Uyku, insan sıhhatinin en temel yapı taşlarından biri olmasına karşın çağdaş ömrün temposu içinde giderek ihmal ediliyor. Günlük koşuşturma, artan gerilim, ekran kullanımı ve sistemsiz hayat alışkanlıkları uyku kalitesini bozuyor. Meğer uyku; sadece dinlenmek değil, bedensel ve ruhsal yenilenmenin sürdürülebilmesi için vazgeçilmez bir süreç olarak söz ediliyor. Günümüzde giderek daha fazla kişiyi etkileyen uykusuzluk, ferdî bir yakınmanın ötesinde toplum sıhhatini ilgilendiren değerli bir sorun olarak öne çıkıyor. Memorial Göztepe Hastanesi Psikiyatri Bölümü’nden Uzm. Dr. Ulviye Baghirova Nas, çağdaş çağın göz arkası edilen ancak yaygın sıhhat problemlerinden biri olan uykusuzluk hakkında bilgi verdi.
Uykusuzluk ciddiye alınması gereken bir sorun
Uykusuzluk, çağdaş çağın göz arkası edilen lakin yaygın sıhhat sıkıntıları ortasında yer alıyor. Bu durum; uykuya dalamama, gece sık uyanma ya da sabah erken saatlerde uyanıp tekrar uyuyamama formunda kendini gösterebilir. Bilhassa orta yaş ve üzeri bireylerde, vardiyalı çalışanlarda, bayanlarda ve eşlik eden tıbbi ya da psikiyatrik rahatsızlığı olan bireylerde daha sık görülür. Dünya genelinde yapılan çalışmalar, uykusuzluğun ülkeler ortasında farklı oranlarda görülse de global ölçekte yaygın bir sorun olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, uykunun sırf ferdi bir konfor alanı değil, halk sıhhati açısından ele alınması gereken bir başlık olduğunu göstermektedir.
Kalitesiz uyku gündüz ömrünü direkt etkiliyor
Zaman vakit yaşanan uykusuz geceler olağan kabul edilebilir. Lakin uyku problemleri haftalar boyunca devam ediyorsa ve gündüzleri yorgunluk, dikkat dağınıklığı, sonluluk ya da isteksizlik yaratıyorsa, bu durum artık klinik olarak ele alınmalıdır. Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi’nin klinik kılavuzları, uykusuzluğun sadece geceyle sonlu olmadığını; iş verimliliği, zihinsel performans ve duygusal istikrar üzerinde bariz tesirleri olduğunu vurgulamaktadır.
Uykuya dalma ve uykuyu sürdürme birlikte değerlendirilmeli
Kaliteli uyku sırf uykuya süratli dalmak manasına gelmez. Gecenin bölünmeden, kâfi derinlikte ve süreklilik içinde geçirilmesi de en az uykuya dalmak kadar değerlidir. Sık bölünen uyku, sabahları dinlenmeden uyanmaya ve gün uzunluğu süren yorgunluğa neden olur. Bu durum vakitle hem fizikî hem de ruhsal sıhhati olumsuz tesirler.
Kronik uykusuzluk ömür kalitesini düşürüyor
Uzun vadeli uykusuzluk; depresyon, anksiyete, hafıza meseleleri ve kalp-damar hastalıklarıyla bağlıdır. Uyku bozukluğu yaşayan bireylerde iş kazaları artabilir, toplumsal münasebetler zayıflayabilir ve gerilimle baş etme kapasitesi azalabilir. uykusuzluğun kolay bir alışkanlık sorunu değil, tedavi edilmesi gereken bir sıhhat durumu olduğu göz gerisi edilmemesi gerekir.
Daha kaliteli bir uyku için 5 adım
- Düzenli bir uyku ritmi oluşturun: Her gün birebir saatlerde yatıp kalkmak, biyolojik saatin dengelenmesine yardımcı olur.
- Uyku öncesi zihinsel yükü azaltın: Yatmadan evvel ekran kullanımını sınırlamak, ışıkları azaltmak ve gevşeme antrenmanları yapmak uykuya geçişi kolaylaştırır.
- Uyku ortamını optimize edin: Sessiz, karanlık ve serin bir oda uyku kalitesini artırır.
- Uyarıcı unsurları sonlandırın: Akşam saatlerinde kafein, güç içecekleri ve alkol tüketimi uyku nizamını bozabilir.
- Yatağı uyku ile ilişkilendirin: Yatağı telefonla vakit geçirmek ya da çalışmak için kullanmamak, beynin uykuya geçişini kolaylaştırır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
