Yüksek ateş, bilhassa kreş başlangıcıyla birlikte çocuklarda sık görülen problemlerden biri olarak karşımıza çıkıyor. Ekseriyetle okulun birinci yıllarında, 2-3 haftada bir geçirilen viral enfeksiyonlar ateşle birlikte seyrettiğinde, ebeveynler için korkulu bir sürece dönüşüyor. Olağan beden ısısı 36-37,8 derece ortasında seyrederken, 38 derece üzerindeki kıymetler “ateş” olarak kabul ediliyor. Yüksek ateşte aileleri en çok endişelendiren durum ise ateş ölçerde gördükleri kıymetin 39-39,5 dereceye yükselmesi oluyor. Acıbadem Kartal Hastanesi Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İrem Bulut, ancak yüksek ateşin çocukların sıhhatini belirleyen esas kriter olmadığına dikkat çekerek, “Ateşin yüksekliği değil, çocuğun genel hali değerlidir. Ateşi yükselen çocuk keyifsiz olabilir; fakat ateşi düştüğünde keyfi yerine geliyor mu?, Sıvı alabiliyor mu?, Etrafıyla irtibatı devam ediyor mu? Ateşin yanı sıra kusma, ishal, teneffüs zorluğu ve kulak ağrısı üzere ek sıkıntılar var mı? Bizler için belirleyici olan aslında bunlardır” diyor.
Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İrem Bulut, ateşin vücudun bağışıklık sistemini harekete geçiren düzeneklerden biri olduğunu hatırlatarak, “Dolayısıyla, çocuklarda büsbütün ateşsiz bir süreci hedeflemek yerine; ateşli devirde konforu sağlayacak uygulamaları yanlışsız formda yapmayı amaçlamalıyız. Çocukların ateşli enfeksiyon geçirmesini önleyemeyiz; lakin ateşi nasıl yöneteceğimizi öğrenebiliriz” diye konuşuyor. Çocukta genel halini bozan bir bulgu olmadığı sürece ateşin korkulması gereken bir durum olmadığını ve ateş düşürücüyle takip edilebildiğini belirten Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İrem Bulut, “Bunun tersine, bilhassa üç günden uzun süren ateşli enfeksiyonlarda ve üç ayın altındaki bebeklerde, başka kriterlere bakılmaksızın hastaneye başvurulması ehemmiyet taşıyor” ikazında bulunuyor.
Havale riskini direkt belirlemiyor!
Ebeveynlerin yüksek ateş karşısında kaygı duymalarının en kıymetli nedeni ise ateşli nöbetler, toplumda bilinen ismiyle “havale” oluyor. Dr. İrem Bulut, 6 ay ile 5 yaş ortasındaki her çocukta ateşli nöbet riski bulunduğunu vurgulayarak, kelamlarına şöyle devam ediyor: “Ancak çocukluk çağındaki ateşli nöbetler çoğunlukla kısa sürer ve kalıcı hasar bırakmaz. Üstelik, ateş düşürücü vermek dahil hiçbir uygulama nöbet riskini büsbütün ortadan kaldırmaz. Zira, ateşli nöbet çoklukla ateşin şimdi yükselme evresinde, birden fazla vakit fark edilmeden ortaya çıkar. Ateşin ne kadar yüksek olduğu da nöbet riskini direkt belirlemez. Kıymetli olan nöbeti engellemeye çalışmak değil, nöbet anında ne yapılacağını bilmek ve sakin kalmaktır.”
Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İrem Bulut, çocuklarda gelişen yüksek ateşte ebeveynlerin en sık yaptıkları 7 yanılgıyı anlattı; kıymetli tekliflerde bulundu.
