GÜNDEM

İş ve Aile Ömrünün Ahengi, 2025

"İş ve Aile Ömrünün Uyumu" isimli özel bahisli araştırma, 2025 yılı boyunca Hanehalkı İşgücü Araştırması ile birlikte birinci görüşme hanelerinde yer alan 18-74 yaş kümesindeki fertlere uygulanmıştır.

admin tarafından yayınlandı

7 Mayıs 2026, 11:25 yayınlandı

Paylaş

“İş ve Aile Hayatının Uyumu” isimli özel bahisli araştırma, 2025 yılı boyunca Hanehalkı İşgücü Araştırması ile birlikte birinci görüşme hanelerinde yer alan 18-74 yaş kümesindeki fertlere uygulanmıştır. Araştırma, içerdiği değişkenler ve uygulama prosedürü açısından bu kapsamda daha evvel gerçekleştirilen çalışmalardan farklılık göstermektedir.

Avrupa Birliği ülkeleri ile birebir devirde uygulanan bu araştırma ile fertlerin işgücüne iştirakleri, bakım sorumlulukları ile bu sorumluluklarının iş ve aile ömrü üzerindeki tesirlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bakım sorumluluğu; kişinin birebir hanede yahut hane dışında yaşayan ve tertipli olarak ilgilendiği 15 yaşın altındaki çocukları, torunları ile 15 ve daha üst yaştaki hasta, engelli çocukları, eşleri yahut bakıma muhtaç yakınları kapsamaktadır. Araştırma hakkında ayrıntılı bilgi metaveri kısmında yer almaktadır.

Bakım sorumluluğu olanların 18-74 yaş nüfus içindeki oranı %43,1 oldu

18-74 yaş kümesindeki 59 milyon 127 bin kişinin %43,1’ini bakım sorumluluğu olanlar oluşturdu. Bu oran erkeklerde %40,6 iken bayanlarda %45,6 oldu.

Bakım sorumluluğu durumuna nazaran nüfusun dağılımı, 2025

Bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılma oranı %60,5 oldu

2025 yılında 18-74 yaş kümesinde işgücüne katılma oranı %58,2 oldu. Bu oran bakım sorumluluğu olanlar için %60,5, bakım sorumluluğu olmayanlar için %56,4 oldu. Bayanlarda bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılma oranı %37,8 iken olmayanlarda %41,7 olarak gerçekleşti. Bu oran erkeklerde ise sırasıyla %86,0 ve %70,0 oldu.

Bakım sorumluluğuna nazaran temel işgücü göstergeleri, 2025

İstihdamda olup yalnızca çocuk bakım sorumluluğu olanların oranı %39,0 oldu

18-74 yaş kümesindeki istihdamdaki bireylerin %39,0’ının yalnızca çocuk bakım sorumluluğu bulunmakta. Öteki taraftan istihdamdaki bireylerden yalnızca torun bakım sorumluluğu olanların oranı %2,3 ve yalnızca yetişkin (15 yaşın üstünde bakıma muhtaç eş, çocuk yahut akraba) bakım sorumluluğu olanların oranı ise %2,3 oldu. Çocuk ve yetişkin bakımı yahut torun ve yetişkin bakımı sorumluluğunu birlikte yürütenlerin oranı ise %2,1 olarak gerçekleşti.

Bakım sorumluluğunun çeşitleri, 2025

Çocuk bakım sorumluluğu olan istihdamdakilerin %14,0’ı kurumsal bakım merkezi kullandı

15 yaş altında çocuk bakım sorumluluğu olan ve istihdamda olan bireylerin %14,0’ı kurumsal bakım merkezini, %1,6’sı meskende fiyatlı bakımı, %1,4’ü ise her ikisini birlikte kullandı. Bu şahıslardan %83,0’ı profesyonel bakım hizmeti kullanmadı.

İstihdamda olup yetişkin bakım sorumluluğu olanların %17,0’ı konutta fiyatlı bakımı, %3,6’sı ise kurumsal bakım merkezini kullandı. Bu bireylerden %79,3’ü ise bakım hizmeti kullanmadı.

İstihdamda olanların bakım yeri tercihi, 2025

İstihdamda olup çocuk bakımını kendisi yahut eşiyle birlikte yürütenlerin oranı %50,8 oldu

Bakım sorumluluğu olan istihdamdaki fertlerden çocuk bakım hizmeti kullanmayanların %50,8’i bakımı kendisi yahut eşiyle birlikte yürüttü. Bu bireylerden %19,7’si çocukların kendilerine bakabildiğini belirtirken, %17,6’sı profesyonel bakım hizmeti maliyetinin yüksek olduğunu ve %5,5’i ise bakımı büyükanne, büyükbaba yahut öbür yakınlarıyla yürüttüğünü belirtti.

İstihdamda olanların çocuk bakım hizmeti kullanmama nedeni, 2025

Yetişkin bakımında profesyonel bakım hizmetine muhtaçlık duymayanların oranı %72,6 oldu

İstihdamda olup yetişkin bakım hizmeti kullanmayanların %72,6’sı profesyonel bakım hizmetine muhtaçlık duymadığını belirtti. Yetişkin bakım hizmetini kullanmayanların %17,9’u profesyonel bakım hizmetinin maliyetinin yüksek olduğunu ve %5,3’ü ulaşılabilecek aralıkta bakım hizmetinin yahut boş kontenjanın bulunmadığını beyan etti.

İstihdamda olanların yetişkin bakım hizmeti kullanmama nedeni, 2025

İş ile bakım sorumluluğunu birlikte yürütmede en kıymetli zorluk uzun çalışma saatleri oldu

İstihdamda olup bakım sorumluluğu olanların %70,1’i işi ile bakım sorumluluğunu birlikte yürütürken rastgele bir zorluk yaşamadı. Zorluk yaşayan 4 milyon 303 bin kişinin %38,4’ü uzun çalışma saatlerini, %26,9’u zahmetli ya da yorucu işi ve %8,9’u konut ile iş ortasındaki ulaşımın uzun sürmesini neden olarak belirtti. Uzun çalışma saatleri nedeniyle zorluk yaşayan erkeklerin oranı %39,3 iken bu oran bayanlarda %36,4 oldu.

İş ile bakım sorumluluğunu birlikte yürütmeyi zorlaştıran etkenler, 2025