve Osmanlı arşiv dokümanlarında Bursa’da bu gözlemenin yapıldığı yerler açıkça anlatılmaktadır. Şaban ayının son günlerinden itibaren Ramazan defteri devreye girer, fiyatlar Ramazan boyunca sabit tutulurdu. Bakırcılar Çarşısı ve etrafı bu periyotta büyük bir ticari canlılık yaşardı. Meskenlerdeki bakır tabaklar kalaylanır, Ramazan sofraları için özel hazırlıklar yapılırdı. Ramazan ayı, Bursa’da hem manevi hem de toplumsal ve ekonomik açıdan hayatın merkezinde yer alırdı.”
Ramazan ayının toplumsal dayanışma tarafına dikkat çeken Öge, “Birlik ve beraberlik noktasında çok değerli işler yapılıyordu. Hem çocuklar, hem dar gelirliler hem de yaşlılar düşünülüyordu. Mesela ‘diş kirası’ diye bir gelenek vardı; beşerler meskenine gelen konuğa ‘beni şereflendirdin, rahmet verdin’ diyerek armağan ederdi. Bir de zimem defteri uygulaması vardı. Bu gelenek, Ramazan boyunca imkanı olanların mahalle bakkalına gidip veresiye defterini istemesiyle başlardı. Mahalle bakkalı borcun ne kadar olduğunu söyler, kişi ya tamamını öder ya da defterin başından, ortasından, sonundan bir sayfa açtırarak borçları kapatırdı. Böylelikle yüzlerce insan büyük bir borç yükünden kurtulurdu. Bu çok değerli bir toplumsal dayanışma örneğiydi. Ramazan kültürümüzde çocuklara yönelik uygulamalar da vardı. Tekne orucu ya da oruca direk vurma dediğimiz uygulamayla çocuklar öğlene kadar oruca alıştırılır, dayanma mühleti uzatılmaya çalışılırdı. Birinci orucunu tutan çocuklar ödüllendirilir, çeşitli ikramlarla teşvik edilirdi” sözlerini kullandı.
“Kültürümüzden Korkmayın”
Gençlere tavsiyelerde bulunan İbrahim Öge, “Kültürümüzden korkmayın. Türk kültürü korkulacak bir kültür değildir. Türk kültürü ‘insanı yaşat ki devlet yaşasın’ diyen bir kültürdür. Türk kültürü açın, tokun halini bilen, yardımlaşmayı ve dayanışmayı temel alan bir kültürdür. Emin olun, birçok İslam coğrafyasında Ramazan’ı bizim üzere birlik ve beraberlik içerisinde yaşayan öbür bir millet yok. Kendi kültürünüzden geleni okuyarak, araştırarak atalarınızı ve törenizi tanıyın. Bunu yaptığınızda kültürünüzü ideolojik bakıştan, ötekileştirmeden ve ayrıştırmadan kurtarırsınız” diye konuştu.
Program sonunda Gazeteci İbrahim Öge, Osmangazi Belediyesi’ni Ramazan aktiflikleri ile ilgili yaptıkları çalışmalardan ötürü yürekten kutladı. Osmangazi Belediyesi Basın Yayın ve Halkla Alakalar Müdürü Süleyman Çavlı ise İbrahim Öge’ye günün anısına teşekkür plaketi takdiminde bulundu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
