Görünmeyen emek ve alın terinin hikayesi
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin üretimini sürdürdüğü Buca Metrosu için yerin ortalama 30 metre altında hem insan emeğinin hem de mühendislik biliminin muvaffakiyet hikayesi yazıldı. İki yılda 13,5 kilometre tünel hafriyatı tamamlanırken birbirinden şiddetli taban şartlarıyla karşılaşıldı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin imalini sürdürdüğü Buca Metrosu için yerin ortalama 30 metre altında hem insan emeğinin hem de mühendislik biliminin muvaffakiyet hikayesi yazıldı. İki yılda 13,5 kilometre tünel hafriyatı tamamlanırken birbirinden şiddetli yer şartlarıyla karşılaşıldı. Su kaynaklarının içinden geçilirken çalışmaya vakit zaman dalgıçlar dahil oldu. Kent tarihinin en büyük ulaşım yatırımı kapsamındaki tüneller ince hesaplar ve kesintisiz 24 saate yayılan titiz çalışmayla ilerledi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin öz kaynaklarıyla imalini sürdürdüğü, kentin tek kalemde gerçekleştirilen en büyük yatırımı Buca Metrosu’nun sessiz ve süratli ilerleyişinin altında büyük bir mühendislik başarısı ve emek yatıyor. Tamamlandığında günde 400 bin yolcuya inançlı ve süratli bir ulaşım altyapısını sunacak dev proje, inşaat sürecinde İzmirlilerin büyük bir kısmını görmediği yer altında süren bir çabaya sahne oluyor. Büyük bir tertiple ilerleyen tünel kazılarında güçlü bir eşik daha aşıldı. Şirinyer İstasyonu hafriyatı sırasında dev tünel açma makinesi (TBM) yeraltı su kaynağına denk gelince dişlileri ziyan gördü. Bunun üzerine harekete geçen İzmir Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığı, alanında uzman sanayi dalgıçlarını İzmir’e getirdi. Kuvvetli şartlarda çalışan gruplar, özverili müdahaleyle tamiri tamamlayarak kazıların kesintisiz sürmesini sağladı.
“Kimsenin burnu bile kanamadan 3 bin 500 konutun altından geçtik”
Buca Metrosu çalışmalarındaki kuvvetli sürece değinen İzmir Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistemler Dairesi Başkanı Alpaslan Kara, iki yılda 13,5 kilometrelik sınırın hafriyatının tamamlandığına dikkat çekti. Kara, Buca Metrosu’nun sırf bir ulaşım projesi değil, İzmir’in geleceğini etkileyecek stratejik bir yatırım olduğunu vurguladı. Türkiye’nin en büyük metro projelerinden biri olan Buca Metrosu’nun kısa müddette değerli bir evreye geldiğini söz eden Kara, “Bugüne kadar 3 bin 500 konutun altından geçtik. En başından itibaren tüm yapı envanterini çıkardık ve riskli alanlarda özel tedbirler alarak ilerledik. Disiplinlerarası bir mühendislik çalışması yürüttük. Bugün geldiğimiz noktada, hiç kimsenin burnu bile kanamadı. Natürel ki hepimizin temel motivasyonu İzmir halkına olan borcumuz. Bizim bu devir içerisinde bitirmeyi planladığımız en büyük ulaşım projesi Buca Metrosu’dur” dedi.
“TBM’ler 3 hafta suyun içinde çalıştı”
Tünel kazılarında yaşanan güçlü süreci anlatan Kara, su kemerleri, tarihi yapılar ve sit alanları altında ilerlerken değerli teknik zahmetlerle karşılaştıklarını söyledi. Şirinyer İstasyonu’na ulaşırken yeraltı su kaynaklarının ağır olduğu bölgede, Nif Dağı’ndan gelen akifer ve Hasanağa Pınarları ile karşılaştıklarını belirten Kara, TBM makinelerinin bu suyun içinden geçmek zorunda kaldığını tabir etti. Üç hafta boyunca su içinde çalışan makinelerdeki arızalara, derin dalış sertifikalı sanayi dalgıçlarının müdahale ettiğini aktaran Kara, “Dalgıçlar, TBM’lerin kesici başlıklarını su altında değiştirerek bakım yaptı. Başlıklar yenilendi, makineler ilerledi. Süreç boyunca yine bakım muhtaçlıkları oldu ve birebir sistemle müdahale edildi. Bu çalışmalar birçok vakit görünmese de, işin art planında ağır bir disiplinlerarası emek var” diye konuştu.
“Tünel metro projesinin omurgası”
Buca Metrosu’nun Fuar İzmir’e uzatıldığını söz eden Kara, 2027 yılı içinde tüm tüneli tamamlamayı planladıklarını söyledi. Kara, “Aslında tünel, bir metroda projenin omurgası. Bu omurgayı gerçek kurduğunuz vakit bundan sonraki kısım çok daha süratli ilerliyor. Hasebiyle tünelin bitmesinin akabinde istasyonlarda kalan çalışmalarımızı tamamlayıp 2028’in içerisinde çizgimizi sefere açmayı planlıyoruz. Şu anda 8 istasyon inşaatında şantiyelerimiz devam ediyor” dedi.
