Görmeyen gözlerle değil, vazgeçmeyen bir iradeyle yazılan muvaffakiyet hikayesi!

İngilizce Öğretmenliği kısmından mezun olduktan sonra KPSS ile atanan ve öğretmenlik mesleğine adım atan Banu Büyükcıngıl’ın hayatı, 2016 yılında Üsküdar Üniversitesi Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü ile kesiştiğinde yeni bir boyut kazandı.

Görme pürüzü nedeniyle birçoklarının “zor” dediği Osmanlı Türkçesini öğrenip, sonra da Arapça ve Farsça üzere lisanlarda uzmanlaşan Büyükcıngıl, Şubat 2026’da tamamladığı doktora teziyle akademik toplulukta büyük takdir topladı.

“Hocam harfleri avcuma çizerek zihnimde canlandırmamı sağladı”

Banu Büyükcıngıl, kendi kıssasını anlatırken zorlukların nasıl kapı açtığını şu sözlerle tabir ediyor:

“Doğuştan gelen genetik bir hastalık sebebiyle çok küçük yaşımdan itibaren görme sorunu yaşadım. Bu süreçte gören öğrencilerle birlikte eğitim aldım. Lise çağlarında görme yetimi büyük oranda kaybettim. O yıllarda çoklukla kitapları ve ders notlarını ses kaydı yaparak ve dinleyerek ders çalışıyordum. İstanbul Üniversitesi İngilizce Öğretmenliği kısmı mezunuyum. Mezun olduktan sonra bir mühlet öğretmen olup olmama konusunda kararsız kaldım. Ama, sonra KPSS imtihanına hazırlandım ve güzel bir puanla atandım. Mesleğimin birinci yıllarında epey zorlandım. İngilizce öğretmenliğine devam ederken, 2016 yılında Üsküdar Üniversitesi Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü’nde Tasavvuf Kültürü ve Edebiyatı programında yüksek lisansa başladım. Birinci devir Osmanlı Türkçesi dersi vardı. Bu dersi alıp almama konusunda tereddütlerim bulunuyordu. Kimi üniversitelerde görme engelliler bu dersten muaf tutulabiliyor. Lakin dersin öğretim üyesi Prof. Dr. Emine Yeniterzi hocam derse katılmamı ve dinlememi tavsiye etti. Bir mühlet sonra hocamın çabaları ve teşviki sayesinde dersi daha rahat takip etmeye başladım. Hocam harfleri elime çizerek zihnimde canlandırmamı sağladı.”

Göz Atın

Küçükçekmece’de Üniversitelerle Güçlü İş Birliği Adımı

Hatice Hatun Mahalle Külliyesi Çocuk Mektebi’nde Aileler Eğitim Seminerleri ile Bilgilendiriliyor

Öğrencilere Mahremiyet Eğitimi

Arapça ve Farsça dersleri nasıl başladı?

Osmanlı Türkçesi dersinde edinmiş olduğu deneyim sonucunda bir sonraki dönem Arapça dersi aldığını da anlatan Banu Büyükcıngıl, “Çevrimiçi özel dersler alarak Arapçamı geliştirdim. 2018 yılında Dr. Öğr. Üyesi Cangüzel Güner Zülfikar Hocam, Enstitüde Memleketler arası Yoğunlaştırılmış Tasavvuf Araştırmaları Yaz Okulu Programı düzenleneceğini ve programda Farsça metin incelemesi yapılacağını belirterek beni Farsça öğrenmeye teşvik etti. Programın başlamasına altı ay vardı. Bunun üzerine İranlı Narges Ahmedî’den çevrimiçi Farsça dersleri almaya başladım” dedi.

