İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentin sanayi mirasını koruyup dönüştürerek milletlerarası vitrine taşıdı. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin titiz çalışmalarıyla üç tarihi yapı Avrupa Endüstriyel Miras Rotası’nda yerini aldı.
İzmir, endüstriyel mirasını muhafaza konusundaki muvaffakiyetini milletlerarası alana taşıdı. Kentin tarihi dokusunu koruyarak dünyaya tanıtma vizyonuyla hareket eden İzmir Büyükşehir Belediyesi, kente yeni milletlerarası muvaffakiyetler ve iş birlikleri kazandırmayı sürdürüyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından titizlikle korunan ve kente kazandırılan Tarihi Havagazı Fabrikası, Tarihi Asansör ve Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi, Avrupa’nın itibarlı endüstriyel turizm ağı olan Avrupa Endüstriyel Miras Rotası’na resmi üye olarak dahil edildi. Bu sayede İzmir’in sanayi geçmişinin somut ispatları olan bu yapılar, Avrupa sanayi mirası rotasının bir modülü olarak dünya genelindeki turistlerin ve araştırmacıların rotasına dahil olacak.
Cazibe merkezi haline gelecek
İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Sanat ve Toplumsal İşler Dairesi Başkanlığı Turizm Şube Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen bu üyelikle, İzmir; klâsik “deniz, kum ve güneş” turizminin ötesine geçerek, birebir vakitte esaslı sanayi tarihi ile de yerli ve yabancı turistler için nitelikli bir cazibe merkezi haline gelecek. İzmir Büyükşehir Belediyesi, endüstriyel mirasın korunması, belgelenmesi ve yaşayan yerlere dönüştürülmesi noktasında Avrupa standartlarındaki çalışmalarına sürat kesmeden devam edecek.
Avrupa Endüstriyel Miras Rotası (ERIH) Nedir?
Avrupa Kurulu Kültür Rotaları’ndan biri olan Avrupa Endüstriyel Miras Rotası (ERIH), Avrupa’nın sanayi tarihine tanıklık eden kıymetli alanları bir ortaya getiren bir bilgi ve turizm ağıdır.
Tarihi Havagazı Fabrikası
19. yüzyılın ortalarında İzmir’in sokaklarını aydınlatmak maksadıyla inşa edilen Havagazı Fabrikası, İzmir’in endüstrileşme tarihindeki kritik duraklardan biridir. Devrinde yalnızca bir üretim alanı değil, İzmir limanındaki ticari hareketliliğin gece de devam etmesini sağlayan stratejik bir güç merkeziydi. Bir vakitler kömürden ışık üreten bir fabrika iken, bugün kentin toplumsal hafızasını koruyan, halkı kültür ve sanatla buluşturan yaşayan bir endüstriyel müze haline geldi. Bugün onarımıyla dikkat çeken dev tuğla baca, 19. yüzyıl endüstriyel mimarisinin en bariz sembolüdür.
Tarihi Asansör Binası
1907 yılında Mithatpaşa Caddesi ile Şehit Nihatbey Caddesi ortasındaki kot farkını aşmak için inşa edilen Tarihi Asansör, mühendislik ve toplumsal dayanışmanın birleştiği bir projedir. 155 basamaklı Karataş merdivenlerini aşma zorunluluğuna teknolojik tahlil sunan bu yapı, eşsiz tuğla personelliği, demir döküm korkuluklar ve süslemeleri, makine dairesindeki teknik ayrıntıları ile endüstriyel estetiği günümüze taşır. Kulenin imalinde kullanılan ve özel olarak Marsilya’dan getirilen tuğlalarla örülen kule, inşa edildiği periyotta su basıncını kullanan hidrolik bir sistemle çalışan asansör, 1985 yılındaki onarım çalışmalarına kadar özgün yapısını korumuş, bugün yerini elektrikli sisteme bırakmıştır.
Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi
1932 yılında inşa edilmiş eski bir itfaiye binası olan ve günümüzde Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM) olarak kullanılan yapı, İzmir’in erken Cumhuriyet periyoduna ilişkin en karakteristik yapılarından biridir. Mimar Mesut Özok tarafından tasarlanan bina, itfaiye araçlarının süratli çıkış yapabileceği geniş hangar kapıları ve yüksek müşahede kulesiyle fonksiyonellik odaklı endüstriyel yapıdır. Binanın en dikkat cazip endüstriyel ögesi olan yüksek kule, periyodun en erken ihtar sistemidir. Kente hakim bir noktadan dumanı ve yangını gözlemlemek gayesiyle inşa edilen bu kule, kentsel güvenlik teknolojileri ile mimariyi buluşturur. Bir vakitler kentin fizikî varlığını yangınlardan koruyan bu yapı, 2004 yılından itibaren kentin yazılı ve görsel belleğini koruyan bir merkeze dönüşmüştür. Yapının özgün itfaiye garajı ve gözetleme kulesi, kentin teknik geçmişine hürmet duyularak dönüştürülen başarılı örnekler ortasındadır.
Tarihi Havagazı Fabrikası, Tarihi Asansör ve Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi İzmir’in endüstriyel geçmişinin yalnızca binalardan ibaret olmadığını, yaşayan bir kent karakteri olduğunu kanıtlar.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
