Dijital oyun bölümü sırf cümbüş üretmiyor; data odaklı tasarım, yapay zekâ entegrasyonu ve global yayın stratejileriyle çok katmanlı bir yaratıcı teknoloji ekosistemi inşa ediyor. İstinye Üniversitesi Dijital Oyun Tasarımı Kısım Lideri Dr. Öğr. Üyesi İsmail Ergen, oyun tasarımcısını “deneyim mimarı” olarak tanımlıyor. Ona nazaran dizayncı; oyun mekaniğinden iktisat modeline, kullanıcı tecrübesinden live operasyonlara kadar tüm sistemi kurgulayan, test eden ve dataya dayalı olarak geliştiren bir yaratıcı teknoloji mühendisi. Yapay zekâ takviyeli adaptif mekaniklerden oyuncu analitiğine uzanan bu yeni yaklaşım hem eğitim modelini dönüştürüyor hem de Türkiye’yi global rekabette daha görünür bir pozisyona taşıyor.
“Sadece fikir üretmez; sistemi tasarlar, test eder ve dataya dayalı olarak iterasyon yapar”
Dr. Öğr. Üyesi İsmail Ergen, dijital oyun tasarımcısının neler yaptığını şöyle özetledi:
“Dijital oyun tasarımı sadece cümbüş eseri üretmek değildir; insan tecrübesini, etkileşimini ve öyküsünü kapsayan disiplinlerarası bir sistem tasarımı sürecidir. Oyun, kullanıcıya hissettirdiği tecrübeyle mana kazanır. Bu nedenle dizayncı sırf mekanik kurmaz; psikoloji, iktisat, kıssa anlatımı ve teknoloji bileşenlerini tıpkı anda kurgular. Dijital oyun dizayncısı, oyunun ‘deneyim mimarisini’ inşa eden kişidir. Yalnızca fikir üretmez; sistemi tasarlar, test eder ve dataya dayalı olarak iterasyon yapar. Temel sorumluluklar şunlardır:
- Core loop & progression: Oyuncunun tekrar ettiği döngü, ilerleme ve ödül sistemi
- Sistem tasarımı & dengeleme: Karakter, combat, iktisat, kaynaklar, difficulty curve
- Level & quest tasarımı: Görev akışları, düzey ritmi, onboarding süreçleri
- UX ve oyuncu seyahati: Menü akışı, kullanıcı testleri, erişilebilirlik
- Prototipleme: Unity/Unreal ile süratli prototip ve playtest
- Live Ops & metrik okuma: Retention, ARPDAU, churn, A/B test
- Platform & yayın stratejisi: Steam, konsol ve taşınabilir için optimizasyon
Ben oyun dizaynını bir sanat alanından öte yaratıcı teknoloji mühendisliği olarak görüyorum. Tasarım, bilgi ve teknoloji eş vakitli çalışır.”
“Disiplinlerarası eğitim modeli gerekli”
Dijital oyun dizayncısı olmak için nasıl bir eğitim gerektiğiyle ilgili de bilgi veren Ergen, şunları söyledi:
“Tek bir gerçek yol yoktur; fakat güçlü bir portfolyo, teknik altyapı ve sistem düşünme marifeti koşuldur. Günümüzde oyunlar sadece cümbüş değil; eğitim, sıhhat, simülasyon, XR ve yapay zekâ uygulamalarında da kullanılmaktadır. Bu nedenle disiplinlerarası eğitim modeli gereklidir. Amerika’dan Türkiye’ye döndüğümde sıklıkla vurguladığım bir tespit vardı: Türkiye, oyun ve yaratıcı teknolojiler alanında Avrupa ve Amerika’nın yaklaşık 5 yıl gerisinden gelmektedir. Bunu bir yakınma değil, bir çalışma çerçevesi olarak ele aldık. Bu doğrultuda: Müfredatı tekrar yapılandırdık. Ders içeriklerini teknik derinlik kazandıracak halde güncelledik. Yapay zekâ ve makine öğrenmesini entegre ettik. Bölümle daima etkileşimli bir model kurduk. Bugün lisans düzeyinde yapay zekâ ve makine öğrenmesini sistematik biçimde oyun tasarımı eğitimine entegre eden tek kısım pozisyonundayız. Öğrencilerimiz teknik olarak şu alanlarda eğitim almaktadır: Data-driven design, oyuncu analitiği, oyun iktisadı modelleme, prosedürel içerik üretimi, AI takviyeli adaptif mekanikler, monetizasyon mimarisi, platform bazlı yayın stratejileri.”
