İSTANBUL (AA) – Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, müzeden sahnelere, kütüphanelerden arkeolojiye uzanan geniş yelpazede Türkiye'nin 2025 yılında kültür ve sanat alanında Cumhuriyet tarihinin en yüksek sayılarına ulaştığını açıkladı.
Bakan Ersoy, Atatürk Kültür Merkezi'nde düzenlenen basın toplantısında ayrıyeten 2026 yılı kültür sanat devri projelerine ve bu yılın Türkiye Kültür Yolu Şenliği takvimine ait bilgi verdi.
Kültür ve sanatın bir milletin hafızası ve geleceğe bıraktığı en güçlü miras olduğunu belirten Ersoy, 2021'de 80 yerde ve 2 binin üzerinde sanatkarla başlatılan Türkiye Kültür Yolu Festivali'nin her geçen yıl daha da genişleyerek ivme kazandığını söyledi.
– Türkiye Kültür Yolu Şenliği, bu yıl 26 vilayette düzenlenecek
Ersoy, şenliğin 2023 yılından itibaren Avrupa Festivaller Birliği üyesi olduğuna işaret ederek, “Türkiye Kültür Yolu Şenliği, geçtiğimiz yıl 8 ay boyunca 20 kentte, binden fazla aktiflik noktasında, 50 bini aşkın sanatkarın iştirakiyle 9 bin 600'den fazla aktifliğe sahne oldu. Bu festivallerimizle dünya ölçeğinde eşsiz bir muvaffakiyete imza atmış olduk.” dedi.
Bu yıl Aydın, Eskişehir, Kahramanmaraş, Mersin, Ordu ve Sakarya vilayetlerinin de şenlik takvimine eklendiğini aktaran Ersoy, toplamda 26 vilayette şenlik düzenleneceğini, 2027'de ise Balıkesir, Denizli, Hatay, Kocaeli, Muğla ve Tekirdağ'ın da şenlik programına ekleneceğini söz etti.
Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğünün kültürel mirasın korunmasının ötesinde, UNESCO'ya somut olmayan mirası kaydettirmek için ağır gayret sergilediğini lisana getiren Ersoy, şöyle devam etti:
“Bu anlayışla UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerine kaydettirdiğimiz 32 ögeyle, dünyada en fazla öge kaydettiren ikinci ülke pozisyonundayız. Bu başarımız, kültürümüzün yaşayan gücünü ve jenerasyonlar ortası transferindeki sürekliliği açıkça ortaya koymaktadır. Genel Müdürlüğümüz vasıtasıyla 2008'de de büyük bir kararlılıkla başlattığımız çalışmalarla, kültürümüzü yaşatan ve geleceğe aktaran 102 ustamızı Yaşayan İnsan Hazinesi olarak tescil ettik.”
– “Devlet tiyatroları sahne sayısını, 2025-2026 döneminde 64'e çıkarmayı hedefliyoruz”
Bakan Ersoy, 2025-2026 sanat yılını “Sanat Her Yerde” sloganı ile başlattıklarını vurgulayarak, şunları kaydetti:
“Halkımızın sanat ve kültüre olan ilgisi her geçen gün artarak büyüyor. Sayılar bunun en net göstergesi. Devlet Tiyatrolarımız, kültür siyasetlerimizin alandaki en güçlü yansımalarından biridir. Devlet Tiyatroları, izleyicisiyle büyüyen bir kurumdur ve bu anlayışla sanatı herkes için erişilebilir kılmaya devam edecektir. 2002'de 28, 2017'de 41 sahneyle faaliyet gösteren Devlet Tiyatrolarımız, bugün 59 sahneye ulaştı. 2025-2026 döneminde bu sayıyı 64'e çıkarmayı hedefliyoruz. Sahne sayımızın artmasıyla birlikte daha fazla kişiyi tiyatro perdesi ile buluşturacağız.”
Sahne sayılarında yaşanan artışın seyirci sayılarına yansıdığını söyleyen Ersoy, 2002-2003'te 1 milyon 14 bin, 2017-2018'de 1 milyon 603 bin seyirci sayısının geçen yılki dönemde 2 milyon 300 bine yaklaştığını, bu dönem gayenin ise 2,5 milyonun üzerinde seyirciye ulaşmak olduğunu belirtti.
