VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), Alison Fernandes’in kaleme aldığı “Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi” adlı yapıtı okurlarla buluşturuyor. Bu çalışma sebep-sonuç bağında görülen zamansal asimetriyi açıklamaya yönelik deney ve gözleme dayalı teşebbüsleri inceliyor.
VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY) bilim kitaplığı, Alison Fernandes’in kaleme aldığı, Mustafa Bayrak’ın Türkçeye çevirdiği “Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi” adlı yapıtla genişlemeye devam ediyor. Gündelik tecrübemizde sebeplerin her vakit sonuçlardan evvel geldiğini düşünürüz. Pekala bu durum nasıl açıklanabilir? Nedensellikteki bu zamansal asimetri, ne tabiat maddelerinin vakit açısından ne simetrik yapısından ne de vaktin kendisinde var olduğu varsayılan bir asimetriden kaynaklanıyor. Bu titiz çalışma, sebep-sonuç bağında gözlemlenen zamansal asimetriyi açıklamaya yönelik aktüel ampirik yaklaşımları ele alıyor. İstatistiksel mekanik, faillik ve çatallanma asimetrisi üzere farklı açıklama modellerini inceleyen kitap, bu yaklaşımların her birinin kıymetli katkılar sunduğunu; lakin tek başlarına şimdi tam bir açıklama sağlamadıklarını ortaya koyuyor. Görünen o ki, nedenselliğin zamansal asimetrisini anlamak, bu üç yaklaşımın birlikte değerlendirilmesini gerektiriyor.
Bilim ideolojisi açısından kitap, bilimin nasıl işlediğine dair kavrayışımızı derinleştirirken farklı bilimsel teoriler ortasında bağ kurmaya da yardımcı oluyor. Zamansal asimetrilerin birbirleriyle nasıl bağlı olduğunu ve nihayetinde kozmosun entropik özelliklerine nasıl dayandığını göstererek bütüncül bir çerçeve sunuyor. Kitap boyunca fizik maddeleri ve faillik kavramı üzerinden şu temel sorulara karşılık aranıyor: Neden nedenler sonuçlardan evvel gelir? Neden geçmişi “tam” olarak görebilirken geleceğe tıpkı katiyen bakamayız? “Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi”, bu sorulara disiplinlerarası bir perspektifle yaklaşarak okuru vakit, nedensellik ve bilim üzerine tekrar düşünmeye davet ediyor.
Kitaptan:
“Nedenler her vakit sonuçlarından evvel geliyor üzere görünür. Bu asimetriyi nasıl açıklayabiliriz? Nedenselliğin zamansal asimetrisi tabiat kanunlarındaki bir zamansal asimetriden kaynaklanmaz; kanunlar genel itibariyle zamansal olarak simetriktir. Bu asimetri, vaktin kendisindeki bir asimetriden de kaynaklanmıyor üzere durmaktadır. Bu kitapta, nedenselliğin zamansal asimetrisini açıklamaya yönelik son devirdeki deneysel teşebbüsleri inceleyeceğiz: İstatistiksel mekanik açıklamaları, faillik açıklamaları ve çatal asimetrisi açıklamaları. Bu yaklaşımların hiçbiri tamamlanmış değildir ve nedenselliğin zamansal asimetrisinin eksiksiz bir açıklaması kuvvetle beklenen bu üç programın da katkısını gerektirecektir.”
Yazar Hakkında;
Dublin Üniversitesi (Trinity College Dublin) İdeoloji Kısmında öğretim üyesi olarak vazife yapmaktadır. Columbia Üniversitesinde A Deliberative Account of Causation (Sebep-Sonuç İlgisine Dair Düşünsel Bir Açıklama) başlıklı teziyle ideoloji hekimi unvanını almıştır. 2017-2018 yıllarında, Christoph Hoerl ve Teresa McCormack’ın liderliğindeki disiplinlerarası AHRC projesi “Time: Between Metaphysics and Psychology” (Zaman: Metafizik ve Psikoloji Arasında) kapsamında, Warwick Üniversitesinde doktora sonrası araştırmacı olarak misyon almıştır. Ayrıca 2016-2017 yıllarında Pittsburgh Üniversitesi Bilim İdeolojisi Merkezi’nde doktora sonrası araştırma vazifelisi olarak çalışmıştır. Metafizik ve bilim ideolojisi alanlarında çalışmakta olup, zamansal asimetriler, fiziğin temelleri ve faillik üzerine odaklanan Fernandes şu anda Daniel Deasy ile birlikte İrlanda Vakit İdeolojisi Derneğinin eş yöneticiliğini yürütmektedir.
KÜNYE
Yayınevi: VBKY
Kategori: Bilim
Yazan: Alison Fernandes
Kitabın ismi: Nedenselliğin Zamansal Asimetrisi
Sayfa Uygulama: Yümna Sarıkaya
Kapak: Faruk Özcan
Son Okuma: Fazilet Alçık
Türkçesi: Mustafa Bayrak
Sayfa sayısı: 144
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
