Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, 18 Şubat Dünya Asperger Günü kapsamında açıklamalarda bulundu.
Asperger, davranış sorunu değil; nörogelişimsel bir bozukluk!
Asperger sendromu olan bireylerin ortalama ya da ortalamanın üstünde lisan ve zeka yetenekleri olduğunun gözlemlendiğini lisana getiren Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, “Çoğu otizmliden farklı olarak insan bağlarına heveslidirler fakat çoğunlukla kendi ilgi alanları doğrultusunda münasebet kurmak isterler. Düzgün sözel maharetleri ve bilhassa ilgi alanlarında önemli bir bilgi birikimleri vardır lakin kolay imalı lafları bile anlamada zahmet yahut temel toplumsal normlar için gerekli olan kolay konuşmalarda zorluk gözlemlenir.” dedi.
Toplumda Asperger sendromu hakkında sık karşılaşılan yanlış inanışlar olduğuna değinen Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Asperger sendromlu bireylerin duygusal olarak soğuk ve ilgisiz oldukları, toplumsal becerilerden büsbütün mahrum oldukları ve Asperger sendromu olan herkesin otizmin bütün belirtilerine sahip olduğu niyetleri sık karşılaşılan yanlış inançlardır. Asperger sendromunun kolay bir davranış bozukluğu olduğu inancı da sık karşılaşılan yanlışlardan biridir. Asperger sendromu nörogelişimsel bir bozukluktur ve sosyal, duygusal ve davranışsal manada birtakım zorlanmalara neden olur.” açıklamasını yaptı.
Erken teşhis, gerçek dayanak ve eğitimle ömür kalitesi kıymetli ölçüde artıyor!
Asperger sendromunun ömrün erken devrinden itibaren başladığını söz eden Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, “Aileler çocuklarında küçük yaşlardan itibaren uygun davranışlarda bulunmama, konuşmaya uygun karşılık verememe gibi toplumsal bağlarda beceriksizlik; yüz tabiri, vücut lisanı üzere toplumsal iletileri anlayamamak, konuşmada mizahı ve alaycılığı ya da olağan konuşma için değerli olan jestleri ve toplumsal ipuçlarını anlamakta zorlanma üzere değerli belirtileri gördüklerinde kesinlikle bir çocuk ve ergen psikiyatristine başvurmalıdırlar.” dedi.
Tek bir hususa çok ve ağır ilgi gösterme ve İlgi duyduğu hususa tekrar tekrar dönmenin de yeniden kıymetli bir gösterge olduğuna vurgu yapan Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Erken teşhis, bireylerin ömür kalitesini artırmak için çeşitli stratejiler ve dayanak düzeneklerinin geliştirilebilmesi için vaktinde müdahale edilme talihi vermesi nedeniyle epey kıymet taşır. Bireylerin güçlü taraflarını anlamak ve zorluklarına yönelik hakikat yaklaşımlar geliştirmek ve bireylerin gereksinimleri olan hakikat eğitim programına erken yaşta yönlendirilmeleri ileri yaşlarda ömür kalitesini kıymetli ölçüde arttırır.” biçiminde konuştu.
Asperger’de tedavi, ömür kalitesini artırmaya yönelik şahsa özel bir destek!
Sosyal alakaların, Asperger sendromlu bireyler için en çok zorlanılan alan olduğunu aktaran Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, “Sosyal ipuçlarını okuma, empati kurma ve karşılıklı sohbeti sürdürme konusunda epeyce zorlanabilirler. Bu durum, bireyin yalnızlaşmasına ve toplumsal izolasyona yol açabilir.” dedi.
Asperger sendromu tedavisinin, durumu ‘iyileştirmek’ yerine bireyin hayat kalitesini artırmayı hedefleyen destekleyici terapileri içerdiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Tedavi planı, zayıf ve güçlü istikametleri birlikte ele alınarak ‘kişiye özel’ oluşturulmalıdır. Toplumsal Maharet Eğitimi, bilişsel davranışçı terapi (BDT), davranışsal takviyeler, özel eğitim müdahaleleri ve anne-baba eğitimi ve yönlendirmesi üzere formüllerle yaşanan zorlukların yönetilmesi hedeflenebilir.” tabirlerini kullandı.
İşveren farkındalığı ve esnek düzenlemeler, iş hayatına entegrasyonu kolaylaştırır!
Yetişkin Asperger’li bireylerin iş hayatında hangi takviyelere muhtaçlık duydukları hakkında da bilgi veren Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, kelamlarını şöyle tamamladı:
“İşyerinde takım çalışması üzere toplumsal maharet gerektiren durumlar zorlayıcı olabilir. Patronların farkındalığı, esnek çalışma düzenlemeleri ve mentorluk programları, bu bireylerin iş hayatına entegrasyonunu kolaylaştırır. Toplumsal etkileşimde yaşanan zorluklar iş yerinde yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Bu bireyler çoklukla makul bir hususa yüksek seviyede ilgi duyarlar ve bu mevzuyu öğrenmek için çok ölçüde vakit harcayabilirler, bu da bir işe dikkatlerini verme yahut birebir anda birden fazla vazifesi yerine getirme hünerlerini engelleyebilir. İşyerinde açık ve direkt bağlantı stratejileri geliştirmek faydalıdır.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