Hata: Uygun olmayan usullerle ölçüm yapmak
Doğrusu: Çocuklarda yaş kümesine nazaran tercih edilen ateş ölçerler değişiklik gösterebiliyor. Dr. İrem Bulut, en emniyetli yolun dijital dereceyle koltuk altından ölçüm yapmak olduğunu söyleyerek, “Ancak, bu yolda ölçüm uzun sürdüğü için bebeklik çağında öncelikle alından yahut kulaktan ölçüm yapan aygıtlarla bakılabilir. Ateş yüksek çıkarsa koltuk altından denetim edilmelidir. Uzaktan alın bölgesinden ölçüm yapan aygıtları bedenin farklı yerlerinde kullanmak ise hakikat değildir. Zira bu aygıtlar karın, boyun, ense ve koltuk altı üzere bölgelerde kullanıldığında ateşi gerçek bedelinden daha yüksek yansıtır” diyor.
Hata: Ateş yükselmesin diye ateş düşürücü vermek
Doğrusu: Aslında beden hastalıkta kendi ısısını yükselterek virüs ve bakterileri öldürmeye çalışıyor. Dr. İrem Bulut, ateşin vücudun savunma sisteminin en kıymetli ögelerinden biri olduğuna işaret ederek, “Bu nedenle, ateşi engellemeye çalışmak çocuklara bir yarar sağlamadığı üzere hem takip sürecini zorlaştırır hem de ilaca bağlı toksik tesirlere yol açabilir” diye konuşuyor.
Hata: Ateşini süratle düşürmeye çalışmak
Doğrusu: Vücut kendi ısısını yükseltme uğraşındayken soğuk duş aldırarak çocuğun ateşini süratli bir biçimde düşürmeye çalışmak ısının daha dirençli yükselmesine neden olabiliyor. Lakin, ateş düşürücü verdikten sonra tesir etmesini beklerken ılık duş yahut ılık uygulama yapılabilir.
Hata: Tesir mühletini beklemeden tekrar ilaç vermek
Doğrusu: Ağızdan verilen ateş düşürücü ilacın mideden emilimi ve kana geçişi de dahil olmak üzere, tesirinin başlaması için 45 dakika – 1 saat ortası beklenmesi gerekiyor. Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İrem Bulut, “Tabloyu daha erken değerlendirip, ilacın tesir etmediğini düşünmemeliyiz” diyor.
Hata: Gereksiz sıklıkta ateş düşürücü kullanmak
Doğrusu: Çocuklarda yüksek ateşte en sık yapılan yanlışlardan biri, gereksiz sıklıkta ateş düşürücü vermek oluyor. Dr. İrem Bulut, “Ateş düşürücü kullanımında maksadımız ateş pahasını olağan aralığa getirmek değil; ateşli çocuğun konforunu arttırmak, huzursuzluğunu azaltmak ve ağızdan sıvı alımını sağlayabilecek uygunluk halini sağlamaktır” diyor. Dr. İrem Bulut, gereksiz sıklıkta başvurulan ilaçların çocukları ajite ettiğini, sürece ahengi zorlaştırdığını ve karaciğer ile böbreklerde yan tesir riskini artırdığını vurguluyor.
Hata: Beden ısısını 36 dereceye düşürmeye çalışmak
Doğrusu: Dr. İrem Bulut, “Ateş düşürücülerden beklentimiz, ateşin en yüksek kıymete nazaran 0,5-1 derece düşmesi ve çocuğun huzursuzluğunun azalmasıdır. Kesinlikle 36 derece olması için tekrar ilaç vermek doz aşımına ve yan tesirlere neden olabilir” ihtarında bulunuyor.
Hata: Dönüşümlü ateş düşürücü kullanmak
Doğrusu: Çocuklarda yüksek ateşin tedavisinde parasetamol ve ibuprofen olmak üzere iki temel etken unsur kullanılıyor. Bu iki ilacın dönüşümlü kullanılmasını önermediklerini vurgulayan Dr. İrem Bulut, “Dönüşümlü kullanım ilaçlara bağlı yan tesirleri arttırır ve ateş denetiminde ek bir yarar sağlamaz” bilgisini veriyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
