Gençlerde Artış Gösteren Kolorektal Kanserlerin 5 Nedenine Dikkat!

Kolorektal kanserler ekseriyetle 50 yaş üzeri hastalığı olarak kabul ediliyor ve tarama stratejileri buna nazaran şekillendiriliyor. Lakin günümüzde 50 yaş altı bireylerde de kolorektal kanser görülme sıklığı süratle artıyor. Bu değişen epidemiyoloji doğrultusunda birçok milletlerarası kılavuz, tarama başlangıç yaşını 50’den 45’e çekiyor. Kolorektal kanserlerin genç yaşta görülme riskini artıran sebeplerin başında işlenmiş besin tüketiminin artması, obezite ve kronik gerilim geliyor. Taramalarla önlenebilen kolorektal kanserin tedavisinde erken teşhis büyük avantaj sağlıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Doç. Dr. Ersan Eroğlu, kolorektal kanserinin nedenleri, teşhisi ve tedavi prosedürleri hakkında bilgi verdi.

Kolorektal kanser gençlerde daha ileri evrede kendini belirli ediyor

Kolorektal kanserler tarama ve erken teşhis ile önlenebilen bir kanser çeşididir. Bu nedenle 45 yaş üstü bireylerin 2 yılda bir gaitada bilinmeyen kan testi ve 10 yılda bir kolonoskopi tetkiki yaptırması kolon kanserinin %90’lık kısmının tedavisinde başarılı sonuç alınmasını sağlayabilmektedir. Aile hikayesinde kanser hastalığı bulunmayan, bilinen genetik sendromu saptanamayan bireylerde de kolorektal kanserin görülmesi bu hastalığın sırf yüksek riskli bireylere has bir hastalık olmadığı gerçeğini de gündeme getirmektedir. Kolorektal kanserler geçmişte 50 yaş üstü bir hastalık olarak biliniyordu. Lakin günümüzde gençlerde de daha yaygın olarak görülmeye başlandı. Kolorektal kanserler gençlerde daha ileri evrede teşhis aldığı için tedavi süreçleri de uzayabilmektedir. Gençlerdeki bu artışın kesin nedeni bilinmese de bu faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir;

İşlenmiş besin tüketimi
Obezite, kırmızı et tüketiminin artması
Hareketsiz hayat, alkol ve sigara tüketimi
Mikrobiyota değişiklikleri
Kronik inflamasyon (stres)

Güncel tedavi formülleri şahsa özel belirleniyor

Kolon kanserinin tedavi planı cerrahi, kemoterapi ve amaca yönelik tedavi (immünoterapi) tekniklerini içermektedir. Hangi tedavi usulünün kullanılacağı kanserinin evresi ve hastanın genel durumu dikkate alınarak planlanmaktadır. Bireye özel planlanan kolon kanseri tedavisi süreci, multidisipliner bir yaklaşım gerektirmektedir. Kolon kanserinde cerrahi prosedür kanserli kolon bölgesini ve lenf bezlerini onkolojik prensiplere uygun olarak temizlemeyi içermektedir. Bu cerrahi müdahaleler, kolon kanseri tedavisi kapsamında hastalığın yayılımını durdurmak ve sonlandırmak için en temel usul olarak kabul edilmektedir. Kanserli kolon bölgesi çıkarıldıktan sonra geriye kalan sağlıklı kolon ağızları birleştirilmektedir. Anastamoz ismi verilen bu süreç güzelleşme vaktini belirlemektedir. Bazen riskli olduğu düşünüldüğü durumlarda süreksiz olarak ostomi denilen bağırsak karın duvarındaki bir açıklığa taşınarak atıklar bir torba içinde toplanmaktadır.

Yaşam değişikliği kolon kanseri güzelleşme sürecini hızlandırıyor

Modern cerrahi teknikler sayesinde kolon kanseri tedavisi sırasında bağırsak işlevlerinin korunması ve hastanın hayat kalitesinin en üst seviyede tutulması hedeflenmektedir. Kolon kanseri tedavisi yalnızca cerrahi müdahale ile sonlu kalmayıp, operasyon sonrası rehabilitasyon ve takip sürecini de kapsayan uzun soluklu bir devirdir. Kolon kanseri tedavisi sonrası düzgünleşme suratı; hastanın genel sıhhat durumu, uygulanan cerrahi teknik ve ek kemoterapi/radyoterapi muhtaçlığına nazaran değişkenlik gösterir. Kolon kanseri tedavi süreci ve sonrasında hastaların dikkat etmesi gereken kritik noktalar şunlardır:

Cerrahi müdahale: Kolon kanseri ameliyatı, hastalığın evresine ve tümörün bağırsaktaki pozisyonuna nazaran kişiselleştirilen bir cerrahi süreçtir. Günümüzde kolon kanseri ameliyatı operasyonları; açık cerrahi, laparoskopik (kapalı) cerrahi yahut robotik cerrahi usulleriyle gerçekleştirilebilmektedir. Kolon kanseri ameliyatı sırasında temel amaç, kanserli dokunun etrafındaki sağlıklı hudutlarla ve ilgili lenf nodlarıyla birlikte büsbütün temizlenmesidir ve etraf dokulara ziyan vermemektir.
Minimal invaziv yaklaşımlar: Laparoskopik teknikle yapılan kolon kanseri ameliyatı, küçük kesiler üzerinden ilerlediği için hastanın operasyon sonrası ağrısını azaltır ve güzelleşme suratını artırır.
Anastomoz ve Rekonstrüksiyon: Kanserli kısım çıkarıldıktan sonra bağırsağın sağlıklı uçlarının birbirine dikilmesi sürecidir. Şayet bu birleşme tıbbi olarak riskliyse, kolon kanseri ameliyatı kapsamında süreksiz yahut kalıcı stoma (torba) uygulamasıdır.
Beslenme disiplini: Operasyonun çabucak akabinde sindirim sistemini yormayan, düşük lifli ve yumuşak besinlerle başlayan beslenme tertibi, vakitle uzman denetiminde olağana döner. Kolon kanseri tedavisi sonrası kâfi sıvı alımı, doku tamiri için hayati ehemmiyet taşır.
Düzenli takip ve denetim: İlk iki yıl boyunca 3-6 aylık dönemlerle yapılan CEA (karsinoembriyonik antijen) testleri ve görüntüleme tetkikleri, kolon kanseri tedavisi muvaffakiyetinin sürdürülebilirliği için koşuldur.
Fiziksel aktivite: Hastanın tolere edebildiği ölçüde yaptığı hafif yürüyüşler, kolon kanseri tedavisi sonrası bağırsak hareketliliğinin yine kazanılmasına yardımcı olur.