Erkeklerde infertilite yani kısırlık uzun yıllar boyunca genetik meseleler ya da hormon bozukluklarıyla açıklanıyordu. Lakin yapılan araştırmalar erkeklerdeki kısırlığın daha karmaşık nedenlerden kaynaklandığını ortaya koyuyor. Artık yalnızca genler değil, genlerin nasıl çalıştığı da büyük ehemmiyet taşıyor. Sperm hücreleri sadece DNA taşımıyor tıpkı vakitte ömür şekli, etraf ve erkek yaşının tesirlerini de içinde barındırıyor. Bu durum hem çocuk sahibi olma ihtimalini hem de gelecekte doğacak çocukların sıhhatini da etkileyebiliyor. Memorial Şişli Hastanesi Üroloji ve Androloji Bölümü’nden Prof. Dr. Tümay İpekçi, erkek üreme sistemi hakkında değerli bilgiler verdi.
Sperm; karmaşık ve fizyolojik bir süreç sonrası oluşuyor
Erkeklerdeki üremenin temelini oluşturan sperm üretimi ve olgunlaşması, hayli hassas ve karmaşık fizyolojik bir süreç sonrası gerçekleşmektedir. Bu süreç; testislerde başlayarak hem lokal düzeneklerin hem de beyinle testisler ortasında işleyen nöroendokrin sistemin denetimi altında sürmektedir. Bu potansiyelin olumsuz etkilenmesi durumunda ise “infertilite” yani kısırlık kelam konusu olmaktadır. Sigara kullanımı, fazla kilo, sıhhatsiz beslenme, hava kirliliği ve ziyanlı kimyasallara maruz kalmak da sperm kalitesini olumsuz etkilemekte ve kısırlığa yol açabilmektedir. Bilhassa ilerleyen yaşla birlikte spermler üzerinde olumsuz tesirler görülebilmekte ve babalık talihi azalabilmektedir.
Sperm hücresinin genetik yapısı incelenebiliyor
Çocuk sahibi olma hayaliyle yola çıkan evli çiftlerin korunmasız bağlantılarına karşın uzun mühlet bebek sahibi olamaması durumunda çiftler toplumsal baskılara da maruz kalabilmektedir. Kısırlık kimi durumlarda bayana, bazen de erkeğe ilişkin faktörler nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Günümüzde erkek fertilitesi çoklukla sperm sayısı, hareketliliği ve formuna bakılarak bedellendirilmektedir. Lakin bilim dünyası artık sperm hücresinin genetik yapısının nasıl çalıştığını da incelemeye başlamış durumdadır. Bu yeni sistemlerin gelecekte kısırlık teşhisinde değerli bir rol alacağı öngörülmektedir. Erkeklerdeki bu sürecin büsbütün baht olmaktan çıkacağı ve kimi olumsuz tesirlerin geri döndürülebileceği düşünülmektedir. Çalışmalar bu istikamette süratle devam etmektedir.
Yaşam üslubu değişiklikleri sperm kalitesini artırabiliyor
Sperm kalitesini artırmak için bilhassa vitamin ve mineral açısından varlıklı bir beslenme (B12, çinko, omega-3 gibi) çok kıymetlidir. Bu usullerle sperm sıhhati ve kalitesi artırılabilmektedir:
- Dengeli beslenmek
- Düzenli antrenman yapmak
- Sigara ve alkolü bırakmak
- Kilo denetimi sağlamak
- Stresten uzak durmak
Erkeklerin ömür biçimi gelecek kuşakları de etkileyebilir
Erkeklerin ömür şekli yalnızca kendilerini değil, doğacak çocuklarını da etkilemektedir. Fakat bu mevzuda kesin sonuçlar için daha fazla araştırmaya muhtaçlık vardır. Erkek kısırlığı artık yalnızca genetik bir sorun olarak görülmemektedir. Günlük ömür alışkanlıkları, çevresel faktörler ve yaş, sperm sıhhatinde büyük rol oynamaktadır. Yani bugün yaptığımız seçimler, yarının sağlıklı jenerasyonlarını şekillendirebilmektedir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