TBM için acil dalış operasyonu
TBM’in durduğu anda İstanbul’dan ve yurt dışından (Libya ve Romanya) süratli formda organize olan profesyonel grup İzmir’e geldi. Takımın sorumlusu Maden Mühendisi ve Sanayi Dalgıcı Melih Ozan Hükümran, süreci anlattı. Hâkim, Buca Metro sınırı hafriyatında yeraltı sularıyla birlikte çok korozyonlu ve aşındırıcı bir ortamla karşılaşıldığını belirtti. TBM’in bu nedenle zorlanmaya başladığını ve acil müdahale için çağrıldıklarını söz ederek, “İstanbul’dan İzmir’e mobilize olduk. Libya ve Romanya’dan da uzman arkadaşlarımızı getirdik. Öncü takım inceleme yaptı ve sistemin büsbütün su altında olduğunu, yüksek basınç nedeniyle müdahalenin güç olduğunu tespit etti. Uzun müddettir yapmadığımız lakin uzmanı olduğumuz bir operasyonu gerçekleştirdik” dedi.
Çamurun içinde, görmeden çalıştılar
Çamurun içinde, görmeden, sırf ezber bilgisiyle çalıştıklarını anlatan Melih Ozan Hükümran, tünel makinelerinin yeraltı sularında karşılaştığı arızalara sanayi dalgıçları olarak müdahale ettiklerini söyledi. Hükümran, makinelerin basınç eşitleme kabinleri üzerinden bakım ve tamir yapıldığını belirterek, şunları söyledi: “Sürece hazırlıklı girdik. Evvelden projeleri ezberliyoruz. Elimizi nereye attığımızda neyle karşılaşacağımızı biliyoruz. Makinayı, fotoğrafları ve planları inceleyip büsbütün hafızaya alıyoruz. Koordinatlarımızı da farklı ekipmanlarla belirleyerek çalışıyoruz. İçeri girdiğimizde basınç nedeniyle kapıyı açmakta zorlandık ve son derece riskli bir ortamla karşılaştık. Yaklaşık iki metrelik, büsbütün görüşsüz bir alanda çalıştık. Parmaklarımızla ölçerek pozisyon bulmaya çalıştık. El yordamıyla, hiç görmeden sorunu giderdik. Somonlar, pullar ve modüller üzerinde tek tek çalışıyoruz. Tüm bunları vakitle yarışarak yapıyoruz. Su altında görmeden kesme ve kaynak süreçleri gerçekleştiriyoruz. Hafriyat sırasında oluşan çamur, kahve kıvamında ağır bir hale geliyor ve biz bunun içinde çalışıyoruz. Bu çalışmalar önemli hayati riskler taşıyor. Su altında oluşan yüksek basınç nedeniyle sanayi dalgıçları özel şartlarda vazife yapıyor. Kapalı alan kaygısının yanı sıra vurgun riski de var. Buca Metrosu’nda yaklaşık 2 saatlik çalışmanın akabinde 40 dakika basınç odasında tedavi uygulanıyor. Akabinde bir dalgıcın büsbütün toparlanması 8 ila 16 saat sürüyor. Bu nedenle takımlar dönüşümlü çalışıyor ve bir sonraki müdahale için en az 24 saatlik dinlenme mühleti gerekiyor.”
“İmkansızı başardık; Türkiye’de hem yurt dışında yankı uyandırdı”
Yaşadıkları süreci ve elde ettikleri başarıyı anlatan Hâkim, çalışmaların planlanandan çok daha kısa müddette tamamlandığını söyledi. TBM’in yine hafriyata başladığını belirten Hükümran, süreci şöyle aktardı: “5–6 gün içinde birinci müdahaleyi tamamladık ve makine tekrar çalışmaya başladı. Bir müddet sonra basınç yine düştü, daha inançlı bir bölgeye geçerek yaklaşık 29 diskin tamamını değiştirdik. Üçüncü günden itibaren pak su geldi ve görüş alanı açıldı. Bir buçuk aylık planı 17 günde bitirdik. Makine tam kapasiteyle hafriyata devam etti. Bu çalışma hem Türkiye’de hem yurt dışında yankı uyandırdı. Biz yaptığımız işten çok keyif aldık. Zira imkansızı başarıyoruz” sözlerini kullandı.
Projenin yüzde 45’i tamamlandı
765 milyon Euro bütçeli Buca Metrosu’nda 13,5 kilometrelik Çamlıkule-Üçyol ortasında tünel hafriyatlarının tamamlandı. Çizginin Fuar İzmir’e ulaştırılması için de tünel açma makineleriyle hafriyatlar sürüyor. 17,8 kilometrelik çizginin bitirilmesiyle Buca Metrosu Üçyol’da mevcut metro sınırına, Şirinyer’de ise İZBAN’a entegre olacak ve Buca’dan kent merkezine ulaşım büyük ölçüde hızlanacak. Projenin yüzde 45’i ise tamamlandı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
