Epilepsi tedavisinde kullanılan antiepileptik ilaçların birçoklarının hastada nöbetlerin sıklığını ve şiddetini azalttığını belirten İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Kolu Lideri Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, “Düzenli ve yanlışsız dozda kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70–80’inde nöbetler denetim altına alınabilir. İlaçların aksatılması nöbetlerin yine başlamasına, şiddetlenmesine ve önemli sıhhat risklerine yol açabilir” dedi. Epilepsi hastalarında ilaç kullanımının tedavinin en kritik modülü olduğunu vurgulayan Alım Topçuoğlu, ilaçların hakikat halde alınmasının nöbetlerin denetim altına alınmasını sağladığını ve ömür kalitesini yükselttiğini söyledi.
İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Kolu Lideri Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, 9 Şubat Memleketler arası Epilepsi Günü hasebiyle yaptığı açıklamada epilepsi hastalarında nizamlı denetim ve ilaç kullanımının ehemmiyetine ait değerlendirmede bulundu.
Hastalığın seyri şahıstan bireye değişiyor
Epilepsi hastalığında nizamlı doktor kontrolünün önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, “Epilepsi hastalarında tertipli doktor kontrolü, nöbetlerin kontrol altında tutulması, ilaçların aktifliğinin ve yan tesirlerinin izlenmesi, ömür kalitesinin artırılması açısından kritik kıymete sahiptir. Tedavi süreci şahsa özel olduğu için sistemli takip, hastalığın seyrini direkt tesirler. Epilepsi hastalarında doktor kontrolü için tek bir standart mühlet yoktur zira bu hastalığın seyri şahıstan bireye değişir” diye konuştu.
Kontrol periyotları her hasta için farklılık gösterebilir
Doktor denetiminin hastalığın teşhis ve tedavi süreçlerine nazaran farklılık gösterebileceğini söz eden Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, bu devirleri şöyle sıraladı:
Tanı ve tedavi başlangıcı: İlaç başlandıktan sonra çoklukla birinci birkaç ay içinde sık denetimler yapılır. Bu devirde ilacın aktifliği ve yan tesirleri yakından izlenir.
Tedavi oturduktan sonra: Nöbetler denetim altına alındığında denetimler 3–6 ayda bir yapılabilir.
İlaç değişikliği yahut yeni şikâyetler olduğunda: Daha sık denetimler gerekebilir.
Çocuk ve genç hastalarda: Gelişim ve öğrenme süreci izlendiği için denetimler daha nizamlı ve sık yapılır.
İlaç tedavisiyle nöbetlerin sıklığı ve şiddeti azalır
Epilepsi tedavisinde en temel sistemin antiepileptik ilaçlar olduğunu kaydeden Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, “Bu ilaçlar nöbetleri büsbütün ortadan kaldırmasa da birçok hastada nöbetlerin sıklığını ve şiddetini azaltır. Tertipli ve yanlışsız dozda kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70–80’inde nöbetler denetim altına alınabilir. İlaçların aksatılması nöbetlerin tekrar başlamasına, şiddetlenmesine ve önemli sıhhat risklerine yol açabilir. Epilepsi hastalarında ilaç kullanımı, tedavinin en kritik kesimidir. İlaçların gerçek halde alınması nöbetlerin denetim altına alınmasını sağlar ve ömür kalitesini yükseltir” diye konuştu.
İlaç kullanımında 6 değerli nokta!
İlaç kullanımında dikkat edilmesi gereken kıymetli noktalara değinen Alım Topçuoğlu, bunları şöyle sıraladı:
1. Nizamlı ve vaktinde kullanım: İlaçlar tabibin belirttiği saatlerde alınmalıdır. Doz atlamak yahut ilacı geç almak, nöbet riskini artırır.
2. İlacı kendi kendine bırakmamak: Antiepileptik ilaçlar ani biçimde kesilmemelidir. Doktor kontrolü olmadan ilaç bırakmak, nöbetlerin şiddetlenmesine ve “status epileptikus” üzere hayati risklere yol açabilir.
3. Yan tesirleri takip etmek: Baş dönmesi, yorgunluk, kilo değişiklikleri üzere yan tesirler görülebilir. Şiddetli yan tesirlerde kesinlikle doktora başvurulmalıdır.
4. Tertipli doktor kontrolü: İlaçların kan seviyeleri ve organ işlevleri (karaciğer, böbrek) nizamlı testlerle izlenmelidir. Doktor, gerektiğinde doz ayarlaması yahut ilaç değişikliği yapar.
5. İlaç etkileşimlerine dikkat: Kimi ilaçlar (antibiyotikler, doğum denetim hapları vb.) antiepileptik ilaçlarla etkileşebilir. Yeni bir ilaç başlanmadan evvel kesinlikle doktora danışılmalıdır.
6. Ömür biçimi ile desteklemek: Nizamlı uyku, sağlıklı beslenme ve gerilim idaresi ilaçların aktifliğini artırır. Alkol ve uyarıcı unsurlardan uzak durulmalıdır.
İlaçların aksatılması ya da bırakılması kıymetli riskler oluşturabilir
Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, doktor önerisi olmadan ilacın bırakılması ya da ilaç dozlarının sistemsiz kullanımının olumsuz pek çok tesire yol açabileceği ikazında da bulunarak “Antiepileptik ilaçlar, beynin elektriksel aktivitesini dengelemeye çalışır; bu istikrar bozulduğunda nöbetler yine ortaya çıkabilir yahut şiddetlenebilir. Muhtemel tesirler ortasında nöbetlerin tekrarı ve şiddetlenmesi, tedaviye direnç gelişmesi, yan tesirlerin artması ve günlük ömrü etkileyecek değerli riskler oluşabilir” ihtarında bulundu.
Oruç tutmak isteyen, kesinlikle tabibine danışmalı
Ramazan ayında oruç tutmak isteyen epilepsi hastalarının kesinlikle hekimlerine istişaresi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, kelamlarını şöyle tamamladı: “Açlık ve susuzluk, kan şekeri düşüklüğü ve ilaçların kandaki düzeyinin değişmesi, nöbet riskini artırır ve uyku düzensizliği, nöbetleri tetikleyebileceği için oruç tutmak isteyen epilepsi hastalarının kesinlikle nöroloji uzmanına müracaatları gerekir. Epilepsi hastaları için oruç tutmak ferdî sıhhat durumuna bağlıdır. Uzun müddettir nöbet geçirmeyen ve doktor onayı alan bazı hastalar oruç tutabilir fakat ilaçların tertipli kullanımı, uyku ve beslenme sistemi kesinlikle korunmalıdır.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
