Türkiye’nin öncü otoyol işletmecilerinden IC Altyapı Kümesi bünyesinde yer alan Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Etraf Otoyolu, memleketler arası standartlarda özel olarak tasarlandığı için zelzele üzere doğal afetlerde kıymetli bir rol üstlenmek üzere inşa edildi. Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan Yavuz Sultan Selim Köprüsü, 59 metreyle dünyanın en geniş, 322 metrelik kule yüksekliğiyle ise en yüksek köprülerinden biridir. Bu devasa proje hem büyüklüğü hem de doğal afetlerin getirdiği risklere karşı dayanıklığı ile dünyada öncü yapılardan biri olarak dikkat çekiyor.Yapılan rüzgâr tüneli testleri, Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nün aerodinamik davranışının, tasarım rüzgâr suratının epey üzerinde yer alan suratlara kadar güçlü olduğunu tahlil ve testlerle ortaya koyuyor.
Olası Zelzelede İnançlı Çıkış Sağlanabilecek
Kuzey Marmara Otoyolu’nun Marmara Fay Hattı’ndan uzak bir pozisyonda bulunması, yapının zelzele risklerinden daha az etkilenme potansiyeline sahip olmasını sağlıyor. Muhtemel bir afet sonrasında otoyolun operasyonel kalması; acil durum ulaşımı, yol açma ve temizleme çalışmaları, lojistik dayanak, ikincil tesirlerin azaltılması, süratli erişim, irtibat altyapısının korunması ile ekonomik avantajların devamlılığı açısından kritik değer taşıyor. Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Etraf Otoyolu ise sağlam mühendislik anlayışıyla inşa edilmesinin yanı sıra, son 9 yılda sağladığı değerli tasarruflarla da dikkat çekerek bölge için stratejik bir muvaffakiyet örneği oluşturuyor.
2016 yılında açılan Yavuz Sultan Selim Köprüsü, yaklaşık 2 bin 500 yılda bir meydana gelebilecek çok büyük şiddetli bir zelzelede bile ayakta kalarak servis verebilecek halde inşa edildi. Bu köprü inşa edilirken Kuzey Marmara ve Karadeniz’deki fay çizgileri tetkik edildi. Çok şiddetli bir sarsıntıda bile ayakta kalarak hizmet sunabilecek formda tasarlanan köprüde mümkün büyük bir zelzelede İstanbul, Kocaeli ve Sakarya’ya her türlü ulaşım Kuzey Marmara Otoyolu’ndan aksamadan yapılabilecek. Kuzey Marmara Otoyolu, Yavuz Sultan Selim Köprüsü İstanbul’dan inançlı çıkış sağlanmasında stratejik bir misyon üstlenecek.
Deprem Performans Kriterleri
Yavuz Sultan Selim Köprüsü, milletlerarası köprü tasarım standartlarına uygun biçimde ULS (Ultimate Limit State) ve SLS (Serviceability Limit State) performans kriterleri doğrultusunda tasarlandı. Teknik gerekliliklere nazaran ULS ve SLS hizmet ömürleri için iki dönüş dönemi tanımlanmış olup; ULS için 2.475 yıl, SLS için ise 475 yıllık dönüş dönemleri temel alınmıştır. Köprünün güvenilirliğini artıran en değerli ögelerden biri; eğik askı kabloları ile askı halatlarının birlikte oluşturduğu hibrit kablo sistemidir. Bu sistem, köprü tabliyesinin sarsıntı yükleri altında daha istikrarlı ve denetimli bir yapısal davranış sergilemesini sağlıyor. Kule, tabliye, kablo ankraj bölgeleri ve temas elemanlarında sismik zorlanmalara karşı yüksek dayanımlı çelik materyaller ve özel performans betonları kullanılmıştır. Ayrıyeten köprüde uygulanan mesnet sistemi, zelzele sırasında tabliyenin denetimli hareketine imkan tanıyarak sismik izolasyon tesiri oluşturuyor. Jeoteknik tasarım kapsamında, taşıma gücü ve oturma tahlilleri ayrıntılı çalışmalarla doğrulanmış; köprü ayakları kararlı yer kütleleri üzerine konumlandırılmıştır. Bu sayede köprünün zelzele performansı hem yapısal hem de taban etkileşimi açısından garanti altına alınmıştır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
