Avrupa Birliği’nin Sonda Karbon Düzenleme Sistemi (CBAM) kapsamında açıkladığı varsayılan emisyon kıymetleri, Türkiye’nin düşük karbonlu üretim yapısını gereğince yansıtmıyor.
Türk demir çelik bölümü, mevcut yaklaşımın rekabet gücünü zedelediğine dikkat çekerek, varsayılan kıymetlerin ülkelerin üretim sistemlerini temel alacak biçimde tekrar kıymetlendirilmesi davetinde bulundu.
Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği Lideri Yalçın Ertan, Avrupa Birliği tarafından hayata geçirilen CBAM’in, global ticaretin karbon temelli tekrar formlandığı yeni periyodun en değerli siyaset araçlarından biri olarak öne çıktığını vurguladı.
“Özellikle ihracat odaklı yapısıyla Avrupa pazarına güçlü entegrasyona sahip olan çelik kesimimiz açısından CBAM, sadece çevresel bir düzenleme değil, birebir vakitte rekabet şartlarını direkt etkileyen stratejik bir öge haline gelmiştir. CBAM’in temel maksadı, karbon kaçağını önlemek ve üretimin daha düşük çevresel standartlara sahip ülkelere kaymasını engelleyerek global ölçekte daha sürdürülebilir bir üretim yapısını teşvik etmek olarak özetlenebilir. Bu yönüyle mekanizma, Avrupa Birliği pazarına ihracat yapan üreticiler ile bu eserleri ithal eden firmaları direkt etkileyen bir çerçeve sunuyor. Bu nedenle, uygulamada kullanılan sistemlerin ve hesaplama yaklaşımlarının, farklı ülkelerin üretim yapısını hakikat formda yansıtması kritik kıymet taşıdığını söyleyebiliriz.”
Hesaplama üreticilerden alınan ve CBAM metodolojisine uygun biçimde doğrulanmış gerçek datalar üzerinden yapılmalı
Başkan Ertan, Türkiye çelik bölümünün üretim yapısı prestijiyle dünyada farklı bir pozisyonda yer aldığının altını çizerek kelamlarına şöyle devam etti:
“Sektörümüzde üretimin yaklaşık %70’i elektrik ark ocağı (EAF) usulüyle, yani büyük ölçüde hurda bazlı olarak gerçekleştiriliyor. Bu durum, Türkiye’yi daha düşük karbon yoğunluklu üretim yapan ülkeler ortasında öne çıkaran kıymetli bir avantajdır. Lakin bu avantajın CBAM kapsamında nasıl yansıtıldığı farklı bir bahis zira eserin içerdiği karbon emisyonu, direkt mali yükümlülüğü etkilemekte. Bu nedenle emisyonların nasıl hesaplandığı ve bedellerin doğrulanması kritik hale gelmektedir. Bu bilgilerin tam ve uygun biçimde temin edilemediği ya da akredite kuruluşlarca doğrulanmadığı durumda ise varsayılan emisyon kıymetleri (default values) devreye giriyor. Münasebetiyle bu bedellerin nasıl belirlendiği, ne kadar temsil gücüne sahip olduğu ve gerçek üretim yapısını ne ölçüde yansıttığı, ihracatçılar açısından son derece belirleyici bir rol oynuyor.”
Akredite kuruluşların açıklanması ihracatçının önündeki belirsizliğin aşılması ve ihracatın devamlılığı için çok kıymetli ve ivedi
“Bilindiği üzere temel olan, emisyon hesaplamasının üretici tesislerden alınan ve CBAM metodolojisine uygun biçimde doğrulanmış gerçek bilgiler üzerinden yapılması ve akredite kuruluşlarca doğrulanmasıdır. AB tarafından akreditasyon sistem kapsamında mecburî olarak belirtilse de hangi kuruluşların akredite edilerek doğrulama yetkisi alacağı hala belirlenmemiştir. Doğrulayıcı kuruluşların yetkilendirilmesi ve milletlerarası seviyede kabul görmesine ait bu belirsizlik, firmalarımızın doğrulama hizmetlerine vaktinde erişimini zorlaştırabilecek; uygulamada ek maliyetler ve operasyonel aksaklıklar doğurabilecektir.”
Üretim gerçeklikleriyle örtüşmeyen bu yaklaşımın kabul edilmesi mümkün değil
Yalçın Ertan, “Diğer taraftan; Türkiye’nin EAF yüklü üretim yapısına karşın, varsayılan emisyon kıymetlerinin bu yapıyı gereğince yansıtmadığı ve daha yüksek emisyonlu üretim tekniklerinin temel alındığı bir yaklaşımın benimsendiğini ve Türkiye’nin fiili emisyon performansının üzerinde bir karbon yoğunluğu ile temsil edildiğini görüyoruz. Bilhassa birtakım eser kümeleri için Türkiye ismine belirlenen pahaların Çin üzere üretiminin %90’ı yüksek emisyonlu BOF tekniğiyle gerçekleşen bölgelerin bile üzerinde olması mevcut yaklaşımın üretim gerçeklikleriyle açıkça çeliştiğini göstermekte. Üretim gerçeklikleriyle örtüşmeyen ve bölümümüz açısından önemli bir rekabet dezavantajı yaratan bu yaklaşımın kabul edilmesi bizim açımızdan mümkün değildir.” dedi.
İhracat artışı için Bakanlıklarımızın dayanağını bekliyoruz
Başkan Ertan, “Mevcut yaklaşımın üretim gerçekliklerini tam olarak yansıtmadığı tarafında değerlendirmeler yapıldığını görüyoruz. Türkiye’nin EAF yüklü üretim yapısının dikkate alınması ve varsayılan pahaların buna nazaran kıymetlendirilmesi, ihracatçılarımızın fiyat rekabetinden olumsuz etkilenmemesi açısından büyük ehemmiyet taşıyor. Ayrıyeten doğrulayıcı kuruluşların yetkilendirilmesi ve milletlerarası seviyede kabul görmesine ait bu belirsizlik, firmalarımızın doğrulama hizmetlerine vaktinde erişimini zorlaştırabilecek; uygulamada ek maliyetler ve operasyonel aksaklıklar doğurabilecektir. Bu sebeple bu süreçte, ilgili kurum ve kuruluşlarımızın ortak bir yaklaşım ortaya koyması ve gerekli teşebbüslerin hem memleketler arası platformlarda hem de kamuoyu nezdinde daha güçlü halde gündeme getirilmesi ismine Bakanlıklarımızdan dayanak bekliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