Bakan Ersoy, ayrıyeten her geçen gün yeni oyun sayısının arttığını ve geçen dönem sahnelenen yerli oyun sayısının 99 olduğu bilgisini verdi.
– “Devlet Opera ve Balesi'nde 2025–2026 dönemi için maksadımız 1350 temsildir”
Konuşmasında Devlet Opera ve Balesinin faaliyetlerinden de bahseden Ersoy, şunları anlattı:
“Bu esaslı kurumumuz da Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde AK Parti Hükümetinin iş başına gelmesinin ardından, 2002-2003 döneminde 584 temsil sergilemişti. 2017-2018 döneminde 713 olan temsil sayısı 2024-2025 döneminde 1228'e ulaştı. Fakat bununla da yetinmiyoruz ve 2025-2026 dönemi için maksadımız 1350 temsildir. 2002'de 232 bin olan seyirci sayımız 2017'de 351 bin, 2024-2025 döneminde ise 717 binin üzerine çıkmıştır. Önümüzdeki dönem için maksadımız de 775 bin seyircidir.”
Ersoy, “Fındıkkıran” balesinin tüm dünyada “yeni yıl eseri” olarak sahnelendiğine dikkati çekerek, “Eser bu yıl genel müdürlüğümüzün tüm salonlarında sahnelendi. Hatta Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde de oynandı. Bu temsillerin her birinde biletler yalnızca 45 saniye içinde tükendi. Biletini gişeden almak isteyenler gece 3-4 üzere sıraya girdi. Emsal bir ilgiyi düzenlediğimiz şenliklerde de yaşadık. Bu yıl ikincisi düzenlenen Anadolu Opera ve Bale Şenliği yeniden büyük yankı uyandırdı. Geçtiğimiz yıl Şırnak'tan başlamıştık bu seyahate, bu yıl birinci durak Bartın oldu.” sözlerini kullandı.
– “CSO'yu 7 bölgemizde düzenlenecek konserlerle daha fazla insanımıza ulaştıracağız”
Sinema Genel Müdürlüğü tarafından 2017'de 305 projeye yaklaşık 56 milyon lira takviye sağlandığına işaret eden Bakan Ersoy, geçen yıl proje sayısının 390'a, dayanak meblağının ise 491,6 milyon liraya ulaştığını kaydetti.
Ersoy, sinemayı turizm tanıtımında da tesirli olarak kullanmaya başladıklarını belirterek, “Mini dizi stratejimiz ile ülkemizin tarihi ve turistik yerlerini Türk dizilerinin büyük üne sahip isimleri ile tanıtıyoruz. Türk dizileri tüm dünyada 1 milyardan fazla şahsa direkt ulaşıyor. Biz de bu başarıyı tanıtım stratejimizin bir kesimi haline getirme kararı aldık. Bu yıldan itibaren en az 3 kıtada, 10 ülkede yayınlanan dizilerimizde ülkemizin tanıtım stratejileriyle uyumlu içerik sunan kısımları destekleyeceğiz.” değerlendirmesini yaptı.
Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün 2017-2018 döneminde 585 aktiflik gerçekleştirdiği bilgisini veren Ersoy, “Bu sayı 2024-2025 periyodunda 1006'ya yükseldi. Neredeyse yüzde yüzlük bir artış. Bu dönem için etkinliklerde 1500 sayısını yakalayacağız.” dedi.
Dünyanın en esaslı sanat kurumlarından olan Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasının (CSO) 200. yaşını kutladığını söz eden Ersoy, “Gururumuz olan bu güzide kurumumuzun 200. yaşını tüm dönem sürecek büyük konser serisiyle kutlayacağız. Geçtiğimiz yıl 108 konsere imza atan CSO'yu 7 bölgemizde düzenlenecek konserlerle daha fazla insanımıza ulaştıracağız.” diye konuştu.
– “9 bin 134 eser, son 8 senede ilişkin olduğu topraklara kazandırıldı”
Bakan Ersoy, “Türkiye Yüzyılı” vizyonu içerisinde kütüphanelerin büyük kıymet taşıdığını altını çizerek, “Bugün sayısı bin 300'ü aşan kütüphanelerimiz, öğrencinin, araştırmacının, çocuğun ve gencin ortak yuvasıdır. 2017'de 93 bin olan oturma kapasitemizi yüzde 60 büyüme ile 150 bine çıkarttık. Kullanım alanımız ise 2017 yılında 313 bin metrekareydi, bugün 789 bin metrekareye çıktı. Bu da yüzde 152 büyüme demek. İnşallah 2026 yılı sonunda 1 milyon metrekareye ulaşacağız.” sözlerini kullandı.
Konaklama tesislerinde müzik lisansı bakımından başlatılan uygulamayla birlikte, ayrıyeten geçen yıl “Gastronomi Dalında Müzik Lisansı İşbirliği Protokolü”nün hayata geçirdiklerini aktaran Bakan Ersoy, 2020'de 200 milyon lira düzeyinde olan telif gelirlerinin, 2025 prestijiyle yaklaşık 3 milyar liraya ulaştığını söyledi.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığının envanterinin geçen yıl 776 bin 700 yapıta ulaştığını ve koleksiyondan 455 bin yapıtın “yek.gov.tr” adresinden dijital olarak araştırmacıların istifadesine sunulduğunu belirtti.
Yurt dışından Türkiye'ye 2002-2026 yılları ortasında 13 bin 449 yapıtın getirildiğine de işaret eden Ersoy, “Bu yapıtların büyük kısmını oluşturan 9 bin 134 eser, son 8 senede ilişkin olduğu topraklara kazandırıldı. Geçtiğimiz yıl ülkemize iade edilen Marcus Aurelius heykeli bu alandaki kararlılığımızın da bir simgesi oldu. Artık elinde bu topraklara ilişkin, yasa dışı yollarla sahiplenilmiş kültür varlığı olan herkes biliyor ki şayet o eserler bir halde tespit edilirse Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı o eserleri gelir ve alır.” görüşlerini paylaştı.
– “15 binin üzerinde arkeolojik buluntu bilim dünyasına kazandırıldı”
Ersoy, “Geleceğe Miras” vizyonuyla, arkeolojide yeni bir devri başlatıldığını da anlatarak, şu bilgileri verdi:
“2025 prestijiyle 255 hafriyat alanını Geleceğe Miras Projemize dahil etmiş durumdayız. Tüm yıla yayılan çalışmalar yapıyoruz. Mevsim şartları el verdiği ölçüde hafriyat yapan hocalarımız kalan vakti da akademik çalışmalarına ayırıyor. Projemizin istihdam boyutu da değerli. 2025'te yürüttüğümüz çalışmalarla 1200'ün üzerinde uzman, 3 binin üzerinde çalışan istihdam edildi. 15 binin üzerinde arkeolojik buluntu bilim dünyasına kazandırıldı.”
Gece Müzeciliği uygulamasını 27 müze ve ören yerine yaydıklarını söyleyen Ersoy, ağır ilgi üzerine Efes, Side ve Galata Kulesi üzere simge yerlerde da ziyaret müddetlerinin uzatıldığını tabir etti.
Bakan Ersoy, konuşmasının sonunda Sirkeci ve Haydarpaşa Tren Garı'ndaki çalışmalara değinerek, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Bakanlığımız ile Devlet Demiryolları ortasında Ağustos 2024'te imzalanan protokol kapsamında, İstanbul'un iki ikonik tren garı olan Haydarpaşa ve Sirkeci Gar alanlarını da kültürel ve toplumsal miras olarak da bütüncül bir yaklaşımla koruyarak kente kazandıracağız. Sultan II. Abdülhamid'in bizlere mirası olan bu iki muazzam yapıtı, İstanbul'un yeni kültür sanat adası haline dönüştürüyoruz. Bakanlığımıza bağlı kurumların faaliyetlerini kısa kısa sizlerle paylaşmak istedim fakat gece gündüz demeden gerçekleştirilen bu muvaffakiyet kıssasını satırlara sığdırmak epey güç. Bu yüzyıl, Türkiye Yüzyılı. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde bizler ülkemizin aydınlık geleceği için var gücümüzle çalışmaya devam ediyoruz. Bu ağır tempoda mesai yapan tüm çalışma arkadaşlarıma çok teşekkür ediyorum.”
Toplantıya ayrıyeten Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı, Sinema Genel Müdürü Birol Güven, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Taner Beyoğlu, Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürü Selim Terzi ve Hoş Sanatlar Genel Müdürü Ömer Faruk Belviranlı'nın da ortalarında olduğu birçok isim katıldı.
