Türkiye’nin birinci TÜV sertifikalı, nişasta bazlı biyopolimer üreticisi Sunar NP, mısır nişastasından ürettiği biyobozunur plastiklerle, etrafa hassas eserleri endüstriyle buluşturuyor. Şirketin geliştirdiği biyoplastik eserler tabiatta 180 gün içerisinde büsbütün çözünerek özel sürece gerek kalmadan toprağa geri dönüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın planlanan yeni plastik yönetmeliğinde biyobozunur plastiklerin başka plastiklerden farklı kıymetlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Sunar Yatırım Yönetim Kurulu Lideri ve CEO’su Mustafa Nuri Çomu bu durumu stratejik bir fırsat olarak paylaştı.
“Her plastik birebir değildir”
Geleneksel petrol türevi plastikler tabiatta yüzlerce yıl varlığını sürdürebilirken, oksobozunur plastikler parçalanma sürecinde mikroplastik oluşturarak ekosistem üzerinde kalıcı tesirler oluşturuyor. Günümüzde okyanuslarda biriken milyonlarca ton mikroplastik ve insanların haftalık ortalama plastik maruziyeti, sorunun ne kadar önemli boyutlara ulaştığını açıkça gösteriyor. Buna rağmen, nişasta temelli biyopolimerler üzere yeni jenerasyon materyaller uygun şartlar altında 90–180 gün içinde biyolojik olarak çözünebiliyor; mikroplastik oluşturmuyor ve yenilenebilir kaynaklardan elde edildikleri için karbon ayak izinin düşürülmesine katkı sağlıyor. Bu çerçevede dal temsilcileri, plastik konusundaki tartışmaların artık petrol bazlı plastikler, oksobozunur plastikler ve biyoplastikler ortasındaki farklar üzerinden ele alınması gerektiğine dikkat çekiyor.
“Aynı sepete konması teknik bir hata”
Biyobozunur materyallerin petrol bazlı plastiklerle birebir sepete konmasını ‘teknik bir hata’ olarak değerlendiren Çomu, hususa ait değerlendirmesinde şu tabirleri kullandı: “Planlanan yeni yönetmelik, çevresel tesirlerin azaltılması açısından epey kıymetli ve yerinde bir adımdır. Çevresel tesir profilleri farklı olan materyallerin birebir kapsamda kıymetlendirilmesi, birtakım teknolojik tahlillerin gelişimini sınırlayabilir. Biyoplastikler, petrol bazlı tek kullanımlık plastiklerin yerine geçebilecek en güçlü ve en etraf dostu alternatiflerden biridir.”
Avrupa yaklaşımı: ayrıştır, teşvik et
Avrupa Birliği’nde yürürlüğe giren Packaging and Packaging Waste Regulation ile biyoplastikler birinci kere net bir yasal çerçevede tanımlanıyor. Biyobozunur ve kompostlanabilir gereçler makul kriterlere nazaran sınıflandırılıyor ve kullanım alanlarına nazaran yönlendiriliyor. Bilhassa organik atıklarla birlikte toplanabilen ambalajlar, besin ile temas eden eserler ve geri dönüşümün sıkıntı olduğu alanlarda biyoplastik tahliller teşvik ediliyor. Bu yaklaşım sayesinde hem çevresel tesirler azaltılıyor hem de döngüsel iktisat gayeleri destekleniyor.
Biyobozunur ve kompostlanabilir ambalajların ne manaya geldiğini belirleyen EN 13432 standardı ise bu süreçte kıymetli bir referans noktası olarak öne çıkıyor. Türkiye’de petrol bazlı plastikler, oksobozunur plastikler ve bu standarda uygun gerçek biyobozunur materyallerin net bir biçimde birbirinden ayrılması gerekiyor. Burada temel fark, gerecin uygun şartlar altında büsbütün tabiata geri dönebilme özelliği gösteriyor olması. Bu nedenle düzenlemeye uyumlu ve sertifikalı biyoplastiklerin farklı bir kategori olarak ele alınması ve yerli üretimi destekleyecek teşviklerin geliştirilmesi büyük ehemmiyet taşıyor.
“Sunar NP olarak, yerli üretimi ve ekonomik sürdürülebilirliği destekliyoruz”
Türkiye, nişasta bazlı hammaddeleri ve güçlü üretim altyapısıyla biyoplastik alanında kıymetli bir potansiyele sahip. Sunar Yatırım bünyesinde faaliyet gösteren Sunar NP, 2014 yılında başlattığı Ar-Ge çalışmalarıyla Türkiye’de nişasta bazlı biyopolimer üretimini hayata geçiren birinci şirket. Hususa ait değerlendirmede bulunan Mustafa Nuri Çomu, “Biyoplastik, plastik kullanımına yalnızca bir alternatif değil; yanlışsız gerecin geleceğe uyarlanmış halidir. Sunar NP olarak, tabiata geri dönebilen biyopolimerlerimizle çevresel etkiyi azaltırken, yerli üretimi ve ekonomik sürdürülebilirliği de destekliyoruz. Türkiye’de biyoplastiklerin hakikat siyasetlerle teşvik edilmesi hem etrafın korunmasına katkı sağlar hem de endüstride katma kıymet yaratır. Birebir vakitte ithal petrokimya bağımlılığını azaltır ve ülkemizi milletlerarası alanda daha güçlü bir pozisyona taşır” tabirlerini kullandı. Bu açıdan bakıldığında biyoplastikler, sadece çevresel değil; birebir vakitte ekonomik ve stratejik bir fırsat alanı olarak öne çıkıyor.
“Doğru regülasyon ile Türkiye önder pozisyonda olabilir”
Planlanan yeni yönetmelik, çevresel tesirleri azaltma açısından kıymetli bir adım olsa da malzemeler arasındaki ayrım konusunda geliştirilmeye açık görünüyor. Bilhassa petrol bazlı tek kullanımlık plastiklerle, çevresel tesirleri farklı olan biyoplastiklerin birebir kapsamda kıymetlendirilmesi, sürdürülebilir alternatiflerin önünü kesme riski taşır. Sunar NP, biyoplastiklerin GEKAP’tan ayrıştırılarak özel regülasyon ve teşviklerle desteklenmesini öncelikli bir strateji olarak ortaya koyuyor. Bu yaklaşım, çevresel sorumluluk ve ekonomik sürdürülebilirliği bir ortada sağlayarak Türkiye’nin global biyoplastik pazarındaki rekabet gücünü artırıyor. Çomu hususa ait açıklamasını şu sözlerle tamamladı, “Türkiye’nin COP31 sürecinde etraf ve sürdürülebilirlik alanında atacağı adımlar memleketler arası ölçekte büyük değer taşıyor. Biyoplastiklerin gerçek biçimde tanımlandığı ve desteklendiği bir düzenleme çerçevesi, ülkemizi bu alanda öncü pozisyona taşıyabilir. Bu sürecin, tüm paydaşların katkısıyla birlikte şekillendirilmesi gerektiğine inanıyoruz.”
Sektörde öne çıkan görüş ise epey net; sorunun kendisi plastik değil, yanlış gereç tercihidir. Biyoplastikler, petrol bazlı tek kullanımlık plastiklere kıyasla daha pak ve güçlü bir alternatif olarak görülürken, gerçek materyalin yanlışsız yerde kullanılması durumunda hem etrafın korunabileceği hem de endüstrinin gelişebileceği vurgulanıyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