Banu Büyükcıngıl’ın Yüksek Lisans Tez Danışmanlığını yürütmüş olan Prof. Dr. Emine Yeniterzi tecrübesini şöyle aktarıyor: 

“Banu, 2016 yılında Osmanlı Türkçesi dersimde öğrencim oldu. Osmanlı Türkçesi, bilindiği üzere 1928 harf inkılabından evvel kullandığımız Arap harfleri ile yazılmaktadır. Birinci kez bu türlü bir öğrenciyle ders yapacaktım. Bu yüzden Banu için de benim için de başlangıçta tedirginliğimiz vardı. Banu, bilgisayarında Arap harflerinin isimlerini seslendiren bir programdan faydalandı. Olağanda Osmanlı Türkçesinde harfler bitiştirilerek yazılır, böylelikle daha kolay okunur. Latin harfleri üzere tek tek yazılarak okunması çok zordur. Sevgili Banu, bu zahmeti rahatlıkla aştı. Harfleri süratle zihninde birleştirerek sözleri oluşturmaya başladı. Gören iki gözü yoktu ancak büyük bir azmi, süratli bir kavrayışı, güçlü bir idraki vardı. Yer yer bu alfabenin zihninde şekillenmesi için avcuna harfleri parmaklarımla yazdım. Öbür öğrenciler PDF metinleri okurken Banu’nun okuması gereken metinleri Word’de yazmam kâfi oluyordu.

Neticede Banu, başka öğrencilerle tıpkı vakitte Osmanlı Türkçesini okumayı ve yazmayı öğrendi. Daha sonra Arapça ve Farsça öğrenmeye başladı. Yüksek lisans tezini kendisi üzere vücut gözü kapalı lakin gönül gözü açık sûfî bir şair olan Osman Kemâlî’nin şiirleri üzerinde hazırladı. Doktora tezini de 11. yüzyıl sûfî müellifi Abdullah-ı Ensârî’nin daha evvel yayımlanmamış Farsça bir yapıtı üzerinde yaptı. Hem yapıtın lisanımıza çevirisini hem de Ensârî’nin üzerinde çalışılmamış kıymetli bir yapıtını literatüre kazandırdı. Banu’nun yılmak bilmeyen azmi, derin kavrayışı ve disiplinli çalışmaları ile ortaya koyduğu bu muvaffakiyetler herkese örnek olacak cinstendir.”

Yüksek Lisanstan Doktoraya uzanan başarı

Büyükcıngıl’ın akademik seyahatindeki en değerli duraklardan biri, 2018 yılının Kasım ayında gerçekleşti. Prof. Dr. Emine Yeniterzi danışmanlığında hazırladığı “Osman Kemâlî’nin Şiirlerinde Basîret Anlayışı” başlıklı teziyle yüksek lisansını muvaffakiyetle tamamlayan Büyükcıngıl, akabinde 2019 yılında Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü’nde “İslâm Medeniyeti, Kanısı, Tarihi ve Edebiyatı” doktora programına kabul edildi.

Teknolojinin yetmediği yerde “diz dize” eğitim

Arapça ve Farsça yapıtların dijitalleştirilmesinde (OCR) yaşanan teknik yetersizlikler, Büyükcıngıl’ı yolundan döndürmedi. Akademik çalışmalarında ses kaydı sistemini en emniyetli araç olarak belirleyen Büyükcıngıl, çalışma metodunu şu sözlerle özetliyor:

“Arapça ve Farsça eserler çoklukla fotoğraf formunda PDF yahut matbu olduğu için görme engelliler açısından fonksiyonel olmuyor. Bu sebeple Farsça metinleri, hocamın cümle cümle okuması ve benim eş vakitli olarak Türkçesinin yazılması formunda bir sistem geliştirdik. Ders sonrası aldığım ses kayıtlarını dinleyerek düzeltmeler yapıyorum. Bu lisanlarda hâlâ ses kaydı en emniyetli yol.”

Bu titiz çalışma süreciyle Azîz Nesefî’nin Keşfü’l-ḥaḳāyıḳ adlı yapıtını Türkçeye kazandırmak için ağır bir mesai harcayan Büyükcıngıl, akademik üretkenliğini her geçen gün artırıyor.

