Kış döneminde pek çok insanın vaktinin büyük kısmını mesken ve ofis üzere kapalı alanlarda geçirmesi, birtakım sıhhat risklerini de beraberinde getiriyor. Bunlardan biri de akciğer sıhhatimizi tehdit eden KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı). Akciğerlerdeki hava yollarının kalıcı olarak daraldığı, ilerleyici kronik bir teneffüs hastalığı olarak tanımlanan KOAH; sigara dumanı, ziyanlı partiküller ve çeşitli gazlara maruziyet sonrasında vakitle hava yollarının daralmasıyla gelişiyor. Hadiselerin yüzde 70-80’i sigara kullanımına bağlıyken, sigara içmeyen bireylerde de pasif sigara dumanına maruziyet, KOAH için değerli bir risk faktörü.
Biyomas Maruziyeti Nedir?
Sigara kullanmayan bireylerde görülen KOAH hadiselerinin büyük kısmının baş sorumlusu, mesken içi hava kirliliği. Bu kirliliğin en değerli kaynağı ise “biyomas maruziyeti.” Isınma ya da yemek pişirme sırasında odun, kömür ya da tezek üzere yakıtların kullanılmasıyla ortaya çıkan duman ve ziyanlı partiküller, uzun vadede hastalığın gelişme riskini artırıyor. Bunun yanı sıra; konut içinde yetersiz havalandırma, bilhassa filtre paklığı gereğince yapılmayan klimalar, toz tutan halı ve kilim kullanımı, kimyasal içeren paklık materyalleri ve konutta açık alanda çamaşır kurutulması üzere faktörler de akciğer sıhhatimizi olumsuz etkiliyor. Tüm bunlar KOAH’lı bireylerin akciğer dokularındaki iltihabı artırırken KOAH semptomlarını da şiddetlendirebiliyor.
Belirtiler Önemsenmiyor, Doktora Başvurma Oranları Düşük
KOAH, çoklukla sessiz başlayan ve vakitle şiddetlenerek nefes darlığı ile kendini gösteren bir hastalık. Kronik öksürük, balgam çıkarma, hırıltı ve göğüste sıkışma hissi hastalığın en sık görülen belirtilerinden. Ancak risk kümesinde bulunan birçok kişi, ya belirti olmadığı ya da şikâyetlerini önemsemediği için doktora başvurmakta gecikiyor.
İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Fidan Yıldız, KOAH teşhisinde erken teşhisin ehemmiyetine dikkat çekiyor ve bu bahiste en kıymetli tetkikin teneffüs işlev testi (spirometri) olduğunu söylüyor. Fakat tanıyı desteklemek gayesiyle akciğer grafisi, kan oksijen düzeyi ölçümü ile kan ve idman testleri de kullanılıyor. KOAH tedavisi ise sırf ilaçla hudutlu değil. Bilhassa tütün kullanımının bırakılması, tertipli takip ve hasta-hekim iş birliği, tedavinin muvaffakiyetinde belirleyici rol oynuyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
