BİLİM NE SÖYLÜYOR?
Almanya’daki Furtwangen Üniversitesi ve Londra Üniversitesi Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’nun ev tipi çamaşır makineleri üzerine yaptığı çalışmalarda, 30 derecenin ve altındaki yıkamalarda bazı bakterilerin canlı kalabildiği ortaya koyuldu. Özellikle spor kıyafetleri ve iç çamaşırlarında bulunan Staphylococcus ve bazı Enterobacter gibi bakteri türlerinin düşük ısıda tam olarak yok olmadığı tespit edildi. Ayrıca İngiltere Ulusal Sağlık Servisi havlu ve iç çamaşırı gibi hijyen gerektiren tekstiller için 60 derecede yıkama öneriyor. Bu sıcaklık, birçok bakteri ve akar türünün azaltılması mümkündür.
SÜRE VE SICAKLIK NEDEN ÖNEMLİ?
Yıkama işlemi üç temel faktöre dayanıyor. Bunlar arasında sıcaklık, mekanik hareket ve kimyasal etki (deterjan) bulunuyor. Kısa programlarda hem sıcaklık hem temas süresi düşük olur. Bu da deterjanın mikroorganizmalara etki süresini azaltabilir.
Özellikle biyofilm oluşturan bakteriler, kısa döngülerde makine içinde kalabiliyor. Mikrobiyoloji uzmanları, sürekli düşük ısıda yıkamanın makine contasında ve deterjan çekmecesinde bakteri kolonisi oluşumuna zemin hazırlayabileceğine dikkat çekerek uyarıyor.
KOKU SORUNUNUN ARKASINDAKİ BİLİM
‘Islak bez’ kokusu olarak bilinen koku genellikle nemli ortamda üreyen bakterileri işaret eder. Düşük sıcaklıkta yıkama, bu bakterilerin tamamen yok edilmemesine neden olur. Zamanla kumaş liflerinde mikrobiyal kalıntı birikimi de oluşur. ABD’de yapılan bazı tüketici araştırmaları da, 30 derecenin altında yapılan yıkamalarda kötü koku oluşma ihtimalinin arttığını ortaya koydu.
MAKİNE SAĞLIĞI AÇISINDAN RİSK
Servis uzmanlarına göre sürekli kısa program kullanımı deterjan kalıntılarının birikmesine, yağ ve kir tortusunun tambur içinde kalmasına, lastik conta altında küf oluşumuna yol açabilir. Bu nedenle teknik servis uzmanları, ayda en az bir kez 60 derece veya üzeri boş makine temizliği yapılmasını öneriyor.
KISA PROGRAM NE ZAMAN KULLANILMALI?
Hafif kirli günlük kıyafetlerde, az miktarda çamaşırda, hızlı tazeleme ihtiyacında kısa programlar kullanabilir. Ancak spor kıyafetleri, havlular, nevresimler ve iç çamaşırları için daha uzun ve sıcak programlar tercih etmelisiniz.
DENGELİ KULLANIM ÖNERİSİ
Enerji tasarrufu önemli olsa da hijyen ve makine sağlığı da göz ardı edilmemesi gereken noktalardır. Uzmanlar, kısa programı destekleyici bir seçenek olarak kullanmayı, sağlıklı bir temizlik için haftada en az bir kez yüksek sıcaklıkta yıkama yapmayı öneriyor. Çamaşır temizliğinde hız kadar sıcaklık ve süre de belirleyici rol oynar. Her kumaşın aynı koşullarda yeterince temizlenemeyeceğini unutmayın.
