Mardinli ihracatçılar 2025 yılını 908,84 milyon dolarlık bir dış ticaret hacmiyle tamamladı. Bir önceki seneye kıyasla yüzde 10 oranında bir gerileme kaydeden şehir, toplamda 101 milyon dolarlık bir kayıp yaşadı. Bölgenin en büyük ticari partneri olan Irak pazarında gözlenen daralma, yerel üreticileri alternatif pazar arayışlarına yöneltti.
Mardin İhracatında Neler Yaşandı?
Mardin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Hatip Çelik, Irak’taki siyasi, askeri ve idari belirsizliklerin yanı sıra ülkede artan yerli sanayi yatırımlarının ihracatı frenlediğini dile getirdi. Çelik, özellikle gıda sektörünün bu gelişmelerden olumsuz etkilendiğini ifade etti.
Pazar Çeşitliliği İçin Hangi Adımlar Atılıyor?
Irak’ın pazar payının her geçen dönem azaldığına dikkat çeken Çelik, kentin ticari ağını genişletmek amacıyla Avrupa, Afrika, ABD ve Türk Cumhuriyetleri’ne yönelik projelere hız verdiklerini belirtti. Çelik, sürece dair şunları söyledi: “Kentimizin dış ticaret yapısını çeşitlendirmek amacıyla ihracatçılarımızı Avrupa, Afrika, ABD ve Türk Cumhuriyetleri pazarlarına yönlendirmeye yönelik projeler yürütüyoruz. İhracatçılarımız geçtiğimiz yıl 20 ülkeye ilk kez giriş yaptı. Özellikle yeni açıldığımız Afrika pazarında ihracatımız hızlı bir gelişim göstermektedir.”
Pazarlardaki Son Durum ve Değişim Oranları Nedir?
2025 senesinde Irak, toplam ihracatın yüzde 69,76’sını kapsayan 633,7 milyon dolarlık payla yine zirvede yer aldı; ancak bu ülkeye yapılan satışlarda yüzde 21,2’lik bir düşüş yaşandı. Diğer taraftan Suriye pazarı yüzde 171,1’lik büyük bir ivme yakalayarak 77,5 milyon dolarlık bir hacme ulaştı. Başkan Çelik, Nusaybin Sınır Kapısı’nın tekrar hizmete girmesi halinde Suriye’ye yönelik ihracatın kısa sürede 5 katına çıkabileceğini ve bu durumun sürdürülebilir büyüme sağlayacağını belirterek, lobi çalışmalarının sürdüğünü kaydetti.
Sektörel Bazda Hangi Gelişmeler Kaydedildi?
Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve türevleri sektöründe yüzde 21,4’lük bir azalışla 372,6 milyon dolara gerileme görüldü. Bu düşüşün temel sebepleri olarak Irak’taki yeni gıda tesisleri, ek vergi yükleri ve antidamping kararları gösterildi. Buna karşın otomotiv sektörü yüzde 113,6’lık artışıyla öne çıkarken; kimyevi maddeler, elektrik-elektronik, çimento, demir ve demir dışı metaller gibi toplam 9 branşta ihracat rekorları kırıldı. Mobilya, ağaç ve orman ürünleri ise mevcut hacmini korumayı başardı.
Küresel Rekabette Yeni Hedefler Neler?
Toplamda 113 farklı ülkeye ulaşan Mardin, 20 yeni pazara adım attı. Romanya’da yüzde 57,7 artışla 26,7 milyon dolar, İran’da yüzde 153,1 yükselişle 24,8 milyon dolar ve ABD pazarında 20,9 milyon dolarlık ihracat rakamları yakalandı. Gelecek vizyonunda sürdürülebilirliğin önemine değinen Hatip Çelik, güneş enerjisi başta olmak üzere yenilenebilir kaynaklara, robotik teknolojilere ve otomasyona yatırım yapılması gerektiğini vurguladı.
Başkan Çelik, stratejik dönüşümle ilgili olarak şu değerlendirmede bulundu: “İhracatçılarımızın yalnızca ham maddeye dayalı değil, katma değerli ürün üretimine yönelmesi, markalaşma ve yüksek gelirli pazarlara erişim için kritik.” Bu kapsamda gıda ve inşaat alanındaki UR-GE projelerinin aralıksız sürdüğü belirtildi. Mardinli firmalar, tek bir pazara olan bağımlılığı azaltarak küresel ölçekte daha dengeli ve rekabetçi bir yapıya kavuşmayı amaçlıyor.