Tasavvufun yalnızca bir bilgi yığını değil, bir ömür pratiği olduğunu vurgulayan Büyükcıngıl, eğitim sürecinin ruh dünyasındaki yansımasına dikkat çekiyor. Okuduklarını hayatına tatbik ettikçe daha keyifli ve huzurlu bir insan olduğunu tabir eden Büyükcıngıl, Enstitüdeki eğitimin kendisine sistematik bir niyet yapısı ve direnç kazandırdığını belirtiyor.

Banu Büyükcıngıl, muvaffakiyetinin arkasındaki kurumsal dayanağa ve hoca-talebe bağının kıymetine vurgu yaparak, “Tasavvuf bilgisini sistematik bir formda öğrenmemi sağlayan ve hayata bakışımı değiştiren bu Enstitünün kurulmasına öncülük eden Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan’a, derslerini takip ettiğim Rektör Danışmanı Cemalnur Sargut hocamıza, başta yüksek lisans ve doktora tez danışmanlarım olmak üzere Enstitüdeki tüm hocalarıma müteşekkirim.” dedi.

Büyükcıngıl’ın Enstitüde Doktora Tez Danışmanı Prof. Dr. Reşat Öngören’in değerlendirmeleriyse şöyle: “Banu Büyükçıngıl’ın Doktora konusu olan temel eser tasavvuf alanında yazılmış Farsça bir yapıttır. Banu tezi bitirmeden evvel yapıtı Türkçeye çevirerek yayımlamış (Kırk İki Fasılda Faziletler ve Civanmertler, Büyüyenay Yayınları, İstanbul 2025) böylelikle Fars lisanına vukufunu ortaya koymuştur. Öğrenci lisans ve yüksek lisansını Enstitümüzde yaptığından tasavvufi kaynaklara vukufiyeti yüksektir. Tasavvufun klasik devrinde (Hicrî III-VI. yüzyıllar) Horasanlı sufi Hace Abdullah Ensarî Herevî (ö. 481/1089) tarafından kaleme alınan bu eser birinci kere Banu’nun çalışmasıyla Doktora düzeyinde kıymetlendirilerek ilim dünyasının dikkatine sunulmuştur. Dört yüz sayfayı aşkın bir hacme sahip olan bu çalışmada bilhassa “tasavvuf eğitiminin” her evresinde bütün taraflarıyla Hz. Peygamber’e aşk ve muhabbetle bağlanmanın vazgeçilmezliği ilmek ilmek işlenmiştir.”

Prof. Dr. Reşat Öngören’in danışmanlığında Şubat 2026’da tamamlanan bu çalışma Prof. Dr. Mahmut Erol Kılıç, Prof. Dr. Emine Yeniterzi, Prof. Dr. Necdet Tosun ve Prof. Dr. Ali Öztürk’ten oluşan heyet tarafından oy birliğiyle başarılı bulunmuştur. Bu çalışma tıpkı vakitte Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsünde devam etmekte olan ellinin üzerinde Doktora çalışmasından tamamlanmış onuncu tez olma özelliği taşımaktadır.

Akademik dünyada bir rol model

Büyükcıngıl’ın başarısı yalnızca ferdî bir zafer değil, tıpkı vakitte bilim dünyası için de taze bir nefes oldu. Enstitüde aldığı dersler ve katıldığı programlarla akademik seyahatinde kendisine rehber olup, gelişimini takip eden Enstitüdeki Hocaları, onun çalışma disiplini ve karakterini şu sözlerle anlatıyor:

