Almanya’nın saygın edebiyat ödüllerinden Leipzig Kitap Ödülü’ne layık görülen Almanya Masalımız, Kafka Kitap tarafından birinci sefer Türkçede. Roman, Türkiye’den Almanya’ya uzanan personel göçünü bir ailenin üç nesillik kıssası üzerinden anlatıyor.
Almanya’daki Türkiyeli göçmenlerin yarım yüzyılı aşan kıssasını şiirsel ve çok katmanlı bir anlatıyla ele alan Almanya Masalımız, Türkçede okurlarla buluşuyor. Şair, tiyatrocu ve yayınevi kurucusu Dinçer Güçyeter’in birinci romanı olan eser, bir ailenin üç nesil boyunca süren seyahatini anlatırken, birebir vakitte “misafir işçilik” olarak isimlendirilen tarihi bir devrin duygusal ve toplumsal haritasını çıkarıyor.
Almanya’da büyük yankı uyandıran ve Almanya’nın en saygın edebiyat ödüllerinden Leipzig Kitap Mükafatı başta olmak üzere birçok mükafata layık görülen roman, Halil Özgen Asal çevirisiyle Kafka Kitap tarafından Türkçede yayımlandı. Almanca özgün adı Unser Deutschlandmärchen olan roman, yayımlandığı günden itibaren Avrupa’da büyük yankı uyandırdı ve farklı lisanlara çevrildi.
Misafir Personellerin Görünmeyen Tarihi
Roman, Türkiye’den Almanya’ya uzanan göç öyküsünü üç neslin hafızası, annelerin anlatıları ve kesimli bir aile destanı üzerinden edebi bir anlatıya dönüştürüyor. Almanya Masalımız, Türkiye’den Almanya’ya uzanan göç kıssasını sırf tarihî bir olay olarak değil, nesiller ortası bir hafıza ve kimlik sıkıntısı olarak ele alıyor. Roman, Anadolu’da başlayan ve Almanya’daki fabrikalara, kahvehanelere, emekçi mahallelerine uzanan bir seyahat boyunca, üç neslin hayatını iç içe geçmiş sesler aracılığıyla anlatıyor.
Anlatının merkezinde Fatma, onun annesi Hanife ve oğlu Dinçer bulunuyor. Her biri kendi sesiyle konuşan karakterler üzerinden; müzikler, mektuplar, monologlar ve anılar aracılığıyla modüllü bir aile destanı kuruluyor. Bu çok sesli yapı, göçmen tecrübesinin kırılgan ve birden fazla vakit parçalanmış tabiatını da yansıtıyor.
Romanın sayfalarında Anadolu köylerinin sert gerçekliği, göçün birinci yıllarındaki umut ve hayal kırıklıkları, fabrikalarda geçen uzun vardiyalar ve yeni bir lisanda ömür kurmanın zorlukları yan yana geliyor. Bir annenin oğluna dair beklentileri ile oğlun kendi hayatını kurma dileği ortasındaki tansiyon, romanın en güçlü duygusal damarlarından birini oluşturuyor.
Dinçer Güçyeter’in şiirsel lisanı ve çok sesli anlatımıyla şekillenen Almanya Masalımız, göçmenlerin sırf ekonomik değil tıpkı vakitte kültürel ve duygusal bir seyahat yaşadığını hatırlatan güçlü bir roman. Kitap, Türkiye’den Almanya’ya uzanan göçün kolektif hafızasını edebiyat aracılığıyla tekrar kuruyor.
Yazar Hakkında
1979 yılında Almanya’nın Nettetal kentinde doğan Dinçer Güçyeter, tiyatrocu, şair, yayınevi kurucusu ve muharrirdir. Kahvehaneci bir baba ve emekçi bir annenin çocuğu olarak büyüyen Güçyeter, gençlik yıllarında sanayi kesiminde çalışmış, daha sonra edebiyata yönelmiştir.
2012 yılında şiir odaklı ELIF Yayınevi’ni kuran müellif, hem yayınevi çalışmaları hem de şiir kitaplarıyla Almanya’da dikkat çekmiştir. 2022 yılında Peter Huchel Ödülü’ne layık görülmüştür. Müellifin birinci romanı Almanya Masalımız (Unser Deutschlandmärchen) Almanya’da yayımlandıktan sonra büyük yankı uyandırdı ve ülkenin en saygın edebiyat ödüllerinden biri olan Leipzig Kitap Ödülü’nü kazandı.
Arka Kapak Yazısından
“Hâlâ kendi dilimi arıyorum, bulduklarımı da hurda niyetine yol kenarına bırakıp kendimi tekrar dışarı, sokaklara, gecelere atıyorum, yeniyi arıyorum… Bugün iki çocuk babasıyım, bir yayınevim var, kapı kollarını siliyorum, Walt Whitman üzere şiir satmaya çalışıyorum ve daima eksidekalıyorum. Ancak bu benim seçimimdi, bu türlü yapmaya ben karar verdim ve bunun için diğerlerinden özür dilemeyi reddediyorum. Bu deliliğin ardında durmak istiyorum zira şayet o denli yapmazsam bu hayat seyahati boyunca heybemde topladığım her şeye ihanet etmiş olurum.”
Gurbetin, emeğin, vazgeçişlerin, kendini bir yere ilişkin hissedemeyenlerin ortak ismidir “misafir işçi”. Lisanını bilmediğin tamamen yabancı bir ülkede var olmaya değil, çalışmaya davet edilirsin. canını dişine takar, terinle kimliğini kazırsın buz üzere soğuk duvarlara. Lakin ne uğruna? O hoş günler nitekim gelecek mi, bilmezsin bile.
Almanya Masalımız, işte bu türlü bir dünyanın mahsulü; iç içe geçen seslerin yankılandığı çoksesli bir öykü. Birden çok jenerasyona ilişkin bayanlar ve Almanya’da doğmuş bir oğul, geçmişin yükünü güçlü imgelerle örülmüş ortak bir lisana taşırken monologlar, diyaloglar, düşler ve dualar birbirine karışıyor.
Güçyeter, hayatına istikamet veren iki bayanın hayatı üzerinden emekle yoğrulmuş bir dünyayı şiirsel lisanıyla görünür kılarken tarlaların buğusundan fabrikaların gürültüsüne, memleket hasretiyle geçen yıllardan kaybolan aidiyet hissine uzanan bir yaşama ayna tutuyor.
Almanya’nın en itibarlı edebiyat ödüllerinden Leipzig Kitap Ödülü’ne layık görülen bu eser, iki ülke, iki lisan ve iki dünya ortasında bir köprü kuruyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
