İzmir Büyükşehir Belediyesi grupları, Körfez’de görülen deniz marullarının temizlenmesi için çalışmalarını sürdürürken, bilim insanları sorunun kaynağının kıyıda değil Gediz Havzası’nda başladığını vurguladı. Prof. Dr. Yusuf Kurucu, Gediz’in suyu çok kirli; Körfez’i de kirletiyor” derken, İZDENİZ-İZSU Körfez Ekoloji Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ergün Taşkın, kalıcı tahlilin Gediz Havzası’nda aranması gerektiğini söz etti.
İzmir Körfezi’nde bilhassa İnciraltı ve Bostanlı kıyılarında son günlerde gözlenen deniz marulu oluşumuna karşı İzmir Büyükşehir Belediyesi takımları alanda çalışmalarını sürdürüyor. Etraf Müdafaa ve Denetim Dairesi Başkanlığı ile İZDENİZ takımları uyumunda yürütülen çalışmalar kapsamında, kıyılarda biriken deniz marulları tertipli toplanarak hem çevresel tesirler hem de koku oluşumu azaltılıyor. Deniz marulu oluşumunun sırf kıyıda görülen yüzeysel bir sorun olmadığına dikkat çeken uzmanlar, Körfez’e taşınan kirliliğin kıymetli bir kısmının Gediz Irmağı Havzası’ndan geldiğine işaret ederek, Gediz Nehri’nin su kalitesinin güzelleştirilmesi gerektiğini vurguluyor. Saha çalışmalarında ise Mavişehir-Foça ortasında 4 milyon metrekareyi aşan alanın deniz marulu ile kaplandığının tespit edildiğine dikkat çekiliyor.
“Gediz Körfez’i kirletiyor”
İZSU ve Manisa Su ve Kanalizasyon Yönetimi (MASKİ) her ay Gediz Nehri’nden örnekler alarak raporlar hazırlıyor. Çalışmanın bilimsel uyumunu yürüten Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi emekli öğretim üyesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kırsal Kalkınma Danışmanı Prof. Dr. Yusuf Kurucu, Gediz’in Murat Dağı’ndan başlayarak Kütahya, Uşak, Manisa ve İzmir’den geçerek Ege Denizi’ne ulaştığını hatırlatarak, “Bu süreçte oluşan her türlü atık Gediz’e ulaşıyor ve ırmak Körfez’e kadar kirlenmiş biçimde geliyor. Gediz Irmağı ve yan dereleri Körfez’i kirleten 33 dereden biri. Kirliliğin parametrelerine baktığımızda ziraî kaynaklı kirlilik var, sanayi kaynaklı kirlilik var, evsel atıklardan kaynaklanan kirlilik var” dedi. Kurucu, ırmağın tarihî yatağına da dikkat çekerek, 1886’da yapılan müdahaleyle akışın değiştiğini, lakin eski yatağın da hala etkin olduğunu ve Ağıldere çizgisi üzerinden iç Körfez’i beslemeye devam ettiğini söz etti. Emiralem Boğazı’ndan sonra kirlilik yükünün arttığını belirten Kurucu, “Gediz’in suyu çok kirli; Körfez’i de kirletiyor, sulama yapılan topraklarda çoraklaşmaya neden oluyor” dedi. Kurucu, kirliliğin tesirinin geniş bir alanı kapsadığını vurgulayarak, “Çarpan tesiri var. Bunu engellemek için herkes elini taşın altına koymalı” dedi.
Körfez’e taşınan yük: Gediz Havzası
Deniz marulu oluşumunun sırf kıyıda görülen yüzeysel bir sorun olmadığına dikkat çeken İZSU-İZDENİZ İzmir Körfez Ekoloji Danışma Kurulu Üyesi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Biyoloji Kısmı Hidrobiyoloji Ana Bilim Dalı’ndan Prof. Dr. Ergün Taşkın, “Gediz Irmağı başta olmak üzere Ağıl Deresi ile öteki dereler ve kanallar, Körfez’e en değerli besin ve kirlilik girdilerini taşımaktadır. Ziraî, evsel ve endüstriyel kaynaklı yükler bu yollarla taşınarak ötrofikasyonu artırmakta ve deniz marulu çoğalmasını tetiklemektedir” diye konuştu.
Koku ve oksijensizlik tehdidi
Deniz marullarının çürüme sürecinin önemli riskler barındırdığına dikkat çeken Prof. Dr. Taşkın, “Deniz marulu süratli büyür lakin kısa ömürlü olup öldüğünde parçalanır ve çürür. Bu süreçte bakteriyel ayrışma gerçekleşir, ortamdaki oksijen tüketilir. Böylelikle ortamda çamurlaşma başlar ve bunun sonucunda berbat koku oluşur. Bu durum su kalitesinin önemli halde bozulmasına yol açar. Çürüme sırasında oluşan oksijensizlik yani hipoksi deniz canlıları için önemli bir risktir. Balıklar ve başka canlılar ortamı terk edebilir ya da ölebilir” diyerek ekosistem üzerindeki baskıya dikkat çekti.
“Gediz temizlenmeden kalıcı tahlil mümkün değil”
İzmir Büyükşehir Belediyesi takımları tarafından yürütülen toplama çalışmalarının ehemmiyetine değinen Prof. Dr. Ergün Taşkın, “Kıyılarda toplanması yararlı lakin süreksiz bir tahlildir. Bu uygulama çürümeyi ve kokuyu azaltır, ancak sorunun kaynağını ortadan kaldırmaz. Sorunun tahliline ait en kritik başlığın Gediz Havzası. Gediz temizlenmeden kalıcı tahlil bulmak mümkün değildir. Şehirsel, endüstriyel, ziraî, liman üzere Gediz Havzası’ndan gelen kirlilik de denetim altına alınmadan bu cins çok alg çoğalmalarının önüne geçilemez” diye konuştu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
