Evdeki robotik asistana sıkıntı anlatan, ChatGPT ile test çözen ya da Midjourney’de görsel yaratan bir çocuklara karşı uzmanlar uyarıyor: Ekran müddetlerini saymak ya da YouTube’u yasaklamak yetmez, algoritmaları anlamamız gerekiyor.
Çocukların %70’inden fazlasının haftada en az bir kere yapay zeka temelli bir sistemle etkileşim kurduğunu belirten Mezo Akademi kurucusu dijital dönüşüm uzmanı Dr. Nabat Garakhanova, artık ebeveynlerin denetleyen değil, birlikte hudut çizen bir danışman rolüne geçmeleri gerektiğini vurguluyor. Yapay zekâyı yasaklamak, merak hissini cezalandırmaktan farksızdır diyen Garakhanova ‘Asıl sıkıntı, o merakı nasıl yönlendireceğinizdir. Hakikat yaklaşım, çocuğun yapay zekadan ne öğrendiği değil, öğrendiklerini nasıl sorguladığıyla ilgilenmektir.’ diyor.
YAPAY ZEKA İLE ARKADAŞLIK TOPLUMSAL MAHRUMLUK YARATABİLİR
Eskiden sorunun ekran mühletleri iken artık ise duygusal bağlanma kavramıyla karşı karşıya kaldığımızı vurgulayan Garakhanova ‘9–13 yaş kümesindeki çocukların %36’sı, yapay zeka sistemlerinin kendilerine “arkadaş üzere geldiğini” söylüyor. Psikoloji literatürü bunu “parasosyal bağlanma” olarak tanımlıyor; yani çocuk, dijital bir sistemi sırdaş ya da yol arkadaşı olarak görebiliyor. Bu, toplumsal yoksunluğu tetikleyebilir; gerçek insan ilişkilerindenuzaklaşmayla sonuçlanabilir.’ diyor.
Dr. Nabat Garakhanova ebeveynler için kıymetli tavsiyelerde bulunuyor:
1. Yasaklamayın, birlikte deneyin. YZ’yi birlikte kullanmak, yanılgılı bilgiye maruz kalma ihtimalini %40 azaltıyor.
2. Ekransız bölgeler yaratın. Günlük 2 saatlik analog vakit, dikkat ve his istikrarına uygun geliyor.
3. Etikten konuşun. Kolay sorularla başlayın: “Bu bilgiyi paylaşmak gerçek olur mu?”
4. Gerçek dünyayla bağını koparmasın. YZ anlatabilir lakin tabiat, sanat ve beşerler öğretir.
5. Siz de rol model olun. Ebeveynin dijital tavrı, çocuğun ekran disiplinini %35 oranında etkiliyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
