SİVAS (AA) – SERHAT ZAFER – Dijital Bağımlılıkla Çaba Derneği Lideri Prof. Dr. Tuncay Dilci, sanal kumarda 18-35 yaş aralığının en riskli küme olduğunu söyledi.
Dernek lideri ve Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Dilci, AA muhabirine, gençler ve orta yaş nesil için son günlerde önemli bir beka meselesine dönüşen sanal kumarın aileleri yıktığını ve çok borç batağına sürükleyerek ülkenin kanayan yarası haline geldiğini söz etti.
Sanal kumarın dijital bağımlılığın alt boyutu olan yeni bir bağımlılık tipi olduğunu belirten Dilci, “Sanal kumar bağımlılığı ferdî bir tercih değil, bireyin fikir dünyasında yaratılan birtakım algısal manipülasyonlarla kişinin beynini kullanamama maharetine ya da başarısızlığına evrilen bir durumdur.” dedi.
Bunun toplum için sessiz bir kriz olduğunu vurgulayan Dilci, yeni jenerasyonun bir nevi bağımlılığı, ekrana karşı duyduğu sadakat ve ekranın kendisini yanıltmayacağı fikrinden hareketle ekran içi iletilerin bilhassa çocuk üzerinde “bak başarabilirsin”, “ya kazanırsan” üzere hislerine hitap eden bir durum olduğunu lisana getirdi.
Sanal kumarın ekonomik durumu çok yüksek olanlar ile çok düşük olanlarda risk olarak daha yüksek seviyede seyrettiğine dikkati çeken Dilci, “Ya kazanırsam fikriyle kolay denebilecek çok cüzi ölçülerde oynamayla başlayan bu süreç, daha sonra kişinin meskenlerini satması, etrafına, akrabalarına varan borç batağına batması ve hatta bu borçlarının temizlenmesinden sonra 'bırakacağım' denildiği halde yine kurallar ve duygusal riskler bağlamında tekraren bu bağımlılığın tekerrür ettiğini görmekteyiz.” diye konuştu.
– “Sanal kumar tutkusu 18 yaş öncesinde başlıyor”
Bölünmüş, ilgisiz ve sorumluluk duygusu gelişmemiş ailelerde çocukların ekran tutkusunun daha erken başladığını yaptıkları araştırmalarda gördüklerini aktaran Dilci, “Ebeveyn sorumluluğu ve sağlıklı aile iklimi olmayan çocuklarda sanal kumar tutkusu 18 yaş öncesinde başlıyor ve bu yüzde 32 oranında. Her vakit dijital mecra içerik üreticileri kumar bağımlılığı konusunda kazanan taraf olmak durumunda. Yalnızlığa maruz kalmış, toplumsal alakaları zayıflamış şahısların önemli manada dijital ekranla temas kurması ve gerisinden 'ya olursa', 'ya kazanırsam' üzere kolay fakat heyecan arama formuyla ortaya çıkmakta.” biçiminde konuştu.
– “Sanal kumar oynayanların yüzde 93,7'sini erkekler oluşturuyor”
“Sanal kumar bağımlılığında yaş ve cinsiyete nazaran farklılaşma” bahisli 30 bağımlının yer aldığı araştırma yaptıklarını anlatan Dilci, “Sanal kumarda 35 yaşa kadar en riskli küme diyebiliriz, yani yüzde 62'si daha ağır risk yaşıyor. 35-55 yaş ortası ise ikinci risk kümesine giriyor, bunların oranı yüzde 20'lerde. 60 yaş üzerinde ise çok az görülen bir durum.” tabirlerini kullandı.
Boşanmış, bölünmüş ve tek çocuklu ailelere dikkat edilmesi gerektiğini aktaran Dilci, şunları kaydetti:
“Çocuk sayısının fazla olması, bir nevi bu cins mesken içi oyunlarda başka çocuğun kardeşleri tarafından ihbar edilmesi formunda denetim sistemi kelam konusu diyebiliriz. 18 yaş öncesinde akıllı telefonlarda bu çeşit dijital kumar uygulamalarının olmaması gerektiğine dikkat edilmelidir. Ailelerin, ekrandaki ayak izlerini takip etmesi gerekir. Çocuğun hangi dijital mecralarda tavır sergilediğinin, ne kadar vakit geçirdiğinin risk haritasının çıkarılması gerekir. Şayet çocuğa harçlık veriliyorsa yahut kredi kartı teslim ediliyorsa, sanal kredi kartı limiti üzere birtakım limitler tanımlanmışsa, bunları hangi mecralarda harcıyor bu bahiste kontrol ve nezaret gerekir. Ailelerin, sanal ekosistemdeki borçla oynama, arkadaş kümesinden borç alma, küme halinde birtakım oyun içeriklerine temas etme üzere durumları engelleyici programları da gündeme getirebiliriz. Çocuğun bahis de dahil her türlü dijital oyunlardan elde ettiği puan kazanımlarına dikkat etmek gerekiyor.”
– “Dijital kumar, bireyin kendi kendine uyguladığı bir şiddet biçimi”
Bu bahislerde uyarıcı programlar olduğu ve ailelerin çocuklarının akıllı telefonlarına bunu indirebileceğini vurgulayan Dilci, “15 yaş altının toplumsal medya ve akıllı telefon kullanmaması Meclisimizin gündeminde. Dijital kumar, bireyin kendi kendine uyguladığı bir şiddet biçimi. Bu bağlamda kendi kendine şiddet uygulayan bir kişinin birebir vakitte hukuksal süreçlerle de muhatap olması gerekir. Bu kişi aileye de manevi bir şiddet uyguluyor ve bu şiddete dönük hukuksal birtakım tedbirlerin alınmasının da düzenlemeler içerisine konulması devlet siyaseti olarak gerekir diye düşünüyorum.” değerlendirmesinde bulundu.
