Nilüfer Belediyesi, Bursa’nın fethinin 700. yılı aktiflikleri kapsamında “Nilüfer Hatun ve Erken Osmanlı’da Kadın” başlıklı panel düzenledi. Tarihçi ve akademisyenlerin iştirakiyle gerçekleşen aktiflikte, erken Osmanlı devrinde bayanın kent inşasındaki ve toplumsal hayattaki rolü tartışıldı.
Nilüfer Belediyesi, Bursa’nın fethinin 700. yılı aktiflikleri kapsamında “Nilüfer Hatun ve Erken Osmanlı’da Kadın” paneline mesken sahipliği yaptı. İki oturum olarak planlanan programın birincisi, Nazım Hikmet Kültürevi’nde tarih meraklılarının iştirakiyle gerçekleştirildi. Doç. Dr. Hacer Karabağ Aslan’ın koordinatörlüğünü, Prof. Dr. Selen Durak’ın ise moderatörlüğünü üstlendiği panele; Nilüfer Belediye Lider Vekili Günce Çelik, Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir’in eşi Nuray Özdemir ile akademisyenler ve araştırmacılar katıldı.
Etkinliğin açılış konuşmasını yapan Nilüfer Belediye Lider Vekili Günce Çelik, ilçeye ismini veren Nilüfer Hatun’un bıraktığı mirasa dikkat çekerek, “Nilüfer Hatun yalnızca bir padişah eşi yahut valide sultan değil, inşa ettirdiği yapılarla kentin toplumsal dokusunu örmüş ve Türk bayanın toplumsal hayattaki kurucu iradesinin en somut örneklerinden biri olmuştur. Erken devir Osmanlı bayanın vakıflar aracılığıyla eğitime, sıhhate ve toplumsal yardımlaşmaya sağladığı bu katkılar, bugünkü toplumsal belediyecilik anlayışımızın da temel desteklerini oluşturuyor” diye konuştu.
Moderatör Prof. Dr. Selen Durak ise bayanların yapılı etrafın biçimlenmesinde yalnızca bir kullanıcı değil, karar verici özneler olarak yer aldığını belirterek, erken Osmanlı bayanlarının kurdukları vakıflar ve inşa ettirdikleri köprüler ile kentlerin fizikî gelişimini direkt etkilediklerini söz etti.
ERKEN OSMANLI’DA BAYANA AKADEMİK BAKIŞ
Açılış konuşmalarının akabinde kelam alan uzman isimler, erken Osmanlı tarihine dair aktüel bulguları paylaştı. Prof. Dr. Feridun Emecen, Osmanlı kuruluş devri kroniklerinin eleştirel bir gözle okunması gerektiğini belirterek, Orhan Gazi devri bayan figürlerinin art planını anlattı. Emecen, Nilüfer Hatun’un Yarhisar Tekfuru’nun kızı olma ihtimalinin zayıf olduğunu, Nilüfer ile Orhan Bey’in tanışmasının Bursa’nın fethi devrine denk geldiğini söyledi. Emecen, Süleyman Paşa’nın annesinin de Nilüfer Hatun değil, Efendize Hatun olabileceği görüşünü paylaştı.
Araştırmacı-yazar Raif Kaplanoğlu ise Osmanlı kroniklerinin 8 jenerasyon sonra yazıldığını, bu nedenle bilgilerin çağdaş kaynaklarla, tahrir defterleriyle ve saha araştırmalarıyla karşılaştırılması gerektiğini belirtti. Kaplanoğlu da, Orhan Bey’in dört eşinin öyküsünü bu sistemle kıymetlendirerek Nilüfer Hatun’un Şile Tekfuru’nun kızı olabileceği görüşünü lisana getirdi. Nilüfer isminin ise Bursa Ovası’ndaki nilüfer çiçeklerinden geldiğini, derenin ismini köprüden değil, köprünün ismini dereden aldığını öne sürdü.
Nilüfer isminin Bursa’nın kent hafızasındaki yerine odaklanan Prof. Dr. Fikret Yılmaz da, Nilüfer çayının kent hayatındaki ehemmiyetine dikkat çekerek “nilüfer odunu” geleneğinden, çayın etrafında kurulan kahvehanelerden ve kervan meydanından kelam etti. Yılmaz, Nilüfer isminin kentsel kimlik açısından kıymetli bir nirengi noktasını olduğunu, belediyenin de bu ismi taşımasının yerinde bir tercih olduğunu söz etti.
Doç. Dr. Nilgün Elam ise sunumunda Bizans ve Osmanlı diplomasisi ortasındaki evlilik ittifaklarını anlattı. Elam, Asporça Hatun’un büyük olasılıkla Bursa civarındaki bir Bizanslı soylu aileye mensup olduğunu, Nilüfer isminin Yunanca kökenli isimlerle ilişkilendirilmesinin ispatlarının zayıf kaldığını söyledi. Elam, Orhan Gazi’nin Bizans prensesi olduğu kesin olarak bilinen tek eşinin ise İmparator 6. Yannis Kantakuzenos’un kızı Theodora olduğunu vurguladı.
Panelin ikinci kısmı soru-cevap formunda devam etti. İştirakçilerin merak ettikleri bahisleri konuşmacılara yönelttiği oturumun sonunda, akademisyenlere günün anısına armağan takdim edildi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
