Tıbbi Onkoloji Uzmanı Doç. Dr. Ferhat Ferhatoğlu, “Kanser alanında geliştirilen yeni aşı yaklaşımları, hastalığın oluşmadan önlenmesine yönelik değerli bir potansiyel sunuyor. Bu yaklaşım bilhassa yüksek riskli bireyler için dikkat alımlı bir gelişme olarak bedellendiriliyor. Yeni aşı yaklaşımları umut vadediyor” dedi.
Kanserin ilerleyen evrelerde tedavisinin zorlaşmasının en değerli nedenlerinden birinin tümör hücrelerinin genetik olarak stabil olmaması olduğunu belirten Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Tıbbi Onkoloji Uzmanı Doç. Dr. Ferhat Ferhatoğlu “Bu durum kanser hücrelerinin vakit içinde farklı özellikler kazanmasına yol açıyor. Bu süreci biyolojik evrime benzetebiliriz. Nasıl ki mutasyonlar yeni cinslerin ortaya çıkmasına neden oluyorsa, kanser de misal biçimde dallanarak ilerleyen dinamik bir süreçtir” sözlerini kullandı.
Doç. Dr. Ferhatoğlu, “Kanser aşıları, son yıllarda immünoterapinin en dikkat çeken alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Bu aşılar genel olarak ikiye ayrılıyor: HPV ve HBV üzere virüslere karşı geliştirilen kollayıcı aşılar ve direkt kanser hücrelerini gaye alan tedavi edici aşılar. Tedavi edici aşılar, bağışıklık sistemini aktive ederek kanser hücrelerini ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Fakat bu alanda geliştirilen yeni bir yaklaşım kanserin tabiatına daha derin bir bakış sunarak dikkat çekiyor” diye konuştu.
‘KANSER HÜCRELERİ TEDAVİYE DİRENÇ GELİŞTİREBİLİYOR’
Tümör hücreleri ortasındaki bu genetik farklılıkların, değişen çevresel şartlara ahenk sağlama ve tedavilere direnç geliştirme yeteneğini beraberinde getirdiğine dikkat çeken Doç. Dr. Ferhatoğlu, kemoterapi, radyoterapi ve cerrahi üzere usullerin birtakım durumlarda kanseri büsbütün ortadan kaldırmakta yetersiz kalabildiğini vurguladı. Doç. Dr. Ferhatoğlu, “Tedaviden sağ kurtulan hücreler vakit içinde çoğalarak daha dirençli hale gelebiliyor. Bu nedenle daha amaca yönelik yeni tedavi stratejilerine muhtaçlık duyuluyor” tabirlerini kullandı.
‘HEDEF: KANSERİN KÖKÜNÜ ORTADAN KALDIRMAK’
Yeni geliştirilen yaklaşımın, kanserin kökünü oluşturan mutasyonların amaç alınmasına dayandığını belirten Doç. Dr. Ferhatoğlu, bu mutasyonların bir ağacın gövdesi üzere düşünülebileceğini tabir etti. ‘Eğer bu kök mutasyonları tespit edebilirsek, bağışıklık sistemini bu gayelere karşı uyararak kanseri daha oluşmadan engellemek mümkün olabilir’ diyen Doç. Dr. Ferhatoğlu, özellikle akciğer kanseri açısından yüksek riskli bireylerde bu yaklaşımın değerli bir potansiyel taşıdığını söyledi.
‘TRACERX ÇALIŞMASI YENİ BİR KAPI AÇTI’
2014 yılında başlatılan TRACERx çalışmasının, kanserin bir ‘evrim ağacı’ üzere geliştiğini ve tüm tümör hücrelerinde ortak olan kök mutasyonların varlığını ortaya koyduğunu belirten Doç. Dr. Ferhatoğlu, bu bulguların yüksek riskli bireyler için geliştirilen birinci akciğer kanseri aşısı LungVax’ın temelini oluşturduğunu tabir etti.
‘NÜKSÜN ÖNLENMESİ HEDEFLENİYOR’
Oxford’da yürütülecek LungVax çalışmasının, bilhassa erken evre küçük hücreli dışı akciğer kanseri nedeniyle ameliyat edilmiş hastalarda kanserin tekrarını önlemeyi amaçladığını belirten Doç. Dr. Ferhatoğlu, “Bu aşı ile tümörlerde ortak bulunan neoantijenler gaye alınarak güçlü bir bağışıklık cevabı oluşturulması hedefleniyor. Böylelikle kanser hücreleri şimdi klinik olarak ortaya çıkmadan ortadan kaldırılabilir” dedi.
‘COVID-19 AŞILARINA BENZERİ TEKNOLOJİ’
Geliştirilen yaklaşımın, COVID-19 periyodunda kullanılan mRNA aşılarına misal bir sisteme dayandığını söz eden Doç. Dr. Ferhatoğlu, bağışıklık sisteminin amaç alması gereken neoantijenler aracılığıyla uyarıldığını belirtti. Birinci etapta 40 hastalık bir kümede güvenlik ve aktiflik değerlendirileceğini, çalışmanın 2026 yazında başlanmasının planlandığını tabir etti.
‘KANSER TEDAVİSİNDE YENİ DEVİR: HASSAS ÖNLEME’
Doç. Dr. Ferhatoğlu, bu yaklaşımın ‘precision prevention’ yani hassas tedbire stratejisinin değerli bir örneği olduğunu vurgulayarak “Bu formül sırf tedavi değil, kanseri oluşmadan engellemeye yönelik yeni bir periyodun kapısını aralıyor” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
