Üretra darlığı, toplumda sanıldığından daha sık görülen lakin birden fazla vakit geç teşhis alan değerli bir sıhhat sorunudur. Erkeklerde bayanlara nazaran çok daha sık görülen üretra darlığı, her 100 erkekten birinde hayatın bir periyodunda görülüyor. Erkeklerde belirtilerinin prostat hastalıklarıyla benzerlik göstermesi nedeniyle hastalığın yanlışsız tanısı gecikebiliyor. Daralmış idrar kanalının tekrar açılması için kısa ve yeni gelişmiş darlıklarda girişimsel olarak dilatasyon ya da ilaçlı balon uygulamaları tercih edilirken iki santimetreden kısa darlıklarda ise dar segment çıkarılarak sağlam üretra uçları birbirine dikilerek tedavi edilebiliyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Üroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Abdulmuttalip Şimşek, üretra darlığı ve aktüel tedavi yaklaşımlarını hakkında tüm ayrıntıları ile aktardı.
Birçok neden üretra darlığına sebep olabiliyor
Üretra, idrarın mesaneden dışarı atılmasını sağlayan kanaldır. Erkeklerde ortalama 15–20 cm, bayanlarda ise 4–5 cm uzunluğundadır. Bu kanalın çeşitli nedenlerle hasar görmesi sonucu üretra darlığı gelişebilmektedir. Üretra darlığına yol açan esas nedenler şunlardır:
- Kazalar
- Daha evvel geçirilmiş ürolojik cerrahiler
- Uzun vadeli yahut tekrarlayan sonda uygulamaları
- Sık idrar yolu enfeksiyonları
- Perine bölgesine alınan darbeler
- Erkeklerde prostat ameliyatları
- Kadınlarda doğum sonrası gelişen travmalar
- Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar
- Otoimmün bir hastalık olan liken sklerozus
Prostat büyümesi ile benzeri şikayetler gösteriyor
Üretra darlığı, bilhassa erkeklerde prostat büyümesi ile benzeri şikâyetlere yol açtığı için erken periyotta fark edilmeyebilir. Hastalar ekseriyetle ince idrar yapma, çatallı işeme, sık idrara çıkma, idrar sonrası tam boşalamama hissi ve gece idrara kalkma üzere yakınmalarla başvurmaktadır. Bu şikâyetlerin uzun müddet devam etmesi durumunda kesinlikle ürolojik kıymetlendirme yapılması gerekmektedir. Teşhiste en değerli usul Retrograd Üretrografi olup, bu görüntüleme sayesinde darlığın yeri, uzunluğu ve derecesi net olarak ortaya konmaktadır. İşeme testi ve Sistoskopi de tanıya yardımcı formüller ortasında yer almaktadır. Bu değerlendirmeler, hastaya en uygun tedavi usulünün belirlenmesini sağlamaktadır.
Üretra darlığının ilaç yahut bitkisel usullerle tedavisi mümkün değildir. Tedavide temel gaye, daralmış olan idrar kanalının tekrar açılmasıdır. Kısa ve yeni gelişmiş darlıklarda girişimsel olarak dilatasyon, soğuk bıçakla kesme ya da ilaçlı balon uygulamaları tercih edilebilmektedir. İki santimetreden kısa darlıklarda ise dar segment çıkarılarak sağlam üretra uçlarının birbirine dikildiği yani üretroplasti süreci uygulanmaktadır. Tecrübeli merkezlerde ve sistemli takip altında bu formülün 5 yıllık muvaffakiyet oranı %85–90 civarındadır.
Ağızdan alınan doku ile üretra darlığı tedavi edilebiliyor
Uzun ve kompleks üretra darlıklarında ise en tesirli tedavi doku nakli ile üretroplastidir. Üretraya en çok benzeyen doku ağız içi mukozası olduğu için, çoklukla yanak içinden alınan doku kullanılmaktadır. Alınan doku gerekli hazırlık etaplarından geçirildikten sonra dar olan üretra bölgesine nakledilmektedir. Ağız içinden alınan alan birkaç gün içinde kendini yenilemekte ve hastalar ekseriyetle ağız bölgesinde kalıcı bir sorun yaşamamaktadır. Tecrübeli merkezlerde bu prosedürle elde edilen muvaffakiyet oranları epey yüksektir. Bilhassa posterior (arka) üretra darlıklarında, robotik cerrahi tekniklerin kullanılması cerrahi başarıyı daha da artırmaktadır. Robotik cerrahi; daha düzgün görüntüleme, daha hassas doku tamiri ve sağlam üretra uçlarının daha hakikat bir formda birleştirilmesini sağlayarak hem cerrahın denetimini artırmakta hem de hastanın düzgünleşme sürecini olumlu istikamette etkilemektedir.
Üretroplasti sonrası hastaların birkaç hafta sondalı kalması gerekmektedir. Sonda çıkarıldıktan sonra hastalar ekseriyetle kısa müddette ameliyat öncesindeki ömür kalitelerine geri dönmektedir. Fakat bu cerrahilerden sonra nizamlı üroloji denetimlerinin aksatılmaması büyük değer taşımaktadır. Profesyonel takip, muhtemel darlık tekrarlarının erken periyotta saptanmasını ve vaktinde müdahale edilmesini sağlamaktadır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
