TÜİK’in açıklamasına göre, 2019/2152 sayılı Avrupa İş İstatistikleri Yönetmeliği çerçevesinde yürütülen uyumlaştırma çalışmaları sonucu, Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri ile Girişimcilik ve İş Demografisi göstergelerinde revizyonlar yapıldı.
Sektörel dağılıma bakıldığında, 2024’te doğan girişimlerin en yüksek payı yüzde 32,1 ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin onarımı sektöründe oldu. Bu sektörü yüzde 16,8 ile ulaştırma ve depolama, yüzde 10,1 ile de inşaat takip etti.
İllere göre bakıldığında ise İstanbul, 2024 yılında doğan girişimlerin yüzde 25,8’ini aldı. İstanbul’u yüzde 7,5 ile Ankara ve yüzde 6,5 ile İzmir izledi.
Öte yandan, 2022 yılında ölen girişimlerin oranı yüzde 12,9 ve bu girişimlerin istihdamdaki payı yüzde 4,2 olarak gerçekleşti. Sektörel olarak en fazla kaybı yüzde 35 ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin onarımı sektörü yaşadı. İstanbul, ölen girişimlerin yüzde 25,7’sine ev sahipliği yaptı.
Girişimlerin hayatta kalma oranları da paylaşıldı. 2023 yılında doğan girişimlerin yüzde 78,3’ü, 2022 yılında ise girişimlerin bir yıllık hayatta kalma oranı yüzde 75,2 ve iki yıllık oran yüzde 58,6 olarak kaydedildi.
Hızlı büyüyen girişimler 2024’te yüzde 14,4 oranında görülürken, ceylan girişimler ise yüzde 2,4’lük paya sahip oldu. Hızlı büyüyen girişimlerin en yoğun olduğu sektörler sırasıyla yüzde 23,5 ile imalat, yüzde 20,5 ile toptan ve perakende ticaret, yüzde 15,2 ile inşaat oldu. Ceylan girişimlerin ise yüzde 27’si imalat, yüzde 15,2’si toptan ve perakende ticaret, yüzde 12,4’ü inşaat sektöründe faaliyet gösterdi.
İmalat sanayinde doğan girişimlerin yüzde 57,8’i düşük teknoloji ürünleri üretirken, yüzde 29,6’sı orta düşük, yüzde 11,7’si orta yüksek ve yüzde 0,9’u yüksek teknoloji düzeyine sahip ürünler üretti.
Kuruluş yılına göre değerlendirmelerde ise 2016-2020 yılları arasında kurulan girişimlerin 2024’teki ciro payı yüzde 16,6, istihdam payı yüzde 20,1 oldu. 2021 ve sonrası kurulan girişimler ise yüzde 17,4’lük istihdam payına sahip. Eski girişimlerde ise 1990 ve öncesi kurulan girişimlerin ihracat payı yüzde 17,3, ithalat payı yüzde 28,4 olarak kaydedildi.
