Bilim insanları, Ay toprağını taklit eden bir ortamda nohut yetiştirmeyi başararak uzayda gıda üretimi konusunda dikkat çekici bir adım attı. Araştırmaya göre gelecekte astronotlar, uzun görevlerde ihtiyaç duydukları besinlerin bir kısmını Ay’da kendileri yetiştirebilir. Ancak elde edilen mahsulün insan tüketimi için güvenli olup olmadığı henüz netlik kazanmış değil.
Bilim insanları, gelecekte Ay görevlerinde görev yapacak astronotların kendi gıdalarını uzayda yetiştirebileceğine dair önemli bir adım attı.
Yapılan yeni bir araştırma, Ay toprağını taklit eden bir ortamda nohut yetiştirmenin mümkün olabileceğini ortaya koydu. Bu gelişme, uzay görevlerinde Dünya’dan gönderilen pahalı gıda tedarikine olan bağımlılığı azaltabilecek bir çözüm olarak görülüyor.
ABD’deki Texas A&M Üniversitesi’nden araştırmacılar, Ay yüzeyinin büyük bölümünü kaplayan ancak besin açısından son derece fakir olan regolit adlı tozun laboratuvar ortamında oluşturulan taklidinde nohut yetiştirmeyi başardı. Çalışmada, Apollo görevleri sırasında Dünya’ya getirilen Ay örneklerinin kimyasal yapısı temel alınarak hazırlanan yapay Ay toprağı kullanıldı.
Araştırmacılar, bu ortamın bitkiler için uygun hale gelmesi amacıyla kırmızı Kaliforniya solucanlarının ürettiği ve besin açısından zengin olan solucan gübresini karışıma ekledi.
Ayrıca bitkilerin büyümesini desteklemek için nohut tohumları, köklerle simbiyotik ilişki kuran arbusküler mikoriza mantarıyla kaplandı. Bu mantar türü, bitkinin ihtiyaç duyduğu bazı besinleri almasına yardımcı olurken ağır metallerin emilimini de azaltabiliyor.
Deneylerde Ay tozu oranı yüzde 75’e kadar olan karışımlarda hasat edilebilir nohut elde edildi. Ancak regolit oranı daha da arttığında bitkilerin strese girdiği ve erken dönemde kuruduğu gözlemlendi.
Araştırmada ayrıca bitkilerin köklerine doğrudan su ulaştıran pamuk fitili temelli bir sulama sistemi de kullanıldı. Bu yöntemin suyun sınırlı olduğu uzay ortamında bitki yetiştirmek için pratik bir çözüm sunabileceği belirtiliyor.
Bununla birlikte elde edilen nohutların insan tüketimi için güvenli olup olmadığı henüz net değil.
Araştırmanın ilk yazarı Jessica Atkin, bir sonraki aşamada bu mahsullerin besin değeri ve sağlık açısından güvenliği üzerine çalışmalar yapılacağını söylüyor.
Araştırma, ABD’nin Artemis programı kapsamında 50 yılı aşkın bir aradan sonra yeniden Ay’a insan göndermeyi planladığı bir dönemde dikkat çekti. Eğer çalışmalar başarıyla sonuçlanırsa, gelecekte Ay üslerinde görev yapan astronotların kendi yiyeceklerini yetiştirmesi mümkün olabilir.