Dr. Öğr. Üyesi H. Dilek Güldütuna: “Eğitim hayatımız boyunca, daima şahsi sorunlarını gündeme getiren, mazeretlerin ardına saklanan ve ilim tahsilini bu mazeretlerle yavaşlatan “problemli” profillerle temas etmek, şevkimizi kırıcı olabiliyor. Bu çeşit sıkıntılı ve yorucu öğrencilerin tam zıt kutbunda Banu Büyükcıngıl üzere öğrencilere rast gelmek beşere yine ümit, itimat ve geleceğe dair taze güç yüklüyor. Sahip olduğu özel durumu yani lakin oluşunu hiçbir vakit bir mazerete ya da imtiyaz arayışına dönüştürmedi. Fizikî hudutlarını, ilim tahsilinin önüne geçirmek bir yana; suratını yavaşlatmasına bile müsaade etmedi.”

Dr. Öğr. Üyesi Cangüzel Güner Zülfikar: “Banu’nun çabasına, azim ve sebatına Sufi Texts in English dersimde şahsen şahit oldum. Bütün öğrencilerin eforu ve çalışkanlığı dikkat cazipti. Fakat Banu, herkesten daha başarılı ödevleri ve sunumlarıyla sınıf birincisi olmuştu. Baş gözü gören öğrenciler sunum yaparken kusur yapmak dehşetiyle kesinlikle hazırladıkları slaytları okuma temayülünde olduklarından, sunumları yavaş akar ve maalesef çoğunlukla sıkıcıdır. Banu çalışır, hazırlığını tamamlar, hiçbir telaş ve endişeye kapılmadan sunumlarını yapardı. Onu dinlemek, zihin haritasındaki berraklığa şahit olmak hem bir zevkti hem de ümit vericiydi. 38 yıllık meslek hayatımda hiç onun üzere çalışkan, dürüst, uğraşlı, azimli, sebatkâr bir öğrencim olmadı. Banu Büyükçıngıl aslında bir hoş ahlâk ve rol modelidir. Sıktır, naziktir, sevinçlidir, eğlenceli, akademik ve bilimsel araştırmalarında çok ciddiyetle mevzuların üstüne eğilir. 

Onun yaptığı ve yapacağı bütün çalışmaların kaç verimli başarılara dönüşeceğine inanarak kendisine ailesiyle sıhhat, huzur ve mutluluklar dilerim.”

Eğitimde “insan odaklı” ve “engelleri kaldıran” Üniversite

Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Elif Erhan, Üsküdar Üniversitesinin eğitimde “insanı merkeze alan” yaklaşımının bir slogan olmayıp fiilen yaşandığını böylelikle bu özel durumların üzerine yürekle gidebildiklerini tabir etti. Prof. Dr. Erhan, “Görülüyor ki öğrencinin kendisi disiplinli ve çalışkansa iyi bir eğitim kurumu o kişinin önüne çıkabilecek tüm manileri kaldırabiliyor. Üniversitemizde, eğitim süreçlerinin her basamağında ve akademik etkinliklerde teknik mevzularda şahsa özel dayanak sağlanıyor. Kâfi ki öğrenci talep etsin ve şuurlu olsun. Gerçek bir “engelsiz üniversite”. Banu’nun muvaffakiyet kıssası Üsküdar Üniversitesinin “insan odaklı”lığının dikkat cazip ve aydınlatıcı bir örneğidir. Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü programlarının öğretim üyesi niteliği ve bilimsel kalitesinin yansıra ‘program içerikleri’ hakkında da aslında çok şey söylemektedir. Kişinin kendisini içinde bulduğu, ömür bağlarını kuvvetlendiren, Dünyayı anlamlandırma ve hayatta memnun olma sanatını elde etmede tasavvuf niyeti ve tasavvufi metinlerin tesiri de dikkat caziptir.  Zaten öğretmenlik mesleğinden gelen Banu Büyükcıngıl bundan sonraki çalışmalarında akademik seviyede dersler ve araştırmalarıyla Üniversitemizdeki çalışmalarını sürdürerek örnek olmaya devam edecektir.” Halinde söz etti. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı