Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Sosyoloji Bölümü’nden Dr. Berat Dağ, 14 Şubat Sevgililer Günü münasebetiyle sevgililik kültüründeki dönüşümü kıymetlendirdi.
Türkiye’de sevgililik münasebetleri çeşitli görünümler sergiliyor
Son yıllarda sevgililik kavramının dönüşüm geçirdiğini söz eden Dr. Berat Dağ, Türkiye’de eşzamanlı olarak farklı bağ biçimlerinin yaşandığını söyledi.
“Türkiye’de sevgililik bağlarının son süreçte çeşitli görünümleri olduğu söz edilebilir. Ülkede eşzamanlı olarak inanç, sevgi ve hürmete dayalı uzun müddetli alakalar görülebildiği üzere, bu bağlantıların bunun aksisini kapsayan kısa vadeli örnekleri de mevcuttur” diyen Dr. Berat Dağ, aşırı bireycileşmenin kimi ilgileri eşitsiz ve baskıcı bir tabana taşıdığını kaydetti.
Toplumda tarihî kıymetlerle yeni kazanımların bir ortada var olduğuna işaret eden Dr. Dağ, “Bugün tarafların kendi kişiselliğini koruma ederek birbiriyle itidalli etkileşimler kurma biçimlerini çoğullaştırmak kritiktir” sözlerini kullandı.
Medyadaki erkek figürü ataerkillik
Televizyon dizileri ve dijital platformlarda sıkça görülen “güçlü, sert, mafyatik erkek” figürünün romantize edilmesini de kıymetlendiren Dr. Dağ, bunun toplumsal cinsiyet inşasıyla direkt alakalı olduğunu vurguladı.
“Konvansiyonel ve yeni medyada sıklıkla karşılaşılan erkek figürünün, ataerkillik ve kapitalizmin şekillendirdiği bir toplumsal cinsiyet inşasıyla ilgisi olduğu düşünülebilir” diyen Dr. Berat Dağ, medyanın bu süreci süreklileştiren değerli aygıtlardan biri olduğunu belirtti.
Bu figürün dışında kalan bireylerin hayatın farklı alanlarında daha kolay sömürülebileceğine ve baskı altında kalabileceğine dikkat çeken Dr. Dağ, “Bu bağlamda medyanın kahiri ekseriyetinin erkek tahakkümüne istek gösterilen bu süreci süreklileştiren aygıtlardan biri olduğu vurgulanmalıdır. Medyalar ve toplumsal cinsiyet inşalarının karşılıklı etkileşimi bağlamında bu figürün dışında kalanların doğduğu ailede, okulda, arkadaşlık ortamında, sevgililik ilgilerinde, kendi kurduğu ailede, işte ve siyasi hayatta hem sömürülmesi hem de baskı altında kalması kolaylaşmaktadır.” diye konuştu.
Şiddet ve hiyerarşi temelli bağ biçimi yaygınlaşıyor
Gençlerin partner seçimlerinde “güçlü, sert, mafyatik erkek” karakterlerinin tesirli olup olmadığını da pahalandıran Dr. Berat Dağ, şiddet ve hiyerarşiye dayalı münasebet biçimlerinin esasen toplumsal yerde ivme kazandığını söz etti.
Şiddet ve hiyerarşiye dayalı ilgi biçiminin, ülkede aslında ivme kazanarak süreklilik gösteren bir nitelik taşıdığını lisana getiren Dr. Dağ, “Bu yapının taklit yoluyla toplumsal seviyede yaygınlaşması ise partner münasebetlerini olumsuz etkilemektedir. Bireyin nedensizlik üzerinden geometrik olarak artan gerçek bir sevgi hissini çoğullaştırmaya çalışması hayli değerlidir.” dedi.
Mafyatik ya da toksik münasebet modelleri ‘çekici’ sunuluyor
Mafyatik ya da toksik ilgi modellerinin ‘çekici’ olarak sunulmasının şiddeti normalleştirip normalleştirmediğine ait ise Dr. Dağ, “Şiddet ve hiyerarşi üzerinden şekillenen ilgilerin legalleşmesi noktasında birçok farklı etkenden kelam etmek mümkün. Bu etkenlerden biri de yıkıcı bağ biçimlerinin doğal ve cazip olduğuna direkt yahut dolaylı olarak işaret eden kelam ve hareketlerdir. Hasebiyle toplumsal kurumların eşgüdümlü olarak güçlü, başarılı, hâkim ve güçlü bir erkekliği yasallaştırması süreci, aslen uzun periyodiktir.” değerlendirmesinde bulundu.
Date kültürü olumlu nitelikler barındırıyor ancak…
Son yıllarda yaygınlaşan “date” kültürüne de değinen Dr. Berat Dağ, “Bireylerin bir alakaya başlamadan evvel aşikâr aralıklarla randevulaşarak buluşması, aslında birçok olumlu niteliği içermektedir. Bu sayede tarafların birbirine karşı neler hissettiğini anlamlandırması mümkün hale gelmektedir. Ancak alışılmış her aşırılığın zıddına inkılap ettiği hatırlanırsa bu buluşma alakalarının geldiği pozisyonda hiçbir sorunun ortaya çıkmadığını argüman etmek de güçtür.” diye konuştu.
Salt anlık hazlara odaklanan bireyci eğilimlerin ilgi biçimlerini araçsallaştırabildiğini tabir eden Dr. Dağ, bunun kimseye yabancı gelmeyen bir eğilim olduğuna dikkat çekti.
Toplumsal yalnızlaşmaya karşı direnç de var
Flört, sevgililik üzere kavramların artmasının toplumsal yalnızlığa işaret edip etmediğine ait ise Dr. Dağ, bireyin giderek tecrit edildiği bir periyotta yaşandığını söyledi.
“Bireylerin kendisini büsbütün etrafından soyutlaması kadar birbiriyle çeşitli formlarda etkileşim kurmaya çabalaması da toplumsal yalnızlaşmaya karşı oluşan bir direnç olarak değerlendirilebilir” diyen Dr. Dağ, bu direncin neden siyasi, iktisadi ve zihniyetsel açıdan bütüncül biçimde ele alınmadığının kıymetli bir soru olduğunu kaydetti.
Gençleri anlamadan paha aktarılamaz
“Gençleri anlamaya çalışmadan onlara rastgele bir şey anlatmak mümkün değildir. Gençlere yekten yoz, saygısız ve bilgisiz üzere ideolojik etiketlerle yaklaşmak toplumsal sıkıntıları artırmaktan öbür bir işe yaramaz” diyen Dr. Dağ, yatay bir irtibat tabanının ehemmiyetine dikkat çekti.
Dr. Berat Dağ, “Dolayısıyla gençlerle olabildiğince yatay düzlemde kalarak inanç, sevgi, hürmet, vefa, sadakat, dayanışma ve özveri üzere pahalar üzerinde düşünmeye çalışmak manalı bir başlangıç olabilir. Daha açık bir biçimde gençlerin hangi araçlar, modalar ve sanatlarla neden ve nasıl etkileşime girdiği anlaşılmadan tarihî olumlu pahaların toplumsallaşmasını sağlayacak tartışma mecralarını oluşturmak zordur.” formunda kelamlarını tamamladı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
