Kafka Kitap’tan Türk Edebiyatı klasikleri serisi başlıyor. Mai ve Siyah, Eylül ve Kuyrukluyıldız Altında Bir İzdivaç günümüz Türkçesiyle tekrar okurla buluşuyor.
Kafka Kitap, Türk edebiyatının çağdaşlaşma sürecine istikamet veren üç büyük romanı, Halid Ziya Uşaklıgil’in “Mai ve Siyah”ı, Mehmet Rauf’un “Eylül”ü ve Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın “Kuyrukluyıldız Altında Bir İzdivaç”ı ile edebiyat tarihinin en güçlü metinlerini günümüz okuruyla yine buluşturuyor.
Titiz bir editoryal çalışmayla Mustafa Çevikdoğan tarafından yayına hazırlanan ve günümüz Türkçesine uyarlanan bu üç eser, sırf geçmişin edebiyat mirasını değil, bugün hâlâ yeniliğini koruyan sorunları de hatırlatıyor.
Bir Neslin Hayalleri ve Hüsranları: Mai ve Siyah
Türk edebiyatının birinci büyük romanlarından biri olan Mai ve Siyah, ortadan geçen yüz yılı aşkın vakte karşın “ilk” olmanın çok ötesine geçmiş bir başyapıt. Halid Ziya’nın tabiriyle, “onda çabucak bütün ben varım” dediği bu eser, ferdî bir öykünün ötesine geçerek “memleketin bedbaht gençliğini” anlatır.
Osmanlı’nın son yıllarında, edebiyat ve basın dünyası etrafında geçen roman; hayaller, hülyalar ve kaçınılmaz hüsranlarla çevrili bir gençliğin kıssasına odaklanır. Bu eser, ferdî bir anlatının ötesine geçerek bir neslin ruh hâlini temsil eder.
Seriyi yayına hazırlayan Mustafa Çevikdoğan, romanın edebiyat tarihindeki yerine şu sözlerle dikkat çekiyor: “Halid Ziya Uşaklıgil, Mai ve Siyah’ı yazarken yalnızca bir roman yazmakla kalmamış, sonrasında yazılacak yüzlerce romanın da çatısını kurmuş, Türk edebiyatına yeni bir istikamet vermiştir.”
Halid Ziya Uşaklıgil’in 1898’de yayımlanan ve Türk romanının seyrini değiştiren başyapıtı muharririn 1938’de gözden geçirdiği son metin temel alınarak, evvelki baskılarla karşılaştırılarak en olgun hâliyle okura sunuldu. Mai ve Siyah, ortadan geçen yüz yılı aşkın vakte karşın hâlâ tüm gençlere ve tüm vakitlere seslenen bir roman olmayı sürdürüyor.
Türk Romanında Ruhun Derinlikleri: Eylül
Mehmet Rauf’un edebiyat tarihimize armağan ettiği Eylül, “psikolojik roman” tarifinin ötesine geçen, insan ruhunun en kırılgan noktalarına dokunan bir başyapıt.
1900 yılında yayımlanan eser; insan bağlarını, aşikâr bir toplumsal çevreyi ve en çok da İstanbul’u —özellikle Boğaziçi’ni— eşsiz bir detay zenginliğiyle anlatır. Yasak aşk ekseninde şekillenen romanda, üç ana karakterin ruh çözümlemelerindeki ustalık, edebiyatımızda bir dönüm noktasını işaret eder. Eylül, sırf bir karasevda romanı değil; hislerin, bastırılmış isteklerin ve iç çatışmaların romanıdır.
Mustafa Çevikdoğan, Eylül’ün gücünü şöyle özetliyor: “Türk edebiyatında ‘psikolojik roman’ denince akla gelen birinci eser olan Eylül, bu kolay sınıflandırmaya sığmayacak kadar büyük ve derinlikli bir romandır.”
Kafka Kitap, bu büyük yapıtı birinci baskılarıyla karşılaştırıp notlandırarak, metnin derinliğini ve atmosferini koruyan bir yaklaşımla günümüz Türkçesine uyarlıyor. Böylece Eylül, hem devrinin ruhunu hem de kozmik insan hâllerini bugünün okuruna tekrar taşıyor.
Kıyamet Korkusu, Aşk ve Gözü pek Bir Bayan Sesi: Kuyrukluyıldız Altında Bir İzdivaç
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın en çok konuşulan ve en çok okunan romanlarından biri olan Kuyrukluyıldız Altında Bir İzdivaç, 1910 yılında Halley Kuyrukluyıldızı’nın dünyaya yaklaşmasıyla İstanbul’da oluşan büyük paniği merkezine alır. Gazetelerin körüklediği kaygı atmosferi içinde Hüseyin Rahmi, her zamanki üzere insanların cehaletini, hurafelerini ve boş inanışlarını hicvin keskin lisanıyla anlatır.
Roman birçok vakit eğitimsizlik ve batıl inançlar etrafında örülmüş bir aşk kıssası olarak bilinse de, onu asıl güçlü ve yeni kılan istikameti, bayan sorununa yaklaşımıdır. Genç bayan karakterin periyodun “bilgili” erkek figürlerine verdiği dersler ve kadın-erkek eşitsizliğine dair yürekli tespitler, bugün bile tesirini korur.
Mustafa Çevikdoğan, romanın art planını şöyle anlatıyor: “1910 yılında Halley bir kere daha Dünya ufkunda göründüğünde insanları büyük bir telaş alır. Gazetelerin de çokça köpürttüğü bu kaygı atmosferinde Hüseyin Rahmi, insanların cehaletlerini alaya alan bu romanı müellif.”
Edebiyatımızın birinci “dünyanın sonu” anlatılarından biri olarak kabul edilen bu roman, Kafka Kitap’ın titiz editoryal çalışmasıyla günümüz Türkçesine uyarlanarak okurla buluşuyor.
Editoryal Yaklaşım: Metne Sadakat, Okura Yakınlık
Kafka Kitap’ın Türk Edebiyatı Klasikleri serisi, bu üç romanı sırf tekrar yayımlamakla kalmıyor; onları bugünün okuruyla tekrar konuşturmayı hedefliyor.
Seriyi yayına hazırlayan Mustafa Çevikdoğan, bu üç romanın sırf edebi değil, düşünsel ve toplumsal açıdan da hâlâ canlı olduğunu vurguluyor. Çevikdoğan, tüm yapıtların birinci baskılarıyla karşılaştırıldığını, notlandırıldığını ve metne sadık kalınarak günümüz okurunun rahatlıkla takip edebileceği bir lisanda tekrar hazırlandığını belirtiyor.
Bu yaklaşım, edebiyat tarihimizin yapıtaşlarını hem akademik titizlikle hem de okur dostu bir anlayışla yine düşünmeye davet ediyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