“Sektör 2030’a yanlışsız 500 milyar dolara yaklaşabilir”
Dijital oyun dizaynının geleceğinin ve istihdamının olduğunu belirten Ergen, pazarla ilgili şu bilgiler verdi:
“Küresel oyun pazarı büyümeye devam ediyor. Newzoo datalarına nazaran, 2024’te 187.7 milyar dolar, 2025’te 188.8 milyar dolar, 2028 projeksiyonu ise 206.5 milyar dolar. Oyuncu sayısının 2028’de 3.9 milyara yaklaşması bekleniyor. Daha geniş tarifli araştırmalarda bölümün 2030’a gerçek 500 milyar dolara yaklaşabileceği öngörülüyor. Bu büyüme sırf cümbüş iktisadı değildir. Oyun teknolojileri: Eğitim teknolojileri, XR ve metaverse, sıhhat simülasyonları, savunma sistemleri, otomotiv arayüzleri üzere alanlara da entegre olmaktadır. Maaş skalası ülke, tecrübe ve uzmanlık alanına nazaran değişir. Bilhassa sistem dizayncıları, oyun iktisadı uzmanları, live ops yöneticileri ve AI takviyeli tasarım uzmanları global ölçekte yüksek talep görmektedir.”
“Türkiye, taşınabilir oyun üretiminde EMEA bölgesinin en görünür merkezlerinden biri”
Dr. Öğr. Üyesi İsmail Ergen, global oyun ve Türkiye pazarı ile ilgili ise şunları söyledi:
“Newzoo’nun 2025 raporuna nazaran global oyun pazarı 2025’te 188.8 milyar dolar düzeyindedir. Daha geniş tarifli pazar tahlillerinde 2024’te yaklaşık 298 milyar dolarlık hacim ve 2030’da 505 milyar dolara ulaşma projeksiyonu bulunmaktadır. Bu, oyun kesimini yaratıcı sanayiler içinde en büyük ve en süratli büyüyen alanlardan biri haline getirmektedir. Türkiye için 2025 projeksiyonları yaklaşık 3.33 milyar dolar düzeyindedir. Lakin değerli olan sadece iç pazar büyüklüğü değil; Türkiye’nin taşınabilir oyun üretiminde global ölçekte görünürlük kazanmış olmasıdır. Türkiye, taşınabilir oyun alanında küresel muvaffakiyetler elde etti. Peak’in 2020’deki exit’i ekosistem için dönüm noktası oldu. Dream Games üzere şirketler milyar dolarlık değerlemelere ulaştı. Resmi bir ‘dünya sıralaması’ yoktur; lakin Türkiye, taşınabilir oyun üretiminde EMEA bölgesinin en görünür merkezlerinden biridir.”
Uluslararası çalışma fırsatları da sunuyor
Bu alanın memleketler arası çalışma fırsatları da sunduğunu belirten Ergen, “Oyun bölümü tabiatı gereği globaldir. Remote ve hybrid çalışma yaygındır. Üretim pipeline’ları uluslararasıdır. Portfolyo güçlü olduğunda ülke bariyeri azalır. Dizayncılar publisher’larda, AAA stüdyolarda, outsource takımlarda yahut bağımsız üretimci olarak çalışabilir” dedi.
“Öğrencilerimizi eser düşünebilen yaratıcı teknoloji girişimcileri olarak yetiştiriyoruz”
İstinye Üniversitesi’ndeki muvaffakiyet öykülerinden de bahseden Ergen, şöyle devam etti:
“Başarıyı üç ana kanalda görüyoruz: Üretim kültürü: Game Design Club ve nizamlı Game Jam’ler. Muvaffakiyet örnekleri: Üniversite içi ve dışı yarışlarda dereceler. Mezun görünürlüğü: LinkedIn ve dal yerleşimleri. Kısım olarak yılda ortalama: 20’den fazla bölüm aktifliği, 5 büyük Game Jam (200+ katılımcı), yüzlerce prototip üretim süreci, memleketler arası konuşmacı ve yatırımcı buluşmaları gerçekleştiriyoruz. Game Jam’lerimiz sadece müsabaka değil; eserleştirme ve teşebbüs kültürü kazandırma platformlarıdır. Öğrencilerimizi sırf dizayncı değil; eser düşünebilen yaratıcı teknoloji girişimcileri olarak yetiştiriyoruz.”
“AI sırf bir ders değil; tasarım metodolojisinin parçası”
Oyun dizaynında yapay zekânın rolüne de değinen Dr. Öğr. Üyesi Ergen, “Yapay zekâ: Oyun tecrübesini şahsileştirme, adaptif zorluk üretme, prosedürel içerik üretimi, oyuncu davranış kestirimi, iktisat optimizasyonu üzere alanlarda kritik rol oynamaktadır. Akademik çalışmalar da AI entegrasyonunun oyuncu tecrübesini derinleştirdiğini göstermektedir. Bu nedenle kısmımızda AI sırf bir ders değil; tasarım metodolojisinin parçasıdır” diye konuştu.
Oyunun artık sadece bir yazılım eseri olmadığını belirten Ergen, kelamlarını şöyle tamamladı: “Bir iktisat modeli, bilgi sistemi, dağıtım stratejisidir. Bir global rekabet alanıdır. Gelecek beklenen bir vakit dilimi değil; bugünden yapılan hazırlıkların doğal sonucudur. Biz kısım olarak sadece mevcut açığı kapatmayı değil; Türkiye’nin yaratıcı teknoloji üretiminde öncü bir pozisyona gelmesini hedefliyoruz.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
