Son yıllarda öne çıkan “bağırsak yaşı” kavramı uzun ve sağlıklı hayat (longevity) araştırmalarında giderek daha güçlü bir yer ediniyor. Son yıllarda bilim dünyası, sağlıklı yaş almanın anahtarını şaşırtan bir formda bağırsak sisteminde arıyor. Yaşa bağlı hastalıkların gerisindeki sessiz biyolojik süreç mikrobiyotamız olabilir. Acıbadem Life Danışmanı Prof. Dr. İsmet Tamer bağırsaklarda yaşayan trilyonlarca mikroorganizmanın istikrarının bozulmasının; kalp hastalıklarından diyabete, unutkanlıktan bağışıklık problemlerine kadar birçok tabloyla alakalı olduğuna dikkat çekiyor. Prof. Dr. Tamer, sağlıklı yaşlanmanın anahtarının sindirim sisteminde kapalı olduğunu vurguluyor ve bağırsakları genç tutmanın yollarını anlatıyor.
Yaşlanmanın Temeli Bağırsaklarda!
Yaşlanmayı birçok vakit aynadaki imajımızla ya da takvim yaşımızla ilişkilendiririz; halbuki gerçek biyolojik yaşımızın kıymetli bir kısmı bağırsaklarımızda gizlidir. Son yıllarda bilim dünyası, yaşlanma sürecini ve yaşa bağlı hastalıkları anlamada bağırsak mikrobiyotasını merkeze alıyor. Bağırsaklarımızda yaşayan trilyonlarca mikroorganizmanın sindirimden bağışıklığa, ruh hâlinden beyin sıhhatine kadar birçok sistemi etkilediğini belirten Acıbadem Life Danışmanı Prof. Dr. İsmet Tamer, “Bağırsaklar adeta dinamik bir ekosistem oluşturuyor. Genç ve sağlıklı bireylerde bu mikroorganizmalar çeşitlilik gösterir ve istikrarlı bir ahenk içinde çalışır. Lakin yaş ilerledikçe bu istikrar bozulur; yararlı bakterilerin azalması ve iltihap artırıcı çeşitlerin çoğalmasıyla ortaya çıkan bu tablo, tıpta “disbiyozis” olarak isimlendirilir ve sıhhatsiz yaşlanmanın temel biyolojik tabanlarından biri olarak kabul edilir” diyor.
Mikrobiyota ile Kronik İltihap Ortasındaki İlişki…
Yaşla birlikte bedende ortaya çıkan en kıymetli biyolojik değişimlerden birinin birçok vakit belirti vermeden ilerleyen kronik iltihap süreci olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. İsmet Tamer, “Bilim dünyasında bu tablo “inflammaging” olarak tanımlanır. Bu sessiz iltihaplanma; kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet, Alzheimer ve birtakım kanser tipleri için uygun bir yer oluşturabilir. Bu noktada bağırsaklar kritik bir rol oynar. Bozulmuş bir mikrobiyota istikrarı, bağırsak duvarının geçirgenliğini artırarak ziyanlı unsurların kana karışmasına yol açabilir. Bunun sonucunda bağışıklık sistemi daima tetikte kalır ve beden, farkında olmadan uzun vadede kendi dokularını yıpratan bir savunma hâline girer” tabirlerini kullanıyor.
Mikrobiyota, Yediklerimiz ve Hastalıklar Ortasındaki İnce Çizgi
Son yıllardaki bilimsel datalarla birlikte tip 2 diyabet ve obezitenin sırf kalori ziyadesiyle açıklanamayacağını belirten Acıbadem Life Danışmanı Prof. Dr. İsmet Tamer, “Bağırsak mikrobiyotası metabolik istikrar üzerinde belirleyici rol oynar. Bağırsak bakterileri, liften güçlü besinleri fermente ederek kısa zincirli yağ asitleri üretir; bu biyolojik bileşikler kan şekeri denetimini desteklerken iltihap seviyelerini de baskılamaya yardımcı olur. Lakin yaşla birlikte bu gözetici bakterilerin azalması, insülin direncinin artmasına yer hazırlayabilir. Öte yandan kimi bağırsak mikroorganizmaları, bilhassa kırmızı et tüketimi sonrasında damar sertliğiyle ilişkilendirilen metabolitlerin oluşumuna katkıda bulunabilir. Bu düzenekler, kalp-damar hastalıklarının yaş ilerledikçe daha sık görülmesini açıklayan değerli biyolojik temaslar ortasında yer alır” diyor.
Alzheimer ve Parkinson’da Mikrobiyota Etkisi
Bağırsaklarla beyin ortasında kesintisiz bir bağlantı ağı bulunduğunu söyleyen Prof. Dr. İsmet Tamer, “Bu biyolojik münasebet “beyin–bağırsak ekseni” olarak tanımlanır. Son yıllarda Alzheimer ve Parkinson hastaları üzerinde yürütülen araştırmalar, bu nörodejeneratif hastalıkların bağırsak mikrobiyotasındaki değişimlerle temaslı olabileceğine işaret ediyor. Mikrobiyota istikrarının bozulması sırf sindirimi değil, hudut sistemi üzerinden bilişsel işlevleri ve ruh hâlini de etkileyebilir. Bu nedenle kimi bireylerde sindirim şikâyetlerine eşlik eden unutkanlık, odaklanma zahmeti yahut duygudurum değişiklikleri görülebilir. Öbür bir deyişle, tablo her vakit sırf beyinde başlamaz; biyolojik süreç birçok vakit bağırsak seviyesinde şekillenir” tabirlerini kullanıyor.
Bağırsaklarınızı Genç Tutmanın Formülü
Mikrobiyota ile bağlı problemlerin bir mukadderat olmadığını belirten Acıbadem Life Danışmanı Prof. Dr. İsmet Tamer, “Sağlıklı yaşlanan ve ileri yaşına karşın etkin hayatını sürdüren bireylerin mikrobiyota profilleri incelendiğinde, bakteri çeşitliliğinin büyük ölçüde korunduğu görülüyor. Longevity araştırmaları da emsal biçimde, sağlıklı yaş alan bireylerin ortak özelliklerinden birinin varlıklı ve istikrarlı bir bağırsak mikrobiyotası olduğunu ortaya koyuyor. Science mecmuasında yayımlanan çalışmalarda 90 yaş üzerindeki sağlıklı bireylerde bile bu çeşitliliğin korunabildiği bildiriliyor” diyor.
Üstelik bunun için karmaşık ya da “mucize” tahlillere muhtaçlık yok” diyen Prof. Dr. İsmet Tamer, bağırsak yaşının genç kalmasına katkı sağlayan 5 maddeyi sıralıyor.
- Liften güçlü zerzevat ve meyvelerle beslenmek,
- Yoğurt ve kefir üzere fermente besinleri tüketmek,
- Düzenli hareket etmek,
- Kaliteli uyumak ve
- Gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınmak.
Yaşlanmanın sadece takvimle ilgili olmadığını belirten Prof. Dr. Tamer, “Bağırsaklarımız ne kadar sağlıklıysa, genel sıhhatimiz da o kadar güçlü kalıyor. Sindirim sistemine ihtimam göstermek, aslında kalbi, beyni ve uzun vadeli hayat kalitesini korumak manasına geliyor” diyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
